Sprawiedliwość społeczna

Problemem dla mnie jest dziś odpowiedź na pytanie: czy socjaliści nie są przypadkiem ostatnią grupą we współczesnym świecie, dla których kategoria – sprawiedliwość społeczna, ma znaczenie? Widząc bowiem otaczającą nas przestrzeń, odnoszę wrażenie, że w czasach współczesnych opanowała naszą sferę cywilizacyjną przemożna żądza zysku, zarabiania, poddania się dogmatom wolnego rynku i wiara w jego „niewidzialną rękę”. Na dalekim planie jest człowiek, jego podmiotowość, prawa i empatia ze strony innych. Media, kiedy informacja stała się towarem i zatraciła wartość społeczną, służą generalnie utrwalaniu brutalnej rzeczywistości rynkowej. Jak przysłowiowy „listek figowy” traktują bohaterów, którzy zdolni byli pochylić się nad losem innego człowieka.
Jeszcze nie tak dawno, nie było trudno uzyskać pomoc, czy zrozumienie nieznajomych. Dziś mamy do czynienia ze ścianą i oglądaniem się w stronę instytucji pomocowych, których zbyt wiele nie ma, a one też żyją rzeczywistością rynkową. To przecież kolejne rządy, również te lewicowe, mówią o „usługach społecznych”, a nie o likwidowaniu nierówności i trwającego rozwarstwienia, nie o powinnościach wynikających z zapisów konstytucyjnych.
Przywoływanie Konstytucji, być może nie jest na miejscu i w modzie, ale art. 2 zawiera treść następującą, wartą przypomnienia: „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”. Jest problemem dziś to, jak rozumieć sprawiedliwość społeczną, w dobie dominacji rynków i rozpasanego konsumpcjonizmu.
Myślę, że z lupą trzeba by szukać tych, którzy o tym wiedzą, a tym bardziej stosują ten zapis w praktyce. Dotyczy to szczególnie stanowiących prawo parlamentarzystów, do niedawana również tych z lewicy. Rzadko kiedy, mając oczy przesłonięte widmem wolnego rynku i wędki, którą każdy dostał w roku 1990, byli zdolni pochylić się nad losem pojedynczego człowieka, a tym bardziej zaprotestować, kiedy prywatny kapitał dyktował i do dziś dyktuje, swoje barbarzyńskie prawa. Szczególnie dobrze pamiętamy losy zapisów ustawowych o eksmisjach na bruk.
Najbardziej rażące są zjawiska społeczne ze sfery socjalnej, niektóre media żerują na takim materiale. Problem jednak nie dotyczy wyłącznie tej sfery. Jest on szerszy i wkracza w zasady organizacji naszej cywilizacji, która uległa magii rynkowej, zapominając o człowieku.
W zasadzie taka kategoria, jak „dobro człowieka” funkcjonuje w sferze wartości socjalistycznych, znalazła również swój swoisty wyraz w społecznej nauce kościoła. Opisał to zjawisko prof. Adam Schaff w książce z roku 1992 pt.: Humanizm ekumeniczny, upatrując w potencjalnym sojuszu tych dwóch sił perspektywiczną możliwość moralnej odnowy ludzkości. Nie ulega wątpliwości, że po ciemnych latach neoliberalizmu i jego klęsce w skali globalnej, taka odnowa będzie racją bytu cywilizacji.
W doktrynie prawicy sprawiedliwość społeczna zalicza się do kategorii narzędzi dających możliwość zdobywania i sprawowania władzy. Tak też należy widzieć wcześniejszy populizm, a realizowane dziś przez polską prawicę programy socjalne: 500+ czy mieszkanie+.
W doktrynie socjalistów to jedna z podstawowych wartości dotyczących relacji międzyludzkich, z której wypływają źródła prawa, zasady moralności i etyka. Przyjmuje się, że zasada  sprawiedliwości  społecznej  zobowiązuje  do  sprawiedliwego  i  społecznego  uzasadnienia  działań  państwa,  a  także  stanowi  kryterium  oceny procesu  stanowienia  i  stosowania  prawa,  będąc  tym  samym  podstawą oceny konstytucyjności.
W Deklaracji Ideowej PPS przyjętej w roku 2003 na Kongresie Nadzwyczajnym czytamy, że: „sprawiedliwość społeczna stanowi praktyczny wyraz ideałów wolności i równości oraz afirmacji pracy i równoważenia interesów różnych grup społecznych. Naszym celem jest społeczeństwo wolnych i równych ludzi, w którym przezwyciężone zostaną różnice klasowe i grupowe. Wolna Polska nie może dzielić się na społecznych pariasów i kastę elity finansowej…”
Ugrupowania polityczne powoli dojrzewają do zbliżających się wyborów, których ciąg układa się na lata 2018-19. Sądzę, że reprezentantami lewicy w ramach jej różnych nurtów, którzy znajdą się na listach, powinni być ludzie, którzy właściwie rozumieją swoje miejsce w powinnościach wobec społeczeństwa. Tylko ideowa lewica ma szanse, o czym przekonaliśmy się przed dwoma laty.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Jest lato, na stację wjeżdża pociąg. Otwierają się drzwi bydlęcych wagonów, bucha smród brudu, odchodów…

Więcej …
 

Mieczysław Niedziałkowski należał do wybitnych działaczy polskiego ruchu socjalistycznego w okresie od zarania II Rzeczypospolitej do początku okupacji hitlerowskiej. Urodził się w 1893 r. w Wilnie z wywodzącej się ze zubożałego ziemiaństwa rodzinie inteligenckiej.

Więcej …
 

 
 
centrum
 
 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 3787355

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Tradycja – niechciany bagaż lewicy

Na co dzień widać, że rozdrobnienie lewicy nie wzięło się znikąd, a jest efektem złożoności procesów i konfliktów, jakie przeorały Polskę na przestrzeni ostatnich 150 lat. To rozdrobnienie osłabia realne szanse lewicy na znalezienie wspólnej drogi dającej możliwości skutecznej walki na scenie politycznej o uznanie jej racji ideowych, a tym samym zaistnienie na nowo w przestrzeni publicznej.

Więcej …

Na lewicy

21 października 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim odbyła się VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa – Szkice z dziejów lewicy. Socjaliści w historii Piotrkowa Trybunalskiego. Konferencja wpisuje się w 125. rocznicę obchodów powstania w 1892 roku Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

14 października 2017 roku Stowarzyszenie Wolnego Słowa przy wsparci Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonaowanych zorganizowało konferencję “Socjaliści z Solidarności”. Konferencję należy uznać za duży wkład w obchody 125-lecia Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 7 października 2017 roku odbyło się plenarne zebranie Sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów z licznym udziałem przedstawicieli innych ugrupowań i organizacji lewicy. W oparciu o uchwałę Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, prezes Marek Klimczak złożył podpis pod deklaracją przystąpienia do Porozumienia Socjalistów.

Więcej …
 

W dniu 30 września 2017 roku Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej zorganizowała Konferencję: „Plan Rapackiego i inne polskie inicjatywy pokojowe jako wyraz interesu narodowego”. Dyskutowano również o aktualnych problemach bezpieczeństwa europejskiego.

Więcej …
 

W dniu 23 września 2017 roku odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Przedyskutowano aktualne problemy polityczne związane z sytuacją w kraju i na lewicy. Przyjęto stanowiska i uchwały w sprawach bieżących.

Więcej …
 

W dniu 16 września 2017 roku odbyła się Konferencja „Wielcy Socjaliści” i prezentacja książki o tym tytule, która ukazała się nakładem Wydawnictwa „Kto jest Kim”. Organizatorem konferencji była Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej.
Konferencja ta zainaugurowała obchody 125 lecia PPS, które przypadają w listopadzie  br.

Więcej …
 

Wg Rzeczpospolitej kandydaci SLD i ugrupowań partnerskich wystartują w wyborach do sejmików pod szyldem SLD Lewica Razem - poinformował w dniu 16 września 2017 roku przewodniczący SLD Włodzimierz Czarzasty. Jak dodał, do startu zostali zobowiązani m.in. b. parlamentarzyści Sojuszu.

Więcej …
 

W dniu 13 września 2017 roku odbyło się posiedzenie Rady Dialogu i Porozumienia Lewicy poświęcone ocenie sytuacji w kraju i na lewicy oraz przygotowaniu i omówieniu planu działań w okresie sezonu politycznego 2017/2018.

Więcej …
 

W dniu 8 sierpnia 2017 roku odbyło się posiedzenie Okręgowego Komitetu Warszawskiego PPS. Przedyskutowani sytuację na lewicy, m.in. w Warszawie. Podjęto decyzję o kontynuowaniu spotkań warszawskich ugrupowań lewicy.

Więcej …
 

W dniu 29 lipca 2017 roku przypadła 16. rocznica śmierci Edwarda Gierka, byłego I sekretarza KC PZPR. Z tej okazji przy jego grobie w Sosnowcu-Zagórzu spotkali się przedstawiciele środowisk lewicowych i mieszkańcy Sosnowca.

Więcej …
 

W dniu 24 lipca 2017 roku opublikowano List Otwarty do Środowisk Lewicowych. Pod listem podpisało się kilkadziesiąt osób m.in. z Partii Razem, Partii Zielonych i środowisk młodej inteligencji lewicowej.

Więcej …
 

Rada Dialogu i Porozumienia Lewicy opublikowała w dniu 21 lipca 2017 roku "Tezy do dyskusji po Drugim Kongresie Lewicy".

Więcej …