15 grudnia 1948 roku

Data 15 grudnia 1948 roku ma dla socjalistów znaczenie symboliczne. Jak pamiętamy, doszło wówczas do rozwiązania Polskiej Partii Socjalistycznej i w wyniku zjednoczenia z Polską Partią Robotniczą powołania PZPR. Partia ta istniała do stycznia 1990 roku, kiedy to uległa samorozwiązaniu. Pamiętamy końcowe stwierdzenie ówczesnego I sekretarza KC PZPR, Mieczysława Rakowskiego: „Sztandar wyprowadzić”.
PPS, która prowadziła aktywną, również parlamentarną działalność w okresie II Rzeczypospolitej, podczas II wojny światowej znalazła się w podziemiu. Członkowie PPS brali czynny udział w obronie Warszawy, później w ramach organizacji Polskich Socjalistów, Gwardii Ludowej – WRN i Robotniczej Partii Polskich Socjalistów prowadzili walkę zbrojną na wielu frontach. Po wojnie, jesienią 1944 roku powołano do życia w Lublinie w oparciu o żyjących członków przedwojennej PPS, nową Odrodzoną PPS. Pod koniec roku 1947 liczyła ona blisko 750 tysięcy członków.
Pojałtańska uniformizacja prowadzona przez Stalina w krajach Europy Środkowej i Wschodniej zmierzała od początku do ograniczenia samodzielnych, demokratycznych partii, do których należała również PPS. W wyniku terroru i politycznych manipulacji, które dotyczyły wszystkich środowisk lewicowych, i w PPS, i w PPR doprowadzono do sytuacji, w której powstała w tych partiach większość akceptująca zjednoczenie w jedną partię. Było to zgodne z przedwojenną ideą tzw. jednolitego frontu, który miał, szczególnie w PPS wielu przeciwników. Uchwały w sprawie rozwiązania obydwu partii i rozpoczęcia procesu zjednoczenia podjęły: XXVIII Nadzwyczajny Kongres PPS i II Zjazd PPR, które zebrały się równocześnie w dniu 14 grudnia 1948 roku. Zjazd Zjednoczeniowy PPS i PPR rozpoczął się w dniu 15 grudnia 1948 roku i podjął uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Trwał on przez tydzień.
Środowiska socjalistów polskich w większości przyjęły decyzję o likwidacji PPS krytycznie, z ogromną rezerwą i były pełne obaw, co do ewentualnych represji, tym bardziej, że pod koniec lat 40. dotykały one całe społeczeństwo. Pisał o tym stanie nastrojów Jan Mulak w swej książce „Dlaczego?”, wydalony kilka miesięcy wcześniej z PPS w ramach tzw. czyszczenia szeregów.
Próby odbudowania PPS były czynione kilkakrotnie m.in. w 1956 roku środowisko warszawskie weteranów i kombatantów PPS pytało Władysława Gomułkę, który po okresie odosobnienia powrócił na funkcję I sekretarza KC PZPR. Odrzucił on taką możliwość. Na początku lat 70. grupa członków PPS pod kierownictwem Stanisława Szwalbe działając metodą faktów dokonanych utworzyła sekcję weteranów PPS przy Radzie Naczelnej ZBOWiD. Funkcjonowała ona w ograniczonym zakresie. PPS jednak żyła zagranicą m.in. w Londynie i Paryżu, w Monachium i kilku innych miejscach w Europie byli i zbierali się PPSowcy pod przywództwem Zygmunta Zaremby i Adama Ciołkosza. PPS miała swoje przedstawicielstwo przy Międzynarodówce Socjalistycznej.
W kraju PPSowcy działali niezależnie w sporcie, kulturze, nauce. Wielu znalazło się w PZPR. Zygmunt Zaremba uważał na przykład w swych listach pisanych do kraju, że myśl socjalistyczna może rozwijać się również w tej partii. Wielu ludzi PPS odegrało ważną rolę w kształtowaniu demokratycznego oblicza Polski Ludowej m.in. poprzez swą twórczość, osiągnięcia naukowe i codzienną pracę. Wielu znalazło się w opozycji demokratycznej, tworzyli np. KOR.
Dziś po latach można powiedzieć, że myśl, która wyrosła na gruncie demokratycznego socjalizmu odnalazła się mimo przeciwności i represji w codziennym życiu Polaków. Wyrosła ona przede wszystkim na gruncie idei sprawiedliwości i wolności.
Polska Partia Socjalistyczna odrodzona w roku 1987, powoli scalana ze względu na różnice pomiędzy poszczególnymi nurtami, zjednoczyła się ostatecznie w roku 1996. Wcześniej, bo w roku 1990 uzyskała satysfakcję, bowiem wówczas Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej, uznając prawa do ciągłości programowej i organizacyjnej, przyznał partii prawo do odzyskania części dawnego majątku (chodzi u sumę 50 tysięcy dolarów i 800 dolarów w złocie) zajętego podczas aresztowania w 1946 roku Kazimierza Pużaka, ostatniego przed wojną sekretarza generalnego PPS.
Ostatni akt regulowania formalnego i prawnego usytuowania PPS na polskiej scenie politycznej miał miejsce w dniu 14 grudnia 2003 roku podczas zorganizowanego Kongresu Nadzwyczajnego.
Wprowadzono wówczas uroczyście nowy sztandar, na którym znajdują się wyhaftowane znaki wszystkich nurtów ideowych i politycznych PPS w historii partii: historycznej PPS, odrodzonej PPS, PPS – WRN oraz RPPS.
Podjęto również uchwałę anulującą wszystkie postanowienia podjęte przez władze statutowe PPS w 1948 roku, które dotyczyły rozwiązania partii i zjednoczenia z PPR.
W uchwale z 2003 roku czytamy m.in.: „Kongres Nadzwyczajny PPS stwierdza, że Polska Partia Socjalistyczna była obecna w życiu politycznym Polski w różnych formach organizacyjnych i ideowych w kraju i zagranicą latach 1948-1987, potwierdzając tym samym swoje istnienie.
PPS wznawiając oficjalnie działalność w roku 1987 potwierdziła ciągłość ideową, polityczną i prawną.
Działająca dziś Polska Partia Socjalistyczna jest tą samą i taką samą, jaką powołano przed 111 laty w 1892 roku podczas Kongresu Paryskiego i przez wszystkie lata swego istnienia w kraju i na obczyźnie, w działalności legalnej i w podziemiu, kontynuowała programowe działania na rzecz ludzi pracy i realizacji idei sprawiedliwości społecznej i wartości socjalizmu”.
Pomimo, że podjęta w 2003 roku uchwała nie jest w stanie cofnąć fizycznie decyzji z 1948 roku, to ma ona symboliczne znaczenie. Przywraca normalność na miarę wielkiej historii PPS, która po części jest własnością każdego Polaka.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Thomas Piketty, kontynuując swoje badania nad nierównościami (społecznym i ekonomicznymi), opublikował w marcu 2020 roku następną książkę (Capital and Ideology) – próbę przedstawiającą tematykę i analizę nierówności ekonomicznych i społecznych na przestrzeni dziejów, kultur i lokalizacji geograficznych.

Więcej …
 

W roku 2018 ukazała się książka dra Kai-Fu Lee – AI Superpowers, China, Silicon Valley, and the New World Order. Jej polskie tłumaczenie ukazało się w roku 2019 pt. Inteligencja sztuczna, rewolucja prawdziwa. Chiny i USA i przyszłość świata.

Więcej …
 

Opublikowana przez Wydawnictwo Ruthenus z Krosna książka J. Ewy Leśniewskiej „Jan Gotlieb Bloch (1836 – 1902) i dzieje rodu” jest dziełem imponującym i stanowi najbardziej – jak dotąd – wyczerpującą biografię jednego z największych kapitalistów XIX stulecia, pacyfisty i filantropa, wsławionego w świecie głównie przez 6-tomowe opracowanie „Przyszła wojna pod względem technicznym, ekonomicznym i politycznym”, nazywane „biblią pacyfizmu” – pierwszego Polaka, który został zgłoszony do Pokojowej Nagrody Nobla.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 31 gości 

Statystyka

Odsłon : 5418012

Temat dnia

17 stycznia, rocznica wyzwolenia Warszawy

76 lat temu, 17 stycznia 1945 roku, Armia Czerwona wraz ze sprzymierzonymi oddziałami Wojska Polskiego wyzwoliły Warszawę z rąk okupanta – hitlerowskich Niemiec. W świat poszły tego dnia słowa meldunku dowódcy 1 armii, generała Stanisława Popławskiego, że stolica Polski, Warszawa, jest wolna.

Więcej …

Na lewicy

18 grudnia 2020 roku podczas specjalnej uroczystości w Pekinie wręczono najwyższej rangi chińskie nagrody za wybitne osiągnięcia naukowe, literackie i wydawnicze.

Więcej …
 

16 grudnia to rocznica śmierci pierwszego Prezydenta RP, Gabriela Narutowicza. Był prezydentem tylko 5 dni, zginał od kuli endeckiego fanatyka.

Więcej …
 

W dniu 3 grudnia 2020 roku Senat RP przyjął uchwałę w sprawie upamiętnienia rewolucji 1905 roku i poprzedzającego ją zrywu polskich robotników w walce z carskim zaborcą.

Więcej …
 

Rząd Mateusza Morawieckiego zagroził Unii Europejskiej wetem budżetu unijnego i pakietu pomocowego mającego na celu przezwyciężenie skutków kryzysu wywołanego pandemią, jeśli powiązane one będą z przestrzeganiem praworządności.

Więcej …
 

W dniu 13 listopada 2020 roku na Placu Grzybowskim w Warszawie, przy Obelisku upamiętniającym wydarzenia z 13-go listopada 1904 roku załopotały flagi PPS i rozbrzmiał Czerwony Sztandar!

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2020 roku, w 102 rocznicę powstania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej delegacje PPS i Stowarzyszenia im. Ignacego Daszyńskiego złożyły kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie.

Więcej …
 

W dniu 31 października 2020 roku delegacje Polskiej Partii Socjalistycznej i Stowarzyszenia im. I. Daszyńskiego złożyły wiązanki kwiatów pod pomnikiem I premiera Polski Niepodległej Ignacego Daszyńskiego.

Więcej …
 

W dniu 29 października 2020 roku z okazji Święta Zmarłych w asyście straży marszałkowskiej,  wicemarszałek Sejmu RP Włodzimierz Czarzasty wraz z grupą aktywu lewicy uczcił pamięć zmarłych działaczy polskiej lewicy.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 25 października 2020 roku stanowisko w sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Więcej …
 

Z inicjatywy Klubu Parlamentarnego Lewicy odbył się 4 października 2020 roku w Płocku, na Mazowszu, Wojewódzki Kongres Programowy Lewicy. Podobne kongresy mają miejsce w innych województwach.

Więcej …
 

W dniu 23 września 2020 roku w Warszawie odbyło się z inicjatywy Unii Pracy szerokie spotkanie przedstawicieli ugrupowań lewicowych, podczas którego wręczono Nagrodę im. A. Małachowskiego.

Więcej …
 

Przedstawiciele Parlamentarnego Klubu Lewicy spotkali się 13 września 2020 roku w warszawskiej siedzibie OPZZ z przedstawicielami związków zawodowych, świata nauki, organizacji kobiecych, ekologicznych, LGBT, opowiadających się za świeckim państwem.

Więcej …