Danina czy podatek

Drukuj PDF

Mirosław Nizielski

Jak Prawo i Sprawiedliwość „czaruje” społeczeństwo swoim programem socjalnym

Przygotowywana przez PiS „danina” od najlepiej zarabiających na rzecz osób niepełnosprawnych to wprowadzenie faktycznie drugiego progu podatkowego (nie traktuję minimalnej obecnie kwoty wolnej od podatku jako progu podatkowego), przy czym ten próg został ustawiony bardzo wysoko i obejmie znikomy procent społeczeństwa.
W tym miejscu należy przypomnieć, że to PiS za swoich pierwszych rządów zniósł drugi próg podatkowy, który wówczas obejmował osoby o stosunkowo wysokich dochodach, nie tylko elitę finansową, co ma miejsce obecnie.  Zniesienie drugiego progu podatkowego było wówczas gestem dla pozyskania zamożniejszej części klasy średniej. Obecny gest ma się wpisywać w głoszone przez PiS hasła pomocy najuboższym warstwom społeczeństwa.
W obu przypadkach są to gesty czysto wyborcze i nie stanowią elementów kompleksowego systemu sprawiedliwości społecznej, tak jak nie stanowi elementu tego systemu „Program 500+”, w którym te same pieniądze dostają rodziny biedne i zamożne. Celem moim jest przedstawienie idei  programowych socjalistów  dotyczących dochodów i podatków.
Podatek jest daniną na rzecz państwa, osób osiągających dochody. Z podatków utrzymywany jest aparat państwa, ważnym celem podatków jest też redystrybucja dochodów i są one narzędziem wyrównywania szans obywateli na godne życie.
Przedmiotem uwagi medialnej są głównie podatki od dochodów z pracy, mniej mówi się  o tym, że  oprócz podatku dochodowego obywatel płaci cały szereg innych podatków nie podlegających rozliczeniu w zeznaniu podatkowym jak np. część składki na fundusz zdrowotny, składka na Fundusz Ochrony Osób Niepełnosprawnych i wiele podatków lokalnych.
Podatki te mają charakter prawie, że liniowy (jeden próg podatkowy zakłóca tą liniowość tylko w niewielkim stopniu). Liniowość podatku oznacza, że każdy z członków społeczeństwa jest obciążony proporcjonalnie taką  samą daniną na rzecz państwa. Socjaliści zwracają uwagę na fakt, że wysokie dochody nie powstają wyłącznie z pracy własnej, ale są w znacznej mierze wynikiem pracy innych i osiągający je, jeśli służą one celom konsumpcyjnym, powinien w sposób adekwatny  łożyć na innych członków społeczeństwa.
Wiele osób osiąga dochody nie z pracy lecz z obrotu kapitałowego, który ma  często charakter spekulacyjny. Pobierany z tych dochodów podatek (t.zw podatek Belki) ma charakter całkowicie liniowy.
Uważamy za sprawiedliwy progresywny, kilkuprogowy podatek z jednoczesnym zapewnieniem ulg podatkowych lub wysokiej kwoty wolnej od podatku dla osób o niskich dochodach, wychowujących dzieci, szczególnie niepełnosprawne, a także opiekujących się przewlekle chorymi i niepełnosprawnymi. Jednocześnie potrzebne są odpisy podatkowe na cele inwestycyjne (inwestycje produkcyjne, służące powstawaniu nowych miejsc pracy, a nie inwestycje kapitałowe w zakup akcji i obligacji), na cele rozwoju nauki i kultury. Wyrazem sprawiedliwości byłoby sumowanie  dochodów z pracy i inwestycji kapitałowych jako podstawy do obliczania podatku.
Sprawiedliwy jest również progresywny podatek od spadku i darowizn. Skala tego podatku nie może uderzać w osoby niezamożne, ale nie powinna umożliwiać dostatniego życia wyłącznie dzięki hojności przeszłych pokoleń.
Zwracam uwagę, że przychody państwa z podatków bezpośrednich stanowią tylko ułamek ogólnych przychodów z podatków. Decydujące znaczenie mają podatki pośrednie, głównie VAT i akcyza. Wiele badań dowodzi, że podatki te, proporcjonalnie do dochodów, znacznie bardziej obciążają uboższe warstwy społeczeństwa niż ludzi zamożnych. Jest to temat na oddzielny felieton. Jednocześnie z daniną od osób zamożnych na rzecz niepełnosprawnych wprowadza się dodatkowy podatek obciążający cenę paliw. W obecnej rzeczywistości samochód stanowi często narzędzie umożliwiające uzyskanie pracy (dojazdy przy ubogiej publicznej sieci komunikacyjnej; wielu pracodawców wymaga wręcz posiadania własnego samochodu). Ponieważ ubożsi posiadają w większości o wiele tańsze przy zakupie samochody o większym zużyciu paliwa, podatek ten obciąży ich proporcjonalnie bardziej.
Tak  wygląda troska PiS o wyrównywanie szans społecznych.

Trzeba też powiedzieć, że podatki  to podstawowy mechanizm ekonomiczny, którym można  zapewnić równowagę pomiędzy pracą i kapitałem. Socjaliści uważają , że praca jest nadrzędna nad kapitałem. To praca tworzy dobrobyt społeczeństw i z pracy powstaje kapitał, który wtórnie służy zapewnieniu miejsc pracy, a jego podział i wykorzystanie powinno służyć dalszemu rozwojowi społeczeństwa. W sposób oczywisty jesteśmy za ustawowym określeniem  przez państwo poziomu płacy minimalnej miesięcznej i godzinowej na poziomie gwarantującym zabezpieczenie  elementarnych potrzeb życiowych.
Godnym rozważenia jest również  postulat wyznaczenia ustawowych progów płacy maksymalnej. Bardzo wysokie płace kadry kierowniczej służą często sztucznemu obniżaniu zysku firm i w konsekwencji płaconych podatków, czasem mają też wymiar korupcyjny.
Każda praca jest użyteczna. Oczywiście inna jest np. użyteczność pracy szeregowego  pracownika, a inna prezesa firmy. Nie do obronienia jest jednak teza, że użyteczność ta może być ponad 100- krotnie większa, a  z takim rozwarstwieniem płac mamy w skrajnych przypadkach do czynienia. Często, gdyby nie praca tych szeregowych pracowników, użyteczność pracy prezesa byłaby zerowa.   
Każdemu według jego zasług i od każdego według jego możliwości, to zasada, którym powinny się kierować nowoczesne społeczeństwa.

Mirosław Nizielski, dr inżynier, przewodniczący CKW PPS

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

Ludwik Cohn, bohater monografii Przemysława Prekiela, to wybitny polski socjalista i demokrata, działacz społeczny i polityczny, żołnierz. Po wojnie działacz PPS, aktywny członek opozycji demokratycznej w Polsce Ludowej, adwokat.

Więcej …
 

„Lewica. Stare błędy, nowe wyzwania” to kolejna na polskim rynku wydawniczym – po „Sferach sprawiedliwości” (2007) i „Wojnach sprawiedliwych i niesprawiedliwych” (2010) – książka Michaela Walzera  – emerytowanego profesora Uniwersytetów w Princeton i Harvardzie, byłego współwydawcy niezależnego lewicowego czasopisma „Dissent” oraz – co nie mniej ważne – twórcy lewicowej odmiany komunitaryzmu (nurtu głównie amerykańskiej współczesnej filozofii polityki, który podkreśla wagę i wartość wspólnotowości w życiu człowieka).

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 54 gości 

Statystyka

Odsłon : 4701573

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Co przyniosły te wybory socjalistom?

Modne jest pisanie dziś o wynikach ostatnich wyborów do Parlamentu Europejskiego. Wniosków pada wiele ze wszystkich stron sceny politycznej. Nie widziałem, mimo upływu czasu zbyt wielu wniosków formułowanych z perspektywy lewicowej, szczególnie socjalistycznej.

Więcej …

Na lewicy

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …
 

W dniu 24 maja 2019 roku przy grobie zmarłego przed 5 laty Generała Wojciecha Jaruzelskiego na warszawskich Powązkach zebrało się kilkudziesięcioosobowe grono ludzi lewicy, byłych posłów i senatorów, generałów i oficerów Wojska Polskiego, działaczy państwowych i samorządowych, dziennikarzy.

Więcej …
 

W dniu 11 maja 2019 roku w Warszawie odbyło się tradycyjne spotkanie kilkuset byłych działaczy socjalistycznych związków młodzieży z okresu Polski Ludowej. Organizatorem było Stowarzyszenie „Pokolenia”, które prowadzi aktywną działalność w tych środowiskach na terenie całej Polski.

Więcej …
 

W dniu 6 maja 2019 roku w Warszawie z inicjatywy SLD odbyła się jedna z najważniejszych debat przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Debata „Timmermans-Cimoszewicz-Kwaśniewski” przyciągnęła uwagę nie tylko składem dyskutantów, ale i tym co jedni z najbardziej doświadczonych polityków w Europie mają do powiedzenia na temat przyszłości Unii Europejskiej.

Więcej …
 

Ugrupowania lewicy, jak i ludzie pracy indywidualnie świętowali 1 Maja. W Warszawie odbyło się kilka manifestacji, które w sumie zebrały ponad tysiąc osób.

Więcej …
 

W dniu 25 kwietnia 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Porozumienia Socjalistów. Przedyskutowano problemy związane z sytuacją polskiej lewicy, przyjęto Apel na 1 Maja.

Więcej …
 

13 kwietnia 2019 roku w Warszawie odbyło się okolicznościowe spotkanie poświęcone 20. Rocznicy powołania Sojuszu Lewicy Demokratycznej jako partii politycznej. Sojusz powstał 15 kwietnia 1999 r.

Więcej …