90. rocznica uzyskania niepodległości

W dniu 6 listopada 2008 roku odbyła się Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie sesja z okazji 90. rocznicy uzyskania niepodległości przez Polskę w roku 1918.

Referaty historyczne wygłosili profesorowie: Longin Pastusiak, Krzysztof Dunin-Wąsowicz, Michał Śliwa, Jan Lewandowski, Jan Jachymek, Stefan Stępień i Ewa Maj.W części oficjalnej głos zabrał wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński i przewodniczący RN PPS Bogusław Gorski. Wygłoszone referaty dotyczyły głównie problemów dotyczących powołania przed 90. laty Rządu Ludowego z Ignacym Daszyńskim na czele. W sesji wzięli udział nauczyciele akademiccy i studenci UMCS, działacze lewicy z całego kraju, dziennikarze. Podczas sesji kolportowano ostatni numer "Przeglądu Socjalistycznego", który zawiera materiały rocznicowe.

 
Wystąpienie okolicznościowe Przewodniczącego Rady Naczelnej PPS Bogusława Gorskiego w dniu 6. 11. 2008 r. podczas Sesji Historycznej z okazji 90-lecia Rządu Ludowego – UMCS, Lublin

Szanowni Państwo!
W swoim wystąpieniu chciałbym podjąć temat udziału Polskiej Partii Socjalistycznej w odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 roku.
Wszyscy wiedzą, że premierzy pierwszych rządów ludowych – Ignacy Daszyński i Jędrzej Moraczewski – to działacze PPS. Powszechnie też wiadomo, że Józef Piłsudski przez kilkanaście lat swego życia był jednym z przywódców tej partii. Mniej mówi się, o tym dlaczego PPS miała duże poparcie społeczne i tak wybitnych przywódców.
PPS – od jej powstania w 1892 roku – tworzyła ten nurt ruchu socjalistycznego, który traktował nierozłącznie wyzwolenie narodowe i społeczne. Już na kongresie założycielskim w Paryżu uznano, że naczelnym punktem programu partii ma być niepodległość narodowa i samodzielna republika demokratyczna. Tak sformułowany cel programowy był konsekwentnie realizowany. Uzyskał szerokie społeczne poparcie i przyciągnął do PPS wielu wybitnych Polaków.
Dziś, z perspektywy historycznej, w dniach obchodów 90-lecia odzyskania państwowości, trzeba powiedzieć, że socjaliści z PPS dobrze rozumieli jak wielką wartością dla Polaków  jest niepodległe i demokratyczne państwo. Wiedzieli, że kwestia narodowa jest częścią świadomości i ważną potrzebą społeczną.
Często wskazuje się na rolę jednostek, liderów wydarzeń politycznych – i jest ona niezaprzeczalna. Jednak takie wydarzenie jak odzyskanie niepodległości zachodzi tylko w wyniku masowego ruchu społecznego popierającego ideę samostanowienia narodowego. Motorem i czynnikiem sprawczym odzyskania państwowości były masy pracujące świadome postawionego celu.
Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku było uwieńczeniem wieloletnich procesów społecznych i politycznych zachodzących w społeczeństwie polskim i splotu uwarunkowań międzynarodowych. Najważniejsze było to, że w 1918 roku nasze społeczeństwo wyraziło wolę posiadania swojego państwa. To był warunek konieczny i on był spełniony. Bez woli społecznej nie powstałoby państwo polskie. W jej budowaniu istotną rolę odegrała Polska Partia Socjalistyczna.
Działalność PPS od jej powstania do 1918 roku miała na celu walkę i rozwijanie świadomości narodowej i społecznej. W zaborze austriackim - gdzie działał Ignacy Daszyński - istniały ciała przedstawicielskie i możliwość występowania jako opozycja parlamentarna. Z tych form działania korzystali PPS-owcy z Galicji. W zaborze rosyjskim było inaczej. Tu PPS-owcy musieli stosować w swojej działalności formy walki rewolucyjnej – walki zbrojnej. Warto przypomnieć, że PPS był głównym organizatorem wydarzeń określanych jako „rewolucja 1905 roku”. W jej wyniku osłabła rusyfikacja. Do szkół i urzędów wrócił język polski.  W zaborze rosyjskim powszechnie uzewnętrzniły się więzi narodowe i klasowe. Niestety socjaliści zapłacili wysoką cenę za zryw rewolucyjny. W wyniku represji po stłumieniu rewolucji 1905 roku zostało powieszonych i rozstrzelanych 168 -u PPS-owców. Na katorgę i zesłanie wywieziono ponad 3000 socjalistów - uczestników rewolucji. Jednak wydarzenia 1905 roku tworzyły warunki dla odzyskania niepodległości - co nastąpiło w 1918 roku.
W przeszłości i dziś PPS dąży do tych samych celów ideowych i społecznych. Chcemy demokratycznego państwa, w którym obowiązuje zasada sprawiedliwości społecznej, a więc państwa socjalnego z uspołecznioną gospodarką. Dla polskich socjalistów i ich partii - w przeszłości i dziś - uspołecznienie, a więc socjalizacja stosunków społecznych i ekonomicznych jest warunkiem istnienia Polski jako demokratycznego państwa, które realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej i zapewnia bezpieczeństwo socjalne obywatelom. W przeszłości i dziś - krytykujemy kapitalizm. Dążymy do odrzucenia tego systemu, ponieważ nie będzie sprawiedliwości społecznej, dopóki praca milionów będzie zawłaszczana przez jednostki. Nie będzie solidarności społecznej, dopóki opieka zdrowotna, oświata, zabezpieczenia emerytalne i społeczne będą traktowane jako działalność komercyjna. Nie będzie demokratycznego państwa, dopóki jego rola będzie sprowadzana do roli nocnego stróża prywatnego kapitału. Obywatel nie będzie człowiekiem wolnym dopóki nie będzie korzystał z należnych mu praw społecznych i ekonomicznych.
Ruch socjalistyczny - a w nim Polska Partia Socjalistyczna – niesie trwałe wartości humanistyczne, które są nadzieją i przyszłością ludzkości. Wartości te były zawarte w manifeście Rządu Ludowego, jaki powstał 90 lat temu w Lublinie.
Pomimo upływu lat, wiele postulatów rządu ludowego, które dotyczą systemu społecznego i ekonomicznego naszego państwa, nie zostało zrealizowanych. Myślę - i mam nadzieję – że, dążenie do zrealizowania wizji państwa polskiego, kreślonej przez rząd Ignacego Daszyńskiego to zadanie nie tylko dla socjalistów.
 
 

Wydanie bieżące

Recenzje

To nie jest książka, nad którą przechodzi się, jak nad większością innych. To skarb. To pyszne świadectwo czasu. Dwa niesłychanie ważne elementy przyciągnęły mnie do niej i nie pozwoliły mi od niej się oderwać: to, jak bliska jest mi Polska Ludowa, i to jak ogromne znaczenie ma dla mnie literatura biograficzna, w tym autobiografistyka.

Więcej …
 

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

Profesor Kaarle Nordenstreng jest znanym medioznawcą fińskim związanym z Uniwersytetem w Tampere. Przez wiele lat pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Organizacji Dziennikarzy z siedzibą w Pradze (IOJ). W ostatnich tygodniach ukazała się opracowana przez niego obszerna monografia  dotycząca historii tej organizacji, ludzi z nią związanych oraz procesów społeczno-politycznych, których była inicjatorem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 5962586

Temat dnia

Myśli ze Strasburga

Wysłuchałem wystąpienia premiera Morawieckiego i mam kilka spostrzeżeń. Wystąpienie było sprawne i dobrze wygłoszone. W części pierwszej trzeba zgodzić się z krytyką Unii choćby w sprawie rajów podatkowych oraz pokazania korzyści gospodarczych krajów zachodu z integracji europejskiej.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 12 października 2021 roku w rocznicę bitwy pod Lenino, w wielu miejscach w kraju pod pomnikami żołnierzy polskich i radzieckich przedstawiciele ugrupowań lewicowych złożyli kwiaty, upamiętniając rozpoczęcie szlaku bojowego Ludowego Wojska Polskiego na froncie wschodnim II wojny światowej.

Więcej …
 

W dniu 10 października 2021 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej PPS. Przyjęto uchwałę w sprawie terminu XLIV Kongresu, który odbyć się ma w Warszawie 19 marca 2022 roku.

Więcej …
 

W dniu 9 października 2021 roku w Warszawie dokonano zakończenia procesu likwidacji SLD i Wiosny i powołano partię Nowa Lewica.

Więcej …
 

W dniu 2 października 2021 roku w Warszawie Konferencja „Relacje Polska-Białoruś – co dalej?” zorganizowana przez Stowarzyszenie Polska-Białoruś przy współudziale redakcji: „Myśl Polska", „Polityka Polska” i  „Przegląd Socjalistyczny”.

Więcej …
 

W związku ze zwycięstwem wyborczym Socjaldemokratycznej Partii Niemiec w wyborach do Bundestagu przewodniczący RN PPS, senator Wojciech Konieczny skierował w dniu 28 września 2021 roku list gratulacyjny na ręce przewodniczącego SPD.

Więcej …
 

18 września 2021 roku w Warszawie  odbyło się spotkanie Polskiego Ruchu Lewicowego (PRL) w organizacji!  Podstawą dyskusji, stał się referat o celach i zadaniach partii w aktualnej sytuacji społeczno-politycznej zaprezentowany przez Koordynatora Krajowego kol. Zbigniewa Sowę.

Więcej …
 

W dniu 9 września 2021 r. odbyła się doroczna, już XIII Konferencja „na szczycie” państw członkowskich BRICS (w formie video linku). Jej hasło brzmiało: „BRICS@15 Cooperation for Continuity, Consolidaion and Consensus” (BRICS@15 - to aluzja do 15 lat istnienia tej Organizacji). Obradom przewodniczył premier Narendra Modi (Indie), rotacyjny przewodniczący BRICS w roku 2021.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna poinformowała w dniu 6 września 2021 roku o swoim stanowisku wobec wprowadzenia przez prezydenta stanu wyjątkowego na części terytorium Polski.

Więcej …
 

W dniu 25 sierpnia 2021 roku odbyło się Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Uczestniczący w nim członkowie wyrazili uznanie dla ustępującego Komitetu, którego pracami kierował tow. Janusz Ptaszkiewicz.
Komitet uzyskał absolutorium od uczestników zebrania.

Więcej …
 

Zbigniew Sowa – działacz lewicy z Pomorza poinformował, że w dniu 29 lipca 2021 roku  w Sosnowcu zawiązała się grupa 11 osób inicjująca powołanie do życia nowej lewicowej partii politycznej o nazwie: POLSKI RUCH LEWICOWY, którego zwieńczeniem będzie spotkanie założycielskie planowane na połowę września br. w Warszawie.

Więcej …
 

Tradycyjnie, co roku, z okazji kolejnych rocznic wybuchu Powstania Warszawskiego przedstawiciele Polskiej Partii Socjalistycznej składają kwiaty przed pomnikami, tablicami pamięci i na grobach ofiar tego największego w XX wieku zbiorowego aktu walki o wolność i niepodległość Polski.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikował w dniu 29 lipca 2021 roku na swej stronie internetowej Tezy do dyskusji przed zbliżającym się Kongresem Partii.

Więcej …