Józef Piłsudski (1867 – 1935)

Na początku grudnia 2017 roku przypada 150. rocznica urodzin Józefa Klemensa Piłsudskiego. Jest on postacią historyczną, której nie da się pominąć w rozważaniach o współczesnej historii Polski, szczególnie przełomu wieków – XIX i XX oraz tworzenia zrębów niepodległości po roku 1918.
Instrumentalizacja historii, jaka nastąpiła w ostatnich latach powoduje, że wielu polskich bohaterów pełni dziś nie takie role, jakie im historia wyznaczyła. Piłsudski szczególnie, spotyka się na każdym kroku, głównie w propagandzie partyjnej, ale i państwowej z przypisywaniem mu ról, których nie pełnił i zasług, których nie miał. Zapomina się jednak o najważniejszej części jego życiorysu –  kiedy w okresie do 1918 roku był socjalistą, jednym z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej, autentycznym bohaterem narodu zniewolonego przez 123 lata zaborów.
Kazimierz Rusinek w artykule pośmiertnym („Walka Ludu”, 26 maja 1935)  przypominał, że do Panteonu wielkości dochodził Piłsudski etapami: „Najpierw bojowiec, później rewolucjonista, drukarz, redaktor, kolporter i agitator, kilkukrotny więzień, twórca Legionów, Komendant, Naczelnik Państwa, Marszałek, Naczelny Wódz Wojska, Wódz Narodu, Dyktator”. Swoją działalność w konspiracji zapoczątkował w PPS. Partia ta wprowadziła go na „drogę Czynu i Sławy”.
Rozważania współczesne na temat postaci Piłsudskiego są przeniesieniem sporów, jakie drążyły środowiska polityczne II RP. Publikacje ukazują linie podziału, i więcej jest nadal emocji, niż racjonalnej analizy sytuacji Polski po uzyskaniu niepodległości w 1918 roku i przełomie zakończonym zmianą ustroju w 1989 roku. Piłsudski pełni w tym sporze rolę bohatera, kata i ofiary. Często urasta do roli postaci diabolicznej, która zdominowała polską scenę pamięci.
Znany publicysta prawicowy Rafał Ziemkiewicz opublikował w tym roku książkę „Złowrogi cień Marszałka”, w której rozprawia się z mitem Piłsudskiego. Twierdzi m.in.: „że kult Piłsudskiego nie tylko zaszkodził nam w przeszłości, przyczyniając się walnie do szybkiej utraty wywalczonej niepodległości i obłędu maksymalizowania strat wojennych aż do granicy biologicznej zagłady, ale szkodzi nam także i dziś. Cofa nas w rozwoju. Niszczy to, co stanowi naszą cywilizacyjną odrębność, co decyduje o naszej wyjątkowości, co pozwoliło nam odnieść największy sukces w dziejach, jakim było odzyskanie i obronienie niepodległości po pierwszej wojnie światowej – i co powinno pozostać, jak za dawnych czasów, podstawą polskości: polski republikanizm”.
Polska prawica, również ta współczesna, będzie miała wątpliwości, co do uznania postaci Józefa Piłsudskiego jako twórcy II Rzeczypospolitej, bowiem jej przywódcy w tym czasie po prostu zawiedli, praktykując ugodowość. Warte wysłuchania są argumenty padające za tym kierunkiem filozofii elit prawicowych, niemniej jednak nie wytrzymują one historycznej próby, jaką stał się rozpad imperialnej struktury Europy po I wojnie światowej. Wytrzymały i uległy społecznej weryfikacji wyłącznie idee zawarte w Deklaracji Kongresu Paryskiego z 1892 roku. Powstała wówczas PPS i ogłoszono doktrynę niepodległości Polski i sprawiedliwości społecznej jako podstawy działania partii w oparciu o bazę, jaką stanowił proletariat.
Prawica nie może zapomnieć, mimo upływu lat, ówczesnej postawy Piłsudskiego, szczególnie razi ją jednak wywieszony w dniu 11 listopada 1918 roku na Zamku Królewskim w Warszawie czerwony sztandar i powszechne hasła „Robotniczo-włościańskiej Rzeczypospolitej”. Dotyczy to również pierwszych rządów socjalistów Daszyńskiego i Moraczewskiego (1918-1919).
O ile widać jednak, że powoli na polskiej prawicy trwa odtwarzanie modelu ideowego i politycznego, jaki funkcjonował przed II wojną światową, o tyle lewica jest w rozsypce i nadal poszukuje swoich korzeni i bohaterów. Wielonurtowość lewicowych tradycji temu nadal nie sprzyja.
Wracając do głównego tematu: czy się to komuś podoba, czy nie, Józef Klemens Piłsudski był przez pierwszą, najważniejszą część swego życia, socjalistą. Był jednym z czołowych przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej, kierował Organizacją Bojową PPS, był wydawcą i redaktorem najważniejszego pisma socjalistów – „Robotnika”. Ma ogromny wkład w stworzenie infrastruktury wojskowej, która stała się zalążkiem odrodzonego Państwa Polskiego.
Polska lewica dziś musi sobie dać radę ze swoją historią, dotyczy to wszystkich jej nurtów ideowych i historycznych. Stosunek do Józefa Piłsudskiego, m.in. z racji jego powszechnej rozpoznawalności i akceptacji może być ważnym argumentem w toczącej się w kraju od dłuższego czasu wojny o pamięć i tradycję lewicową, związaną z nurtem polskiego socjalizmu.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 4731807

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Konstytucja – zasada sprawiedliwości społecznej

Wyrażony w art. 2 aktualnie obowiązującej Konstytucji RP zapis, zgodnie z którym Rzeczpospolita  jest  demokratycznym  państwem  prawnym,  urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej,  zawiera istotną normę prawną państwa sprawiedliwości społecznej.  Ma ona charakter nadrzędny w  stosunku  do  innych  zasad  systemu  prawnego.  Wynika  to  z  wagi  zawartej w niej  treści  oraz  doniosłości  dla  całego systemu  prawnego.

Więcej …

Na lewicy

Z udziałem ponad stu osób, w dniu 10 lipca 2019 roku, w warszawskim Klubie Księgarza odbyła się promocja wydanej ostatnio przez Wydawnictwo „Kto jest Kim” książki Sylwestra Szafarza „Ewolucja BRICS”.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2019 roku prof. Tadeusz Iwiński, przedstawiciel SLD, obecny na uroczystościach rocznicowych rządzącej w Hiszpanii Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) napisał:

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2019 roku odbyło się na terenie całego kraju w organizacjach Sojuszu Lewicy Demokratycznej referendum poświęcone formie uczestnictwa partii w wyborach parlamentarnych w październiku.

Więcej …
 

W dniu 28 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”. Powodem zwołania zebrania wszystkich członków stowarzyszenia były przygotowania do wyborów parlamentarnych, szczególnie ważne dla całej lewicy w świetle zarysowującego się od 2015 roku kryzysu na tle programowym i ideowym.

Więcej …
 

W dniu 15 czerwca 2019 roku Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej zebrała się na posiedzeniu wyjazdowym w Łodzi. Zebranie miało miejsce w siedzibie łódzkiego Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Więcej …
 

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …
 

W dniu 24 maja 2019 roku przy grobie zmarłego przed 5 laty Generała Wojciecha Jaruzelskiego na warszawskich Powązkach zebrało się kilkudziesięcioosobowe grono ludzi lewicy, byłych posłów i senatorów, generałów i oficerów Wojska Polskiego, działaczy państwowych i samorządowych, dziennikarzy.

Więcej …