Sprawiedliwość społeczna

Problemem dla mnie jest dziś odpowiedź na pytanie: czy socjaliści nie są przypadkiem ostatnią grupą we współczesnym świecie, dla których kategoria – sprawiedliwość społeczna, ma znaczenie? Widząc bowiem otaczającą nas przestrzeń, odnoszę wrażenie, że w czasach współczesnych opanowała naszą sferę cywilizacyjną przemożna żądza zysku, zarabiania, poddania się dogmatom wolnego rynku i wiara w jego „niewidzialną rękę”. Na dalekim planie jest człowiek, jego podmiotowość, prawa i empatia ze strony innych. Media, kiedy informacja stała się towarem i zatraciła wartość społeczną, służą generalnie utrwalaniu brutalnej rzeczywistości rynkowej. Jak przysłowiowy „listek figowy” traktują bohaterów, którzy zdolni byli pochylić się nad losem innego człowieka.
Jeszcze nie tak dawno, nie było trudno uzyskać pomoc, czy zrozumienie nieznajomych. Dziś mamy do czynienia ze ścianą i oglądaniem się w stronę instytucji pomocowych, których zbyt wiele nie ma, a one też żyją rzeczywistością rynkową. To przecież kolejne rządy, również te lewicowe, mówią o „usługach społecznych”, a nie o likwidowaniu nierówności i trwającego rozwarstwienia, nie o powinnościach wynikających z zapisów konstytucyjnych.
Przywoływanie Konstytucji, być może nie jest na miejscu i w modzie, ale art. 2 zawiera treść następującą, wartą przypomnienia: „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”. Jest problemem dziś to, jak rozumieć sprawiedliwość społeczną, w dobie dominacji rynków i rozpasanego konsumpcjonizmu.
Myślę, że z lupą trzeba by szukać tych, którzy o tym wiedzą, a tym bardziej stosują ten zapis w praktyce. Dotyczy to szczególnie stanowiących prawo parlamentarzystów, do niedawana również tych z lewicy. Rzadko kiedy, mając oczy przesłonięte widmem wolnego rynku i wędki, którą każdy dostał w roku 1990, byli zdolni pochylić się nad losem pojedynczego człowieka, a tym bardziej zaprotestować, kiedy prywatny kapitał dyktował i do dziś dyktuje, swoje barbarzyńskie prawa. Szczególnie dobrze pamiętamy losy zapisów ustawowych o eksmisjach na bruk.
Najbardziej rażące są zjawiska społeczne ze sfery socjalnej, niektóre media żerują na takim materiale. Problem jednak nie dotyczy wyłącznie tej sfery. Jest on szerszy i wkracza w zasady organizacji naszej cywilizacji, która uległa magii rynkowej, zapominając o człowieku.
W zasadzie taka kategoria, jak „dobro człowieka” funkcjonuje w sferze wartości socjalistycznych, znalazła również swój swoisty wyraz w społecznej nauce kościoła. Opisał to zjawisko prof. Adam Schaff w książce z roku 1992 pt.: Humanizm ekumeniczny, upatrując w potencjalnym sojuszu tych dwóch sił perspektywiczną możliwość moralnej odnowy ludzkości. Nie ulega wątpliwości, że po ciemnych latach neoliberalizmu i jego klęsce w skali globalnej, taka odnowa będzie racją bytu cywilizacji.
W doktrynie prawicy sprawiedliwość społeczna zalicza się do kategorii narzędzi dających możliwość zdobywania i sprawowania władzy. Tak też należy widzieć wcześniejszy populizm, a realizowane dziś przez polską prawicę programy socjalne: 500+ czy mieszkanie+.
W doktrynie socjalistów to jedna z podstawowych wartości dotyczących relacji międzyludzkich, z której wypływają źródła prawa, zasady moralności i etyka. Przyjmuje się, że zasada  sprawiedliwości  społecznej  zobowiązuje  do  sprawiedliwego  i  społecznego  uzasadnienia  działań  państwa,  a  także  stanowi  kryterium  oceny procesu  stanowienia  i  stosowania  prawa,  będąc  tym  samym  podstawą oceny konstytucyjności.
W Deklaracji Ideowej PPS przyjętej w roku 2003 na Kongresie Nadzwyczajnym czytamy, że: „sprawiedliwość społeczna stanowi praktyczny wyraz ideałów wolności i równości oraz afirmacji pracy i równoważenia interesów różnych grup społecznych. Naszym celem jest społeczeństwo wolnych i równych ludzi, w którym przezwyciężone zostaną różnice klasowe i grupowe. Wolna Polska nie może dzielić się na społecznych pariasów i kastę elity finansowej…”
Ugrupowania polityczne powoli dojrzewają do zbliżających się wyborów, których ciąg układa się na lata 2018-19. Sądzę, że reprezentantami lewicy w ramach jej różnych nurtów, którzy znajdą się na listach, powinni być ludzie, którzy właściwie rozumieją swoje miejsce w powinnościach wobec społeczeństwa. Tylko ideowa lewica ma szanse, o czym przekonaliśmy się przed dwoma laty.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.

Więcej …
 

Ponidzie obejmuje obszar Niecki Nidziańskiej (Doliny Nidy), na której znajduje się powiat Pińczów sąsiadujący od północy z powiatami Jędrzejów i Miechów, ograniczony od południa i wschodu poprzez rzekę Wisłę. To obszar zamieszkały od wieków przez ludność rolniczą, choć w okresie rozwoju kapitalizmu na ziemiach polskich (zabór rosyjski) zaczęły się tutaj kształtować zalążki przemysłu przetwórczego i wydobywczego.

Więcej …
 

Stanisław Dubois zaliczany do grona Wielkich Socjalistów  jest postacią znaną, choć niezbyt upowszechnianą i lubianą przez historyków i media m.in. ze względu na swe usytuowanie polityczne na lewicy Polskiej Partii Socjalistycznej i nietrzymające się konwencji zasady działania. Zawsze wznosił się ponad interes własny, był niepoprawnym idealistą, których w PPS było wielu. On jednak wyróżniał się zawsze swą ideowością i patriotyzmem.

Więcej …
 

 
 
centrum
 
 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 85 gości 

Statystyka

Odsłon : 4192512

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Konstytucja

Zmiana władzy w Polsce po okrągłym stole i po tzw. Czerwcowych Wyborach zaowocowała przyjęciem w 1992 roku tzw. Małej Konstytucji, dokumentu przejściowego. Łączył on w sobie czasy Polski Ludowej i jej organizacji państwowej z nowymi czasami, które miały w sobie, jak się okazało, wiele tajemnic i niespodzianek.

Więcej …

Na lewicy

19 maja 2018 roku w Warszawie odbyła się konferencja „Polska w Europie – Europa w Polsce”. Jej organizatorem był Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka.

Więcej …
 

W dniu 19 maja 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, konferencja na temat jednego z Wielkich Socjalistów – Stanisława Dubois (1901-1942) z cyklu „Poszukiwanie wzoru osobowego” oraz tradycyjne, organizowane rokrocznie spotkanie byłych działaczy ruchu młodzieżowego z okresu Polski Ludowej.

Więcej …
 

W dniu 10 maja 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów. Przedyskutowano aktualną sytuację przed wyborami samorządowymi w Polsce, przyjęto Oświadczenie dotyczące aktualnej sytuacji politycznej i zadań lewicy socjalistycznej w okresie przed wyborami.

Więcej …
 

W dniu 7 maja 2018 r. w Pałacu Prymasowskim w Warszawie odbyło się inauguracyjne posiedzenie Społecznego Komitetu Obchodów 100-lecia Odzyskania przez Polskę Niepodległości.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2018 roku odbyły się w całej Polsce manifestacje organizowane przez partie lewicowe i ruch związkowy. PPS zorganizowała swoją manifestację i złożenie wieńców na Placu Grzybowskim w Warszawie.

Więcej …
 

W dniu 30 kwietnia 2018 roku, w 68 rocznicę śmierci Kazimierza Pużaka, Wielkiego Socjalisty, grupa działaczy PPS złożyła kwiaty i zapaliła lampki na jego grobie, na warszawskich Powązkach.

 

99 lat temu, w dniu 23 kwietnia 1919 roku w Krakowie rozpoczęły się: XVI Zjazd PPS, XV Kongres PPSD, XVI Zjazd PPS zaboru pruskiego. Zjazdy podjęły decyzję o połączeniu się w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną. Przyjęto zasadę parlamentarnej drogi do socjalizmu.

 

W dniu 21 kwietnia 2018 roku w Warszawie obradował III Kongres Forum Postępu, porozumienia kilkunastu lewicowych i postępowych organizacji, fundacji, stowarzyszeń i środowisk medialnych.

Więcej …
 

W dniu 14 kwietnia 2018 roku w Warszawie odbyło się wspólne posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej i Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS.

Więcej …
 

W dniach 26-28 marca 2018 roku odbyła się w Nałęczowie międzynarodowa i międzyśrodowiskowa konferencja naukowa „Niezbędność filozofii” pod patronatem prof. Marii Szyszkowskiej.

Więcej …
 

W dniu 27 marca 2018 roku w Warszawie odbyła się dyskusja panelowa "Wkład Ignacego Daszyńskiego i jego towarzyszy w odzyskanie niepodległości przez Polskę".

Więcej …
 

Książnica Pruszkowska im. H. Sienkiewicza była w dniu 23 marca 2018 roku organizatorem spotkania na temat roli socjalistów w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Wprowadzenia do debaty wygłosili: dr Krystyna Narwicz i red. Andrzej Ziemski.

Więcej …