Współczesne znaczenie pacyfizmu

Drukuj PDF

Felieton - Polityka bez masek
Maria Szyszkowska

Od pokoleń ludzie wzajemnie się zabijają. Nie biorą przykładu ze świata zwierząt, które atakują wtedy, gdy są głodne. Wojny natomiast inicjują z reguły zamożni politycy po to, by mieć więcej dóbr materialnych lub rozciągać swoją władzę na większe obszary.
Nakaz pokoju wyrazili w swojej filozofii stoicy. Miał się wyrażać w pozbyciu się namiętności i podporządkowaniu uczuć, pragnień i dążeń rozumowi. Tę wartość pokoju wewnętrznego uzupełniali nakazem pokoju zewnętrznego, który zespalali z ideą braterstwa wszystkich ludzi. Wskazywali, że każdy z nas jest cząstką ludzkości i zarazem cząstką Kosmosu, co powinno hamować prowadzenie wojen. Przyjmowali jako pewnik potęgę rozumu, słusznie wskazując na namiętności jako źródło agresji.
W średniowieczu św. Augustyn zaaprobował wojny jako sposób obrony wartości chrześcijańskich przed barbarzyńcami. Pokój panował jego zdaniem w utraconym przez człowieka raju. Wprowadził kategorię słusznych, sprawiedliwych wojen o ile toczą się one z wrogami chrześcijaństwa lub z wrogami ojczyzny. Do prowadzenia takich wojen miało zobowiązywać chrześcijan sumienie. Przykładem ich są wojny krzyżowe, czy wojny prowadzone przeciwko władcom dotkniętym klątwą kościelną. Wojna słuszna mogła mieć charakter wojny obronnej lub zaczepnej. To nawiązanie do sumienia wskazuje jak dalece jest to niejednoznaczna ocena.
Paradoks polega na tym, że mimo V przykazania Dekalogu, napisano więcej dzieł o wojnie niż o pokoju oraz że bywają one usprawiedliwiane. Na gruncie myśli chrześcijańskiej pokój nie jest w sposób bezwzględny przeciwstawiany wojnie. Z tradycyjnej teorii prawa naturalnego, nakazującej: dobro należy czynić, zła należy unikać – tomiści nie wyprowadzają zakazu prowadzenia wojen. A jak wiadomo prawo to pełni istotną rolę w filozofii chrześcijańskiej. Wojny mają  być jedynie obwarowane kontrolą o charakterze moralnym. Z dziejów ludzkości wiadomo, że zakony rycerskie prowadziły wojny z niewiernymi.
Zakaz wojny jakiejkolwiek  jest głoszony jedynie przez małe liczebnie wyznania chrześcijańskie. Nie jest szerzony przez katolicyzm, prawosławie, czy protestantyzm. Idea miłości bliźniego pozostaje w trudnej do zrozumienia harmonii ze zgoda na wojny.
W XX wieku nasiliły się ruchy pacyfistyczne nie inspirowane wartościami religijnymi. Zakaz prowadzenia wojen został zespolony z uznaniem bezwzględnej wartości życia każdego człowieka. Niestety, nie jest on szerzony w edukacji i jest nieobecny w  mediach.
Współcześnie wojna stanowi zagrożenie dla dalszego istnienia ludzkości i naszej planety, ponieważ wynaleziono środki masowego rażenia. Ocalić ludzkość może jedynie  pacyfizm. Jest to pojecie szerokie, bowiem wiąże się nie tylko z zakazem prowadzenia wojen i likwidacji armii. Składnikiem tego pojęcia jest protest wobec wszelkiej przemocy oraz zakaz kary śmierci. W naturalny sposób idea ta splata się z poglądami ekologów, aczkolwiek nie każdy ekolog jest pacyfistą. Z pacyfizmem wiąże się dążenie, by uznać za prawo człowieka możliwość nie odbywania służby wojskowej. Oczywiście pacyfizm jest zespolony z tolerancją, czyli życzliwością również dla tego, co nie jest przez kogoś akceptowane. Nastawienie pacyfistyczne powoduje także troskę o właściwy ubój zwierząt, należyte ich karmienie i stosowne warunki hodowli. Warto dodać, że nową postacią pacyfizmu jest wegetarianizm, na razie nie przez wszystkich pacyfistów aprobowany.
Myśl o trwałym pokoju nieśmiało towarzyszy ludzkości, aczkolwiek wielu deklaruje bezwzględną wartość życia każdego człowieka. Wielu myślicieli, by wymienić Herberta Spencera, czy Tadeusza Kotarbińskiego, podkreślało, że najwięcej zła dokonała ludzkość w imię Boga. Również fanatyzm jest źródłem wrogości do określonych grup ludzi. Natomiast umiarkowany agnostycyzm skłania do zastanowienia się czy istnieje podstawa, by narzucać innym własny pogląd na świat i nie płynie z niego impuls do  prowadzenia jakiejkolwiek wojny.
Najkrócej, można powiedzieć: albo pacyfizm, albo zagłada. Krytykuje się pacyfizm jako ideę utopijną, ale nikt nie podważa z tego powodu miłości bliźniego, a nie została ona urzeczywistniona. Pacyfizm jest możliwy pod warunkiem innego niż dotąd ukształtowania świadomości jednostek.
Głęboko  niepokojące jest nasilanie się wojen w ostatnich latach. A wydawało się po II wojnie światowej, że ludzkość się opamięta. Niestety, milcząca zgoda na liberalizm ekonomiczny jest zarazem zezwoleniem na wzmożoną agresję międzyludzką. Trudno o porozumienie jeśli oddziałuje siła pieniędzy oraz nasila się duch rywalizacji i konkurencji.
Z przerażeniem należy przyjąć decyzję o zwiększeniu nakładów na zbrojenia w Polsce. Z przerażeniem należy też stwierdzić, że prowadzimy wojny w imię interesów amerykańskich kłamliwie nazywając je misjami pokojowymi lub szerzeniem – wątpliwej co do wartości – demokracji parlamentarnej. Z przerażeniem należy stwierdzić, że obecna polityka w Polsce usprawiedliwia wyprzedaż majątku narodowego oraz roznieca nienawiść do Rosji. Należy zdać sobie sprawę, że liberalizm ekonomiczny, który nie wznieca u nas powszechnego protestu, jest zespolony z wojnami, bowiem zysk materialny został wskazany za wartość naczelną. Wojny temu sprzyjają, a skłaniają do nich nie tylko koncerny zbrojeniowe, ale także farmaceutyczne, by się szybko wzbogacić.
Wzorem, który powinien obecnie nam przyświecać jest działalność Bernarda Russella, który głosił pacyfizm wygłaszając liczne odczyty, biorąc udział w demonstracjach oraz kongresach międzynarodowych. W czasach PRL odbywały się kongresy pokojowe i na jeden z nich przyjechał już sędziwy ten angielski filozof. Warty przemyślenia jest jego pogląd zespalający pacyfizm z socjalizmem.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

W 2018 roku ukazała się wizjonerska książka Jamie Bartlett’a „Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację”. Jest ona analizą relacji człowieka ze światem cyfrowym, w który dopiero wchodzimy. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca ewolucji liberalnego modelu demokracji w starciu z nowymi technologiami, ich przemożnym wpływem na człowieka i budowane od wieków struktury państwa demokratycznego.

Więcej …
 

Postać Tadeusza Kościuszki, wybitnego Polaka, bohatera dwóch kontynentów mimo upływu ponad 200 lat od jego śmierci cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wielu historyków i polityków polskich i zagranicznych. Prace poświęcone jego osobie i działalności ukazują się nieprzerwanie od ponad 200 lat. Jedna z nich autorstwa Piotra Marka Napierały pt „Żołnierz i filozof.

Więcej …
 

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 18 gości 

Statystyka

Odsłon : 5156435

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Balon się nadyma

W kampanii wyborczej władza chwali się projektami przekopu Mierzei Wiślanej i budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Analizowałem zawodowo tysiące projektów inwestycyjnych, w tym bardzo dużych. Z dostępnych danych nie widzę żadnych uzasadnień dla kopania kanału do Elbląga. To jest nieekonomiczne, nie doprowadzi transportu morskiego do Elbląga, bo na Bałtyku nie ma statków towarowych o zanurzeniu poniżej 4 m, lepszą komunikację daje przekładanie towarów w Gdańsku na transport lądowy. Przekop bardzo szkodzi środowisku.

Więcej …

Na lewicy

Wg informacji rzecznika PPS w dniu 30 czerwca 2020 roku Organizacja Młodzieżowa PPS, „Czerwona Młodzież” uczestniczyła w demonstracji ruchów lewicowych przed Sejmem RP, zorganizowanej przez ZSP Związek Wielobranżowy Warszawa, Komitet Obrony Praw Lokatorów i Federację Anarchistyczną, Wrocław.

Więcej …
 

Rada Naczelna PPS opublikowała w dniu 11 maja 2020 roku stanowisko dotyczące nieodbycia wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

W piątek 8 maja2020 roku, w Dniu Zwycięstwa, delegacje Polskiej Partii Socjalistycznej, Stowarzyszenia Porozumienie Socjalistów oraz delegacja Sojuszu Lewicy Demokratycznej złożyły w Piotrkowie Trybunalskim wieńce pod Pomnikiem Wdzięczności za Polskę i Lud (1939-1945 ) oraz na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich.
Delegacje Lewicy Piotrkowskiej oddały tym aktem hołd wszystkim wyzwolicielom państw Europy spod jarzma niewoli okupanta faszystowskiego.
Cześć i Chwała Bohaterom !

 

Obchody 1 Maja w Warszawie skupiły się wokół czterech miejsc pamięci związanych z osobami lub wydarzeniami ważnymi dla lewicy.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 29 kwietnia 2020 roku Apel Pierwszomajowy.

Więcej …
 

Członkowie Rady Naczelnej PPS skierowali w dniu 14 kwietnia 2020 roku list otwarty do ministra zdrowia w sprawie skutków koronawirusa w Polsce i powinności przedstawicieli świata politycznego. Wiąże się to m.in. z obchodami 10 rocznicy katastrofy pod Smoleńskiem.

Więcej …
 

W dniu 10 kwietnia 2020 roku Wrocławskie Społeczne Forum Wymiany Myśli apeluje do rządu, by ten przestał zamykać oczy na zagrożenie, jakie stwarza nieprzerwane działanie magazynów Amazona. Na sytuację pracowników Amazona podczas epidemii od początku zwracają uwagę związkowcy z OZZ Inicjatywa Pracownicza. Alarmują, że sam charakter pracy w magazynach i przy pakowaniu zamówień uniemożliwia stosowanie się do zaleceń o utrzymywaniu społecznego dystansu.

Więcej …
 

10 lat temu, 10 kwietnia 2010 roku w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem wśród 96 pasażerów rządowgo samolotu.byli wspaniali i niezapomnaini ludzie lewicy: Izabela  JARUGA-NOWACKA, Jolanta SZYMANEK-DERSZ i Jerzy SZMAJDZIŃSKI.
Cześć Ich Pamięci!

 

9 kwietnia 2020 roku Państwowa Komisja Wyborcza poinformowała, że zarejestrowała 10 kandydatów na prezydenta, którzy wcześniej dostarczyli do PKW listy z podpisami poparcia. Są to: Robert Biedroń,  Krzysztof Bosak, Andrzej Duda, Szymon Hołownia, Marek Jakubiak, Małgorzata Kidawa-Błońska, Władysław Kosiniak-Kamysz, Mirosław Piotrowski, Paweł Tanajno i Stanisław Żółtek.

 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 29 marca 2020 roku dwa stanowiska polityczne związane z aktualną sytuacją w kraju. Jedno dotyczy tzw. tarczy antykryzysowej, drugie terminu wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

Apel do Prezydenta i Premiera RP o przesunięcie terminu wyborów prezydenckich zaplanowanych na 10 maja 2020 r.
(do wiadomości Marszałków Sejmu i Senatu RP)

Więcej …
 

Według danych oficjalnych na 21 marca 2020 roku Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała 34 komitety wyborcze.

Więcej …