Stosunki Polska – Rosja

Tak się układało w historii, że przez ostatnie trzy wieki relacje Polski z państwem rosyjskim, bez względu na formę ustrojową, w jakiej występowało, były nad wyraz złożone i oparte na ogół na konfrontacji i wzajemnej nieufności, wrogości, także nienawiści. Wyjątek stanowi okres lat niedawnych 1956-1980, kiedy po cofnięciu się stalinizmu w Związku Radzieckim, Polska Ludowa odzyskała znaczną podmiotowość uwarunkowaną po okresie „zimnej wojny” nowymi relacjami Wschód-Zachód, które weszły w stan odprężenia, szczególnie po podpisaniu Aktu Końcowego KBWE w Helsinkach.
W tej złożonej historii obydwu państw Polski i Rosji oraz obydwu narodów ważne miejsce zajmowali socjaliści. W zasadzie pierwsze lata historii Polskiej Partii Socjalistycznej, aż do początku lat 20. XX wieku, wypełnione były walką z caratem o niepodległość Polski i wolność społeczną. Tysiące socjalistów  zginęło na stokach Cytadeli warszawskiej i zsyłkach na Syberii. Dlatego m.in. PPS  wsparła państwo polskie w wojnie 1920 roku z maszerującymi ze wschodu bolszewikami. Późniejszy okres wskazuje na znaczący dystans PPS do rewolucji październikowej i jej skutków m.in. stalinizmu. Sytuacja ta uległa znacznej ewolucji w okresie II wojny światowej, podczas której socjaliści zaangażowali się wojnie obronnej 1939 roku i antyniemieckim podziemiu, wspierali powstanie w Getcie warszawskim, brali czynny udział w Powstaniu warszawskim, wielu z nich doszło do Berlina w ramach I i II Armii Wojska Polskiego. Stosunek do relacji Polska-Rosja w okresie II wojny światowej charakteryzuje najlepiej zaangażowanie i los takich znanych postaci PPS jak: Edward Osóbka-Morawski, Kazimierz Pużak, Józef Cyrankiewicz, Adam Ciołkosz, Zygmunt Zaremba i Jan Mulak.
Stosunek PPS do relacji Polska-Rosja w okresie XX wieku znamionuje polityczny realizm oparty o doktrynę Kongresu Paryskiego z 1892 roku, wyznaczającą linię ideową partii – niepodległość państwa polskiego, sprawiedliwość społeczna. W doktrynie tej zasadniczą rolę odgrywa pomyślność narodu i państwa polskiego, pokojowy rozwój, współpraca z innymi państwami a nie wojna. Mieści się w niej współpraca partnerska, korzystna dla obydwu stron również z Rosją.
Socjaliści nie akceptują współcześnie w stosunku do innych państw, również wobec Rosji, polityki wrogości, niesymetrycznego patrzenia na sprawców i ofiary II wojny światowej. Socjaliści nie rozumieją świadomego rezygnowania z korzyści, jakie mogą płynąć ze współpracy gospodarczej, kulturalnej, naukowej.
Aktualne jest cały czas pytanie, czemu Polska ma mieć dziś i w przyszłości gorsze stosunki z Rosją, niż mają je Niemcy czy Francja, a także USA. Odnosi się wrażenie, że wzięliśmy na siebie po 1990 roku w stosunkach z Rosją, jako sojusznik Zachodu i NATO zadanie „najlepszego ucznia w klasie”. Trudno akceptować taką politykę, jest ona niekorzystna dla Polski. Nie pozwala na rozwiązanie naszych problemów, pod znakiem zapytania stawia nasze bezpieczeństwo dziś i w przyszłości.
Pamiętamy taki okres w latach 70. ub. wieku, kiedy Polska Ludowa była liczącym się partnerem na forum europejskim i międzynarodowym. W Warszawie odbywały się rozmowy chińsko-amerykańskie na temat normalizacji stosunków wzajemnych, w Warszawie lądowali kolejni prezydenci USA na chwilę przed wizytami w Moskwie. Wiem, że historii nie da się powtórzyć, ale trzeba z niej umieć wyciągać wnioski.
W naszych relacjach z Rosją widać dziś subiektywizm, którego kreatorami są ludzie i środowiska nie patrzące obiektywnie, z daleką perspektywą na miejsce Polski w Europie i świecie. Odnoszę wrażenie, że przeważa w tym myśleniu doświadczenie powstałe przed II wojną światową, które prezentowali byli już właściciele majątków na tzw. kresach wschodnich, którzy nie wyciągnęli żadnych wniosków z praktycznych efektów tej wojny. Można nie akceptować decyzji w Jałcie i Poczdamie, ale one były i zmaterializowały się w postaci zmian granic. Wielu zapomina dziś o przesunięciu polskiej granicy zachodniej i o powrocie na stare ziemie piastowskie. Warto w sprawach relacji z Rosją studiować Pisma Romana Dmowskiego powstałe w latach 20. i 30. ub. wieku.
Czasy współczesne po rozpadzie Europy pojałtańskiej po 1990 roku to wielki egzamin dla polskich elit politycznych w sprawie takiego usytuowania kraju, aby naród nie doznał w przyszłości kolejnych klęsk i upokorzeń, a także nie powtórzyły się niekorzystne dla polskich interesów konstelacje podobne do tych z lat 1794 i 1939.
Czasy współczesne to również nowa globalizacja, która puka już do naszych drzwi i przypomina, że skończył się świat jednobiegunowy, który trwał krótko, bo jedynie ćwierć wieku. Zaczyna się kształtować nowy model stosunków międzynarodowych oparty w warunkach pokoju na współpracy kilku centrów globalnych usytuowanych m.in. w Waszyngtonie, Brukseli, Moskwie i Pekinie. Trudno dziś wyobrazić sobie kształtowanie relacji globalnych poprzez wojnę.

Andrzej Ziemski



 

Wydanie bieżące

Recenzje

Ludwik Cohn, bohater monografii Przemysława Prekiela, to wybitny polski socjalista i demokrata, działacz społeczny i polityczny, żołnierz. Po wojnie działacz PPS, aktywny członek opozycji demokratycznej w Polsce Ludowej, adwokat.

Więcej …
 

„Lewica. Stare błędy, nowe wyzwania” to kolejna na polskim rynku wydawniczym – po „Sferach sprawiedliwości” (2007) i „Wojnach sprawiedliwych i niesprawiedliwych” (2010) – książka Michaela Walzera  – emerytowanego profesora Uniwersytetów w Princeton i Harvardzie, byłego współwydawcy niezależnego lewicowego czasopisma „Dissent” oraz – co nie mniej ważne – twórcy lewicowej odmiany komunitaryzmu (nurtu głównie amerykańskiej współczesnej filozofii polityki, który podkreśla wagę i wartość wspólnotowości w życiu człowieka).

Więcej …
 

Obchody stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę zaowocowały ukazaniem się na rynku księgarskim licznych publikacji, a wśród nich książka znanego, zasłużonego badacza historii najnowszej Polski, w tym Warszawy, biografa, działacza społecznego – Mariana Marka Drozdowskiego p.t. „ Budowniczowie II Rzeczypospolitej. Na przywitanie stulecia odzyskania niepodległości.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 38 gości 

Statystyka

Odsłon : 4537483

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Może ona i zagraniczna, ale nie polityka

Polityka to sztuka skutecznego – wedle określonych interesów – trzymania wielu sznurków i manipulowania nimi tak, by realizować założone wiązki celów. Dotyczy bowiem ona – owa polityka – integralności konkretnej organizacji społecznej, społeczeństwa. Odpowiada to starogreckiemu pojęciu „politeja” (πολιτεία), czyli obywatelskiej samorządności. Inaczej: polityka to „suma obywatelskości”. Rzeczywistość polska, nasza-podwórkowa, wskazuje wyraźnie na to, że nam się jednak „polityka” kojarzy z „reżimem” (systemem-ustrojem), czyli z wygaszaniem obywatelskości na rzecz kastowej samowoli najskuteczniejszych graczy – w grze wszystkich ze wszystkimi o wszystko. Staro-grecy mieli na to inne słowo: „politeuma” (πολίτευμα), czyli „umocowany politycznie aparat rządzący. Inaczej: Reżim-Politeuma – to „suma władz”, government.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 16 lutego 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Głównym przedmiotem obrad były dokumenty i tryb przygotowań do mającego się odbyć w dniu 2 marca 2019 roku XLIII Kongresu Partii.
Przyjęto projekty podstawowych dokumentów merytorycznych i sprawozdań na kongres.

Więcej …
 

Krajowa Konwencja SLD, która odbyła się w Warszawie 16 lutego 2019 r., postanowiła, że w wyborach do Parlamentu Europejskiego 2019 r. Sojusz przystąpi do koalicyjnego komitetu wyborczego złożonego z partii, dla których cenne są takie wartości jak wolność, demokracja, równość, państwo prawne, poszanowanie praw człowieka oraz obecność Polski w Unii Europejskiej.

Więcej …
 

W dniu 13 lutego 2019 roku Anna-Maria Żukowska, rzeczniczka prasowa SLD poinformowała, że podczas Konwencji SLD, która odbędzie się w dniu 16 lutego delegaci podejmą decyzję w sprawie zasad organizacji wyborów do Parlamentu Europejskiego w maju 2019 roku.

Więcej …
 

14 lat temu, 31 stycznia 2005 roku zmarł Honorowy Przewodniczący PPS Jan Mulak. Odcisnął piętno na dzisiejszym obliczu polskiej lewicy, szczególnie Polskiej Partii Socjalistycznej. Wspomnijmy Go, jako wielkiego Polaka, socjalistę i działacza sportowego.

 

Jak podał w dniu 21 stycznia 2019 roku portal strajk.eu Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej stwierdził rzecz oczywistą – komunizm nie ma nic wspólnego z totalitaryzmem, a zatem troje działaczy Komunistycznej Partii Polski nie propagowało zakazanych poglądów na łamach czasopisma „Brzask”.

Więcej …
 

W związku z aktem bandytyzmu, jaki miał miejsce w Gdański przeciw prezydentowi miasta, Polska Partia Socjalistyczna wydała w dniu 14 stycznia 2019 roku oświadczenie.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2019 roku w Warszawie odbyła się Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza organizacji mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej. Podczas konferencji dokonano podsumowania działalności PPS na Mazowszu w mijającej kadencji 2016-2018.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2019 roku w Warszawie spotkali się przedstawiciele kilku ugrupowań lewicowych. Wg portalu strajk.eu były to ugrupowania: Partia Razem, Ruch Sprawiedliwości Społecznej, Unia Pracy, Polska Partia Socjalistyczna, Wolność i Równość. Obecni byli przedstawiciele OPZZ.

Więcej …
 

4 stycznia 2019 roku w Dąbrowie Górniczej odbyła się kolejna rozprawa w procesie członków redakcji pisma “Brzask” wydawanego przez Komunistyczną Partię Polski. Trwający trzy lata proces zbliża się do końca. Podczas ostatniej rozprawy wygłoszone zostały mowy
końcowe.

Więcej …
 

25 grudnia 2018 roku w Warszawie zmarł Leonard Dubacki, członek kolegium redakcyjnego "Przeglądu Socjalistycznego".
Z zawodu był historykiem i archiwistą, uprawiał publicystykę historyczną, był cenionym doradcą i redaktorem.

Więcej …
 

W dniu 19 grudnia 2018 roku w  Chlewiskach (woj. mazowieckie) odbyły się uroczystości pogrzebowe zmarłego 13 grudnia Ryszarda Adamczyka, wiceprzewodniczącego Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”.

Więcej …
 

16 grudnia 2018 roku w Warszawie pod "Zachętą" w 96 rocznicę tragicznej śmierci z rąk zamachowca, I Prezydenta RP Gabriela Narutowicza, odbyła się pikieta progresywnych organizacji lewicowych.

Więcej …