V RP

Ostatnio wraca w opracowaniach polityków lewicy idea budowy lewicowej V RP. Nie jest ona nowa, natomiast wymaga zastanowienia, jako długofalowa idea cementująca lewicę różnych orientacji w ramach „długiego marszu”, który może już się właśnie rozpoczyna.
PiS po raz pierwszy objął władzę w Polsce po wygranych wyborach w październiku 2005 roku. Premierem został Kazimierz Marcinkiewicz, a w ustach Jarosława Kaczyńskiego pojawiła się idea budowy IV RP. Już wówczas Lewica pod przywództwem SLD próbowała otrząsnąć się po utracie władzy, czego do dziś niestety się nie udało zrobić. Próbowano jednak, co warto przypomnieć, konstruować nowe idee społeczne, analizować uciekającą rzeczywistość, pytać uczonych.
Późną wiosną 2005 roku odbyła się w starej siedzibie SLD na Rozbrat narada, w której wzięło udział kilkudziesięciu aktywistów różnych pokoleń i kilku ugrupowań: SLD, UP, PPS, ROG, OPZZ. Była też grupa lewicowych intelektualistów i dziennikarzy. Uczestnikom spotkania przyświecała potrzeba odpowiedzi na dwa pytania: jak zmobilizować i zorganizować lewicę, aby była skutecznym narzędziem w walce politycznej, jaka toczyła się zarówno w Sejmie, jak i na ulicach oraz drugie, jak ułożyć program lewicy, ażeby przekonał potencjalnych wyborców do siebie. Spotkanie to zapoczątkowało powstanie, kilka miesięcy później, koalicji Lewica i Demokraci.
Głos zabierali wówczas przedstawiciele ugrupowań i zaproszeni goście. Ciekawe wystąpienia mieli: prof. Paweł Bożyk, prof. Janusz Reykowski i Mieczysław Rakowski.
Pamiętam, że zabierałem wówczas głos jako przewodniczący RN PPS. Sformułowałem dwie tezy polityczne, z których jedna zmaterializowała się po dwóch latach a druga, zaliczona do utopii, wraca od czasu do czasu i wierzę, że nabiera nowego życia.
Pierwsza była taka: PiS objął władzę przy małym stosunkowo poparciu i stworzył niestabilną koalicję, która nie potrwa długo, w związku z tym konstrukcja pod nazwą „IV RP” zgłoszona w trakcie kampanii i przypomniana przez prezesa będzie tworem rachitycznym, który umrze śmiercią naturalną.
Druga teza: lewica powinna przemyśleć i ogłosić w odpowiedzi na inicjatywę PiS, ideę „V RP”, potraktować ją jako długofalową konstrukcję programową i konsekwentnie, w oparciu o nią, opracować i ogłosić program reform państwa, naprawiając m.in. błędy popełnione w pierwszych latach transformacji, w tym również własne błędy, na co czekało społeczeństwo.
Po mojej wypowiedzi usłyszałem kilka cierpkich uwag, prawie wszyscy bowiem wierzyli, że siła przekonywania lewicy przywróci ją do władzy i da możliwość jej sprawowania na zawsze. Jak widzimy, tak się nie stało, choć na wielki plus należy zapisać zakończenie negocjacji z Brukselą i podpisanie przez Leszka Millera aktu akcesyjnego do Unii Europejskiej. Naiwnością okazała się jednak wiara, że Bruksela otworzy lewicy furtkę do władzy. Stało się niestety inaczej, choć dobre samopoczucie do dziś jest w cenie.
Po 12 latach od tych zdarzeń zastanawiam się dziś nadal nad ideą V RP. Wydaje mi się, że lewica nie powinna o niej zapominać, chyba, że wymyśli coś lepszego, a na to chyba na razie się nie zanosi.
Idea ta ma w sobie wątek państwowy i wątek walki o świadomość Polaków. Może ona uwiarygodnić ruch lewicowy pod kątem poszanowania dla tradycji, nowych rozwiązań konstytucyjnych i jakości demokracji. Idea V RP daje możliwość poważnej rozmowy o państwie, jego porządku konstytucyjnym, o wolnościach i obowiązkach obywatelskich. Może przywrócić sens rozmowy o państwie obywatelskim, zdominowanym dziś przez interesy korporacji i rynek. Także o praktycznym wymiarze społecznej gospodarki rynkowej i sprawiedliwości społecznej.
Lewica, jako całość, może mieć szansę na powtórzenie sukcesu z 1997 roku, kiedy przyjęto obowiązującą dziś Konstytucję, która powstała przy wielkim zaangażowaniu ówczesnego lewicowego prezydenta i lewicowej koalicji.
Znaczna część polskiej lewicy może mieć kaca po nieopatrznym zaangażowaniu się w neoliberalizm i uległości wobec „niewidzialnej ręki rynku” czy idei Trzeciej Drogi, lansowanej przez Schrödera i Blair’a. Wydaje mi się jednak, że czas, aby zawierzyć i pójść drogami wytyczonymi znacznie wcześniej przez socjalistów. Znaki współczesności wskazują, że pomimo upływu czasu, aktualne są nadal twarde realia wyznaczane przez konflikt kapitał-praca.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Stanisław Dubois zaliczany do grona Wielkich Socjalistów  jest postacią znaną, choć niezbyt upowszechnianą i lubianą przez historyków i media m.in. ze względu na swe usytuowanie polityczne na lewicy Polskiej Partii Socjalistycznej i nietrzymające się konwencji zasady działania. Zawsze wznosił się ponad interes własny, był niepoprawnym idealistą, których w PPS było wielu. On jednak wyróżniał się zawsze swą ideowością i patriotyzmem.

Więcej …
 

„Chińskie Marzenie” jest  kolejnym, po „Innowacyjnych Chinach”, dziełem przywódcy chińskiego – Prezydenta ChRL i Sekretarza Generalnego KC KPCh – Pana Xi Jinpinga, opublikowanym po polsku i poświęconym polityce KPCh oraz rozwojowi Chińskiej Republiki Ludowej. 

Więcej …
 

 
 
centrum
 
 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 47 gości 

Statystyka

Odsłon : 3929344

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Współczesne dylematy socjalistów

Na lewicy od ostatnich wyborów parlamentarnych w 2015 roku, kiedy to koalicja Zjednoczona Lewica nie weszła do Sejmu, toczy się pełna emocji dyskusja co do rzeczywistych przyczyn tego faktu,  jak również wskazań na przyszłość.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 13 stycznia 2018 roku w Warszawie odbyła się debata "Tożsamość i wizerunek lewicy. Co dalej?", której organizatorami byli: Forum Postępu i Rada Dialogu i Porozumienia Lewicy.

Więcej …
 

W dniu 9 stycznia 2018 roku o godz. 14.00, na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, odbyły się uroczystości upamiętniające trzecią rocznicę śmierci Józefa Oleksego, powszechnie znanego przywódcy Socjaldemokracji RP, SLD, premiera, Marszałka Sejmu.

Więcej …
 

W dniu 7 stycznia 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie zorganizowane przez Społeczne Forum Wymiany Myśli.
Od dłuższego czasu politycy, dziennikarze i środowiska akademickie lewicy mówią o wyczerpaniu się formuły ustrojowej III RP i zagrożeniu, jakie z sobą niesie koncepcja IV Rzeczpospolitej.

Więcej …
 

6 stycznia 2018, 105 rocznica urodzin Edwarda Gierka. Mimo brutalnego kursu polityki historycznej, negującej osiągnięcia Polski Ludowej, są one ewidentne. Dotyczy to przede wszystkim polityki inwestycyjnej, która w ciągu kilku lat zmieniła nasz kraj. Nie można nie wspomnieć o polityce socjalnej, kulturalnej, systemie edukacji.

Więcej …
 

W dniu 3 stycznia 2018 r. odbyło się w Sandomierzu tradycyjne spotkanie noworoczne środowisk lewicowych. Spotkało się ono z szerokim zainteresowaniem. Licznie obecny był aktyw SLD z powiatu sandomierskiego, a także środowisko "Pokoleń".

Więcej …
 

W dniu 9 grudnia 2017 roku w Warszawie odbyła się sesja naukowa „125 lat Kongresu Paryskiego i powstania Polskiej Partii Socjalistycznej”. Organizatorem sesji była Komisja Historyczna RN PPS.

Więcej …
 

Mamy już dla pomnika Ignacego Daszyńskiego decyzję lokalizacyjną Rady M.St. Warszawy – poinformowali liderzy SLD i PPS podczas wspólnej konferencji prasowej 5  listopada 2017 r. w Warszawie.

Więcej …
 

Członkowie Stowarzyszenia "Pokolenia" w województwie śląskim w dniu 21 października 2017 roku wydali oświadczenie związane z 60 rocznicą powstania Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej.

Więcej …
 

21 października 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim odbyła się VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa – Szkice z dziejów lewicy. Socjaliści w historii Piotrkowa Trybunalskiego. Konferencja wpisuje się w 125. rocznicę obchodów powstania w 1892 roku Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

14 października 2017 roku Stowarzyszenie Wolnego Słowa przy wsparci Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonaowanych zorganizowało konferencję “Socjaliści z Solidarności”. Konferencję należy uznać za duży wkład w obchody 125-lecia Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 7 października 2017 roku odbyło się plenarne zebranie Sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów z licznym udziałem przedstawicieli innych ugrupowań i organizacji lewicy. W oparciu o uchwałę Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, prezes Marek Klimczak złożył podpis pod deklaracją przystąpienia do Porozumienia Socjalistów.

Więcej …
 

W dniu 30 września 2017 roku Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej zorganizowała Konferencję: „Plan Rapackiego i inne polskie inicjatywy pokojowe jako wyraz interesu narodowego”. Dyskutowano również o aktualnych problemach bezpieczeństwa europejskiego.

Więcej …