Stosunki Polska – Rosja

Tak się układało w historii, że przez ostatnie trzy wieki relacje Polski z państwem rosyjskim, bez względu na formę ustrojową, w jakiej występowało, były nad wyraz złożone i oparte na ogół na konfrontacji i wzajemnej nieufności, wrogości, także nienawiści. Wyjątek stanowi okres lat niedawnych 1956-1980, kiedy po cofnięciu się stalinizmu w Związku Radzieckim, Polska Ludowa odzyskała znaczną podmiotowość uwarunkowaną po okresie „zimnej wojny” nowymi relacjami Wschód-Zachód, które weszły w stan odprężenia, szczególnie po podpisaniu Aktu Końcowego KBWE w Helsinkach.
W tej złożonej historii obydwu państw Polski i Rosji oraz obydwu narodów ważne miejsce zajmowali socjaliści. W zasadzie pierwsze lata historii Polskiej Partii Socjalistycznej, aż do początku lat 20. XX wieku, wypełnione były walką z caratem o niepodległość Polski i wolność społeczną. Tysiące socjalistów  zginęło na stokach Cytadeli warszawskiej i zsyłkach na Syberii. Dlatego m.in. PPS  wsparła państwo polskie w wojnie 1920 roku z maszerującymi ze wschodu bolszewikami. Późniejszy okres wskazuje na znaczący dystans PPS do rewolucji październikowej i jej skutków m.in. stalinizmu. Sytuacja ta uległa znacznej ewolucji w okresie II wojny światowej, podczas której socjaliści zaangażowali się wojnie obronnej 1939 roku i antyniemieckim podziemiu, wspierali powstanie w Getcie warszawskim, brali czynny udział w Powstaniu warszawskim, wielu z nich doszło do Berlina w ramach I i II Armii Wojska Polskiego. Stosunek do relacji Polska-Rosja w okresie II wojny światowej charakteryzuje najlepiej zaangażowanie i los takich znanych postaci PPS jak: Edward Osóbka-Morawski, Kazimierz Pużak, Józef Cyrankiewicz, Adam Ciołkosz, Zygmunt Zaremba i Jan Mulak.
Stosunek PPS do relacji Polska-Rosja w okresie XX wieku znamionuje polityczny realizm oparty o doktrynę Kongresu Paryskiego z 1892 roku, wyznaczającą linię ideową partii – niepodległość państwa polskiego, sprawiedliwość społeczna. W doktrynie tej zasadniczą rolę odgrywa pomyślność narodu i państwa polskiego, pokojowy rozwój, współpraca z innymi państwami a nie wojna. Mieści się w niej współpraca partnerska, korzystna dla obydwu stron również z Rosją.
Socjaliści nie akceptują współcześnie w stosunku do innych państw, również wobec Rosji, polityki wrogości, niesymetrycznego patrzenia na sprawców i ofiary II wojny światowej. Socjaliści nie rozumieją świadomego rezygnowania z korzyści, jakie mogą płynąć ze współpracy gospodarczej, kulturalnej, naukowej.
Aktualne jest cały czas pytanie, czemu Polska ma mieć dziś i w przyszłości gorsze stosunki z Rosją, niż mają je Niemcy czy Francja, a także USA. Odnosi się wrażenie, że wzięliśmy na siebie po 1990 roku w stosunkach z Rosją, jako sojusznik Zachodu i NATO zadanie „najlepszego ucznia w klasie”. Trudno akceptować taką politykę, jest ona niekorzystna dla Polski. Nie pozwala na rozwiązanie naszych problemów, pod znakiem zapytania stawia nasze bezpieczeństwo dziś i w przyszłości.
Pamiętamy taki okres w latach 70. ub. wieku, kiedy Polska Ludowa była liczącym się partnerem na forum europejskim i międzynarodowym. W Warszawie odbywały się rozmowy chińsko-amerykańskie na temat normalizacji stosunków wzajemnych, w Warszawie lądowali kolejni prezydenci USA na chwilę przed wizytami w Moskwie. Wiem, że historii nie da się powtórzyć, ale trzeba z niej umieć wyciągać wnioski.
W naszych relacjach z Rosją widać dziś subiektywizm, którego kreatorami są ludzie i środowiska nie patrzące obiektywnie, z daleką perspektywą na miejsce Polski w Europie i świecie. Odnoszę wrażenie, że przeważa w tym myśleniu doświadczenie powstałe przed II wojną światową, które prezentowali byli już właściciele majątków na tzw. kresach wschodnich, którzy nie wyciągnęli żadnych wniosków z praktycznych efektów tej wojny. Można nie akceptować decyzji w Jałcie i Poczdamie, ale one były i zmaterializowały się w postaci zmian granic. Wielu zapomina dziś o przesunięciu polskiej granicy zachodniej i o powrocie na stare ziemie piastowskie. Warto w sprawach relacji z Rosją studiować Pisma Romana Dmowskiego powstałe w latach 20. i 30. ub. wieku.
Czasy współczesne po rozpadzie Europy pojałtańskiej po 1990 roku to wielki egzamin dla polskich elit politycznych w sprawie takiego usytuowania kraju, aby naród nie doznał w przyszłości kolejnych klęsk i upokorzeń, a także nie powtórzyły się niekorzystne dla polskich interesów konstelacje podobne do tych z lat 1794 i 1939.
Czasy współczesne to również nowa globalizacja, która puka już do naszych drzwi i przypomina, że skończył się świat jednobiegunowy, który trwał krótko, bo jedynie ćwierć wieku. Zaczyna się kształtować nowy model stosunków międzynarodowych oparty w warunkach pokoju na współpracy kilku centrów globalnych usytuowanych m.in. w Waszyngtonie, Brukseli, Moskwie i Pekinie. Trudno dziś wyobrazić sobie kształtowanie relacji globalnych poprzez wojnę.

Andrzej Ziemski



 

Wydanie bieżące

Recenzje

W 2018 roku ukazała się wizjonerska książka Jamie Bartlett’a „Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację”. Jest ona analizą relacji człowieka ze światem cyfrowym, w który dopiero wchodzimy. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca ewolucji liberalnego modelu demokracji w starciu z nowymi technologiami, ich przemożnym wpływem na człowieka i budowane od wieków struktury państwa demokratycznego.

Więcej …
 

Postać Tadeusza Kościuszki, wybitnego Polaka, bohatera dwóch kontynentów mimo upływu ponad 200 lat od jego śmierci cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wielu historyków i polityków polskich i zagranicznych. Prace poświęcone jego osobie i działalności ukazują się nieprzerwanie od ponad 200 lat. Jedna z nich autorstwa Piotra Marka Napierały pt „Żołnierz i filozof.

Więcej …
 

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 5075064

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Dali się zrobić w konia

Lewica, nie dość z tym, to trzy partie SLD, Razem i Wiosna zgodziły się na elastyczną interpretację Konstytucji a także na " poluzowanie " prawa przy zmianach regulaminu sejmowego.
By to uzasadnić dołączyli do chóru populistycznych sloganów o pośpiech w walce o zdrowie i dobrobyt Polaków.

Więcej …

Na lewicy

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 29 marca 2020 roku dwa stanowiska polityczne związane z aktualną sytuacją w kraju. Jedno dotyczy tzw. tarczy antykryzysowej, drugie terminu wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

Apel do Prezydenta i Premiera RP o przesunięcie terminu wyborów prezydenckich zaplanowanych na 10 maja 2020 r.
(do wiadomości Marszałków Sejmu i Senatu RP)

Więcej …
 

Według danych oficjalnych na 21 marca 2020 roku Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała 34 komitety wyborcze.

Więcej …
 

Prezydium Porozumienia Socjalistów przyjęło w dniu 18 marca 2010 roku stanowisko w sprawie wyborów prezydenckich. Socjaliści opowiadają się za ich przełożeniem w czasie, w związku z niemożliwością dopełnienia zapisów Konstytucji dotyczących warunków i trybu wyborów oraz samej kampanii.

Więcej …
 

W dniu 3 marca 2020 roku w Warszawie zmarł Stanisław Kania, ostatni I sekretarz Komitetu Centralnego PZPR.

Więcej …
 

W warszawskiej siedzibie NOT odbyło się, 1 marca spotkanie kandydata lewicy do Sejmu RP Roberta Biedronia. W spotkaniu uczestniczyli między innymi, Włodzimierz Czarzasty (SLD) oraz Adrian Zandberg (RAZEM)

Więcej …
 

W dniu 26 lutego 2020 roku w Warszawie odbyło się comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Po raz pierwszy wziął w nim udział wybrany przed rokiem, przewodniczący Rady Naczelnej PPS, sen. Wojciech Konieczny.

Więcej …
 

Z dokumentów przekazanych PAP w dniu 4 lutego 2020 roku wynika, że Sąd Okręgowy w Warszawie wydał decyzję o wpisaniu do ewidencji partii politycznych zmian w statucie Sojuszu Lewicy Demokratycznej, która zmienia nazwę SLD na "Nowa Lewica". Sąd wpisał również do ewidencji znak graficzny "Lewica", którym SLD, Wiosna i Lewica Razem posługiwała się w kampanii parlamentarnych i którym posługuje się także klub parlamentarny.

Więcej …
 

W dniu 1 Lutego 2020 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 31 stycznia 2010 roku mija 15 rocznica śmierci Jana Mulaka – honorowego przewodniczącego PPS, działacza społecznego, wyśmienitego trenera i wychowawcy, wielkiego patrioty i żołnierza.

Więcej …
 

W dniu 29 stycznia 2020 roku odbyło się zebranie Koła PPS Warszawa Śródmieście. Dyskutowano o przygotowaniach do wyborów prezydenckich. Koło przyjęło uchwałę w tej sprawie skierowaną do Rady Naczelnej PPS, której posiedzenie planowane jest na dzień 2 lutego.

Więcej …
 

W dniach 20-21 stycznia 2020 roku w Warszawie w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego odbyła się konferencja naukowa pt.: „Ludowa i socjalistyczna wizja niepodległej Polski”.

Więcej …