Pandemia i co dalej ?

Okres pandemii spowodował negatywne skutki dla całego kraju i jego obywateli, skutki zarówno społeczne jak i gospodarcze. Spowodował zarówno ograniczenie działalności, ale i upadek wielu firm, produkcyjnych i usługowych, a także zapaść na rynku pracy. Aktualnie trudno jest w całości je określić i wycenić. Są one najbardziej widoczne na rynku pracy. Tylko w kwietniu br. liczba etatów w sektorze przedsiębiorstw, w porównaniu z marcem br., zmniejszyła się o prawie 153 tys. tj. o 2,4%, jednocześnie Ministerstwo Pracy zakłada, że do końca roku bezrobocie może sięgnąć do około 10 proc. Dolegliwości te są szczególnie dotkliwe dla najmniejszych przedsiębiorstw i zatrudnionych w nich pracowników tj. mini przedsiębiorstw, zatrudniających do 9 pracowników, jak i małych zatrudniających do 49 pracowników.


Mini przedsiębiorstwa, przed wybuchem pandemii stanowiły ponad 96% wszystkich firm, zatrudniały około 40% pracowników sektora przedsiębiorstw i miały 31 % udział w tworzeniu budżetu państwa. Najwięcej z nich działało w sferze usług – 53%, 23.9% w handlu, 13,6% w budownictwie i 9,4% w przemyśle. Większość z nich, bo ponad 87% było podmiotami osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, w tym często jednoosobowo. Z kolei firmy małe, które stanowiły tylko 3 % ogólnej ilości przedsiębiorstw, miały 8 procentowy udział w tworzeniu budżetu państwa i zatrudniały ponad 12% osób pracujących w sektorze przedsiębiorstw. Tak więc, w obu tych grupach przedsiębiorstw zatrudnionych było ponad 50% osób pracujących w sektorze przedsiębiorstw i tworzyły one około 39 % budżetu państwa. Dlatego też, wspieranie odbudowy i rozwoju obu tych grup firm, aczkolwiek jednostkowo mniej efektywnych w swej indywidualnej działalności od przedsiębiorstw średniej wielkości i największych, z uwagi na ich rolę w kształtowaniu sytuacji materialnej obywateli, budowaniu budżetu państwa i rozwoju poszczególnych jego regionów, ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego kraju.
W istniejącej w kraju sytuacji szczególne znaczenie ma przeciwdziałanie bezrobociu i tworzenie warunków dla rozwoju gospodarki po wygaszeniu epidemii. Dotyczy to zarówno całej gospodarki, jak i najsłabszych ekonomicznie mini i małych firm.
W mini firmach średnie wynagrodzenie osób w nich zatrudnionych wyniosło w 2017 roku 2822 złotych brutto (według raportu PARP o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, 2019 str.29) i było znacznie niższe od średniego zarobku osób zatrudnionych w małych i średnich przedsiębiorstwach (3981 zł i 4662 zł). Poziom wynagradzania pracowników z poszczególnych sfer jest, w określonym stopniu, konsekwencją wielkości przychodów uzyskiwanych przez poszczególne firmy. Z kolei o wysokości udziału poszczególnych grup przedsiębiorstw w budżecie państwa decyduje, oczywiście poza samym systemem podatkowym, ich ilość i produktywność, przy czym wielkość udziału poszczególnych grup jest znacznie zróżnicowana. Najwyższa jest w grupie przedsiębiorstw największych, a w grupie przedsiębiorstw małych jest znacznie wyższa od mini firm. Zróżnicowanie to ma wpływ na wysokość średniej płacy brutto uzyskiwanej przez pracowników zatrudnionych w poszczególnych grupach przedsiębiorstw.
W polskiej gospodarce, odmiennie niż w gospodarkach europejskich państw zachodnich sfera mini firm zdominowana jest przez jednoosobową działalność gospodarczą osób fizycznych. Struktura ta ma istotny wpływ zarówno na udział obu tych grup przedsiębiorstw w tworzeniu budżetu państwa jak i poziom wynagradzania zatrudnionych w nich pracowników. Stąd też, dla poprawy sytuacji ekonomicznej obu tych sfer przedsiębiorstw i wzrostu zarobków zatrudnionych w nich pracowników, ważnymi są działania zarówno dla eliminacji skutków pandemii jak i dla poprawy efektywności ekonomicznej ich działania. Wśród nich istotnymi powinny być działania na rzecz poprawy efektywności zarządzania nimi, ich organizacji oraz innowacyjności. Istotne znaczenie powinna mieć również zmiana struktury wielkości tych firm, a szczególnie zwiększenia ilości przedsiębiorstw z wieloosobową kadrą efektywnych pracowników.
Widząc negatywne skutki pandemii, koniecznym jest podjęcie działań dla, nie tylko ich eliminowania, ale również unowocześnienia i rozwoju działających tam firm. Problemami funkcjonowania sektorów mini, małych i średnich firm zajmuje się wiele instytucji i szereg organizacji. Jednak na ich marginesie znalazły się niektóre problemy specyficzne i wspólne dla obu tych grup firm a wynikające ze specyfiki i skali ich działania, a szczególnie dotyczące efektywności zarządzania nimi i organizacji, innowacyjności działania oraz logistyki realizacji poszczególnych procesów.
Dlatego też, dla likwidowania skutków pandemii istnieje konieczność odbudowy i rozwoju wielu przedsiębiorstw, a w tym również zwiększania efektywności działania firm zaliczanych do sektora mini i małych firm. Dla określenia proponowanych działań, przyjmuje się określenie efektywności ekonomicznej jako relacji dochodu z prowadzonej działalności do poniesionych nakładów na jego uzyskanie (zatrudnienia, majątku trwałego, inwestycji, zużytych surowców i materiałów, energii elektrycznej itp.).
Jednymi z metod jej wzrostu może być usprawnianie metod zarządzania nimi, a w sytuacji przedsiębiorstw produkcyjnych również unowocześnianie wykorzystywanych przez nie technik i technologii produkcji. Dla podjęcia próby sformułowania takich przedsięwzięć przyjąć można opinie prof. Lesława Habera ( wg „Zarządzanie małą firmą – możliwości i bariery w warunkach polskiej gospodarki „ Zeszyt Naukowy Wyższej Szkoły Zarządzania i Bankowości” w Krakowie, numer 42,2016 str. 74). Zgodnie z nią, jedną z przyczyn niskiej dochodowości (a w konsekwencji również przychodowości) działania tych firm jest świadomościowy stereotyp wielu przedsiębiorców, że im mniejsza firma, tym mniejsze są wymagania dotyczące umiejętności i kompetencji w zakresie zarządzania. Opinia prof. Habera jest zbieżna z wielu innymi ocenami publikowanymi na ten temat. Dlatego też, jednym z kierunków działań dla rozwoju obu tych grup przedsiębiorstw jest usprawnianie zarządzania nimi.
Dla efektywnego zarządzanie przedsiębiorstwami konieczna jest nie tylko znajomość pięciu podstawowych jego funkcji takich jak: planowanie, organizowanie, rozkazywanie, koordynowanie i kontrolowanie ale również umiejętność ich zastosowania w praktyce. Jednocześnie koniecznym jest przyjecie fundamentalnego stwierdzenia twórców nauki o zarządzaniu, że efektywne kierowanie nie jest tylko sprawą osobistego talentu lecz nabytych umiejętności w wyniku nauki i doświadczenia. Dlatego też, podnoszenie kwalifikacji kadry, w tym szczególnie mini i mały firm, ma również istotne znaczenie dla ich odbudowy i rozwoju.
Aktualnie różnymi metodami szkoleni są specjaliści w zakresie zarządzania operacyjnego i strategicznego. Szkolenia te najczęściej dotyczą jednak problemów zarządzania dużymi i średnimi organizacjami gospodarczymi, produkcyjnymi i handlowymi. Natomiast niewiele jest prowadzonych szkoleń w zakresie rozwiązywania specyficznych problemów zarządzania mini i małymi firmami oraz doradztwa w zakresie usprawniania ich działania. Dlatego też, szczególnie z destrukcyjnym wpływem pandemii na działanie mini i małych firm, zasadnym jest wspieranie kadry tych przedsiębiorstw w rozwiązywaniu istniejących i pojawiających się nowych problemów związanych z ich dalszym funkcjonowaniem i rozwojem.
Wspieranie takie powinno polegać zarówno na organizowaniu szkoleń, doradztwie organizacyjnym, jak również wystaw i wymiany doświadczeń oraz ich propagowaniu. Istotnym powinno być również badanie form ich działania, szczególnie rozwiniętych podczas pandemii oraz ich wpływu na ich rozwój.
Jedną z form organizacji proponowanej działalności może być podjęcie jej przez już istniejącą jednostkę np. Instytut Społecznej Gospodarki Rynkowej lub utworzenie odrębnej placówki. W związku z proponowaną rolą takiego ośrodka, jego organizatorzy powinni pozyskać do współpracy zarówno naukowców zajmujących się problemami zarządzania, jak i praktyków prowadzących działalność gospodarczą, szczególnie w mini i małej skali. Istotnym będzie również, nawiązanie współpracy z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości i Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz innymi organizacjami zajmującymi się sprawami rozwoju gospodarczego i społecznego kraju.
Przy pozytywnej ocenie prezentowanej inicjatywy i pozyskaniu grona jej inicjatorów, celowym powinno być, przyjęcie jako pierwszego etapu jej realizacji, zorganizowanie konferencji poświęconej problemowi rozwoju mini i małych firm, ze szczególnym wyeksponowaniem ich roli w kształtowaniu rynku pracy i potrzeby poprawy ekonomicznej efektywności działania. Po ewentualnym zaakceptowaniu przedstawionego projektu, w proponowanej lub zmodyfikowanej formie, oczywiście koniecznym będzie pozyskaniem partnerów jak i jego sponsorów.

dr Janusz W. Bandurski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

Profesor Kaarle Nordenstreng jest znanym medioznawcą fińskim związanym z Uniwersytetem w Tampere. Przez wiele lat pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Organizacji Dziennikarzy z siedzibą w Pradze (IOJ). W ostatnich tygodniach ukazała się opracowana przez niego obszerna monografia  dotycząca historii tej organizacji, ludzi z nią związanych oraz procesów społeczno-politycznych, których była inicjatorem.

Więcej …
 

Nie znam Sławomira W. Malinowskiego, ani mi on brat ani swat, choć tę inteligentną twarz dobrze pamiętam i pozytywnie kojarzę z telewizyjnego ekranu. O Wydawnictwie Impuls wcześniej nie słyszałem – a powinienem był – bo to niszowa oficyna, znana w dużej mierze (choć nie wyłącznie) z literatury pedagogicznej.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 45 gości 

Statystyka

Odsłon : 5726929

Temat dnia

Zrozumieć Polaków

Na nasze spory tradycji z postępem warto spojrzeć z historycznego dystansu. Hołubiona jako postępowa Konstytucja 3 Maja została uchwalona w drodze zamachu stanu. Większość była przeciw. Pańszczyznę znieśli zaborcy. Chłopi nie popierali powstań z obawy, że polskie władze przywrócą pańszczyznę.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 22 maja 2021 w Sali Wiedeńskiej Stacji Polskiej Akademii Nauk odbyła się gala, w czasie której prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska otrzymała „Złotą Sowę Polonii” za współpracę ze środowiskami polonijnymi.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna upowszechniła w dniu 25 maja 2021 roku oświadczenie w sprawie Kopalni Turów.

Więcej …
 

Prezydium Rady Naczelnej PPS opublikowało w dniu 21 maja 2021 roku "Oświadczenie w sprawie Polskiego Ładu".

Więcej …
 

Koło PPS Łódź Widzew uczciło dzisiejsze święto, Narodowy Dzień Zwycięstwa- złożeniem kwiatów i zapaleniem znicza przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Łodzi.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2021 roku w większości miast i środowisk lewicowych w Polsce odbyły się uroczystości upamiętniające święto 1 Maja, Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 24 kwietnia 2021 roku  "Apel pierwszomajowy PPS w roku 2021".

Więcej …
 

Przewodniczący RN PPS, sen. Wojciech Konieczny opublikował w dniu 14 kwietnia 2021 roku oświadczenie w sprawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które dotyczy kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich.

Więcej …
 

W dniu 10 kwietnia 2021 roku przedstawiciele Klubu Parlamentarnego Lewicy z wicemarszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym złożyli wiązanki kwiatów na grobach trzech osób z lewicy, które zginęły przed 11 laty w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.
Przypomnijmy, że w katastrofie zginęły posłanki Izabela Jaruga-Nowacka z Unii Pracy i Jolanta Szymanek-Deresz z SLD oraz poseł Jerzy Szmajdziński z SLD.

 

Prezydium Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej wydało w dniu 2 kwietnia 2021 roku oświadczenie dotyczące spotkania premiera Polski Mateusza Morawieckiego z premierem Węgier Wiktorem Orbanem i przywódcą włoskiej Ligi Północnej   Matteo Salvinim, które odbyło się w Budapeszcie w dniu 1 kwietnia.

Więcej …
 

Polska Lewica, Unia Pracy i Porozumienie Socjalistów skierowały w dniu 18 marca 2021 roku List Otwarty do prezydenta RP, prezesa Rady Ministrów, marszałków Sejmu i Senatu, przewodniczących Klubów Parlamentarnych w sprawie relacji Polski z Unią Europejską, szczególnie w kontekście przygotowań do głosowania w Sejmie nad ratyfikacją Unijnego Programu Odbudowy.

Więcej …
 

W dniu 17 marca. 2021 roku m.in. z inicjatywy Polskiej Partii Socjalistycznej, Kancelaria Senatu RP zorganizowała konferencję naukową poświęconą setnej rocznicy uchwalenia Konstytucji Marcowej w 1921 roku.

Więcej …
 

W dniu 20 lutego 2021 roku w Warszawie odbyła się pod hasłem "Przyszłość jest teraz - zrobimy to lepiej" konwencja programowa Lewicy z udziałem ugrupowań młodzieżowych związanych z partiami lewicy. Reprezentowane były: Federacja Młodych Socjaldemokratów, Młodzi Razem, Młoda Lewica i Czerwona Młodzież - Organizacja Młodzieżowa PPS.

Więcej …