90. rocznica uzyskania niepodległości

W dniu 6 listopada 2008 roku odbyła się Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie sesja z okazji 90. rocznicy uzyskania niepodległości przez Polskę w roku 1918.

Referaty historyczne wygłosili profesorowie: Longin Pastusiak, Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Michał Śliwa, Jan Lewandowski, Jan Jachymek, Stefan Stępień i Ewa Maj.W części oficjalnej głos zabrał wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński i przewodniczący RN PPS Bogusław Gorski. Wygłoszone referaty dotyczyły głównie problemów dotyczących powołania przed 90. laty Rządu Ludowego z Ignacym Daszyńskim na czele. W sesji wzięli udział nauczyciele akademiccy i studenci UMCS, działacze lewicy z całego kraju, dziennikarze. Podczas sesji kolportowano ostatni numer "Przeglądu Socjalistycznego", który zawiera materiały rocznicowe.

 
Wystąpienie okolicznościowe Przewodniczącego Rady Naczelnej PPS Bogusława Gorskiego w dniu 6. 11. 2008 r. podczas Sesji Historycznej z okazji 90-lecia Rządu Ludowego – UMCS, Lublin

Szanowni Państwo!
W swoim wystąpieniu chciałbym podjąć temat udziału Polskiej Partii Socjalistycznej w odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku.
Wszyscy wiedzą, że premierzy pierwszych rządów ludowych – Ignacy Daszyński i Jędrzej Moraczewski – to działacze PPS. Powszechnie też wiadomo, że Józef Piłsudski przez kilkanaście lat swego życia był jednym z przywódców tej partii. Mniej mówi się, o tym dlaczego PPS miała duże poparcie społeczne i tak wybitnych przywódców.
PPS – od jej powstania w 1892 roku – tworzyła ten nurt ruchu socjalistycznego, który traktował nierozłącznie wyzwolenie narodowe i społeczne. Już na kongresie założycielskim w Paryżu uznano, że naczelnym punktem programu partii ma być niepodległość narodowa i samodzielna republika demokratyczna. Tak sformułowany cel programowy był konsekwentnie realizowany. Uzyskał szerokie społeczne poparcie i przyciągnął do PPS wielu wybitnych Polaków.
Dziś, z perspektywy historycznej, w dniach obchodów 90-lecia odzyskania państwowości, trzeba powiedzieć, że socjaliści z PPS dobrze rozumieli jak wielką wartością dla Polaków  jest niepodległe i demokratyczne państwo. Wiedzieli, że kwestia narodowa jest częścią świadomości i ważną potrzebą społeczną.
Często wskazuje się na rolę jednostek, liderów wydarzeń politycznych – i jest ona niezaprzeczalna. Jednak takie wydarzenie jak odzyskanie niepodległości zachodzi tylko w wyniku masowego ruchu społecznego popierającego ideę samostanowienia narodowego. Motorem i czynnikiem sprawczym odzyskania państwowości były masy pracujące świadome postawionego celu.
Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku było uwieńczeniem wieloletnich procesów społecznych i politycznych zachodzących w społeczeństwie polskim i splotu uwarunkowań międzynarodowych. Najważniejsze było to, że w 1918 roku nasze społeczeństwo wyraziło wolę posiadania swojego państwa. To był warunek konieczny i on był spełniony. Bez woli społecznej nie powstałoby państwo polskie. W jej budowaniu istotną rolę odegrała Polska Partia Socjalistyczna.
Działalność PPS od jej powstania do 1918 roku miała na celu walkę i rozwijanie świadomości narodowej i społecznej. W zaborze austriackim - gdzie działał Ignacy Daszyński - istniały ciała przedstawicielskie i możliwość występowania jako opozycja parlamentarna. Z tych form działania korzystali PPS-owcy z Galicji. W zaborze rosyjskim było inaczej. Tu PPS-owcy musieli stosować w swojej działalności formy walki rewolucyjnej – walki zbrojnej. Warto przypomnieć, że PPS był głównym organizatorem wydarzeń określanych jako „rewolucja 1905 roku”. W jej wyniku osłabła rusyfikacja. Do szkół i urzędów wrócił język polski.  W zaborze rosyjskim powszechnie uzewnętrzniły się więzi narodowe i klasowe. Niestety socjaliści zapłacili wysoką cenę za zryw rewolucyjny. W wyniku represji po stłumieniu rewolucji 1905 roku zostało powieszonych i rozstrzelanych 168 -u PPS-owców. Na katorgę i zesłanie wywieziono ponad 3000 socjalistów - uczestników rewolucji. Jednak wydarzenia 1905 roku tworzyły warunki dla odzyskania niepodległości - co nastąpiło w 1918 roku.
W przeszłości i dziś PPS dąży do tych samych celów ideowych i społecznych. Chcemy demokratycznego państwa, w którym obowiązuje zasada sprawiedliwości społecznej, a więc państwa socjalnego z uspołecznioną gospodarką. Dla polskich socjalistów i ich partii - w przeszłości i dziś - uspołecznienie, a więc socjalizacja stosunków społecznych i ekonomicznych jest warunkiem istnienia Polski jako demokratycznego państwa, które realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej i zapewnia bezpieczeństwo socjalne obywatelom. W przeszłości i dziś - krytykujemy kapitalizm. Dążymy do odrzucenia tego systemu, ponieważ nie będzie sprawiedliwości społecznej, dopóki praca milionów będzie zawłaszczana przez jednostki. Nie będzie solidarności społecznej, dopóki opieka zdrowotna, oświata, zabezpieczenia emerytalne i społeczne będą traktowane jako działalność komercyjna. Nie będzie demokratycznego państwa, dopóki jego rola będzie sprowadzana do roli nocnego stróża prywatnego kapitału. Obywatel nie będzie człowiekiem wolnym dopóki nie będzie korzystał z należnych mu praw społecznych i ekonomicznych.
Ruch socjalistyczny - a w nim Polska Partia Socjalistyczna – niesie trwałe wartości humanistyczne, które są nadzieją i przyszłością ludzkości. Wartości te były zawarte w manifeście Rządu Ludowego, jaki powstał 90 lat temu w Lublinie.
Pomimo upływu lat, wiele postulatów rządu ludowego, które dotyczą systemu społecznego i ekonomicznego naszego państwa, nie zostało zrealizowanych. Myślę - i mam nadzieję – że, dążenie do zrealizowania wizji państwa polskiego, kreślonej przez rząd Ignacego Daszyńskiego to zadanie nie tylko dla socjalistów.
 
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 17 gości 

Statystyka

Odsłon : 4878122

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

W poszukiwaniu męża stanu

Nie napawają optymizmem badania dotyczące wyłonienia liderów opozycji w Polsce. Aż 41,2 proc. Polaków przyznało, że nie są w stanie wskazać lidera opozycji. Z polityków, którzy pojawili się w zestawieniu, najwięcej głosów (12,1 proc.) zdobył prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz – to wynik sondażu SW Research dla portalu rp.pl. Chociaż zdecydowanie największą partią opozycyjną w Sejmie jest Platforma Obywatelska, Polacy nie docenili szefa tego ugrupowania.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 9 listopada 2019 roku w warszawskiej siedzibie PPS odbyło się posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej PPS poświęcone bieżącej sytuacji politycznej po wyborach do parlamentu oraz przygotowaniu do posiedzenia Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 8 listopada 2019 roku w Klubie Księgarza  w Warszawie odbyła się promocja nowej książki Andrzeja Ziemskiego „Rewolucja Konstytucyjna”, która ukazała się w październiku. Promocję organizowali: „Porozumienie Socjalistów” i Wydawnictwo „Kto jest Kim”.

Więcej …
 

W dniu 9 listopada 2019 roku jak podała PAP, obradowała w Warszawie Rada Krajowa SLD. Przyjęto postanowienia m.in. w sprawie organizacji Klubu Parlamentarnego Lewica.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2019 roku w Warszawie z inicjatywy Porozumienia Socjalistów, przedstawiciele organizacji i partii lewicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego z okazji 101 rocznicy powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, którego premierem został socjalista, przewodniczący PPS-D Galicji – Ignacy Daszyński.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2019 roku w Lublinie odbyło się sympozjum naukowe „101 lat niepodległości Polski” z udziałem licznego grona naukowców, studentów i działaczy lewicy.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Zarządu Porozumienia Socjalistów. Stowarzyszenie kontynuuje działalność Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”, które zostało zarejestrowane wiosną 2004 roku.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się statutowe, comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Tematem zebrania była wstępna ocena sytuacji politycznej po wyborach parlamentarnych.

Więcej …
 

Biuro Prasowe PPS opublikowało w dniu 16 października 2019 roku informację na temat udziału PPS w wyborach parlamentarnych 2019.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 14 października 2019 roku oficjalne wyniki wyborów parlamentarnych 2019. W Sejmie Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 235 mandatów (43,59 procent głosów); Koalicja Obywatelska - 134 mandaty (27,40 procent głosów); SLD - 49 mandatów (12,56 procent głosów);

Więcej …
 

W dniu 11 października 2019 roku w Warszawie Porozumienie Socjalistów zorganizowało konferencję naukową z okazji 70. rocznicy powstania Chińskiej Republiki Ludowej oraz 70. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Chinami a Polską.
W części oficjalnej konferencji wystąpili: ambasador nadzwyczajny i pełnomocny ChRL w Polsce, JE Liu Guangyuan oraz poseł do Parlamentu Europejskiego, prof. Bogusław Liberadzki.

Więcej …
 

Jak podała PAP, w dniu 5 października 2019 roku odbyła się Konwencja Lewicy w Katowicach. Wziął w niej udział m.in. były prezydent Aleksander Kwaśniewski.

Więcej …
 

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ma nowego Przewodniczącego. W dniu 25 września 2019 roku głosami członków Rady OPZZ został nim Andrzej Radzikowski, który do tej pory pełnił funkcje Wiceprzewodniczącego OPZZ.

Więcej …