Danina czy podatek

Drukuj PDF

Mirosław Nizielski

Jak Prawo i Sprawiedliwość „czaruje” społeczeństwo swoim programem socjalnym

Przygotowywana przez PiS „danina” od najlepiej zarabiających na rzecz osób niepełnosprawnych to wprowadzenie faktycznie drugiego progu podatkowego (nie traktuję minimalnej obecnie kwoty wolnej od podatku jako progu podatkowego), przy czym ten próg został ustawiony bardzo wysoko i obejmie znikomy procent społeczeństwa.
W tym miejscu należy przypomnieć, że to PiS za swoich pierwszych rządów zniósł drugi próg podatkowy, który wówczas obejmował osoby o stosunkowo wysokich dochodach, nie tylko elitę finansową, co ma miejsce obecnie.  Zniesienie drugiego progu podatkowego było wówczas gestem dla pozyskania zamożniejszej części klasy średniej. Obecny gest ma się wpisywać w głoszone przez PiS hasła pomocy najuboższym warstwom społeczeństwa.
W obu przypadkach są to gesty czysto wyborcze i nie stanowią elementów kompleksowego systemu sprawiedliwości społecznej, tak jak nie stanowi elementu tego systemu „Program 500+”, w którym te same pieniądze dostają rodziny biedne i zamożne. Celem moim jest przedstawienie idei  programowych socjalistów  dotyczących dochodów i podatków.
Podatek jest daniną na rzecz państwa, osób osiągających dochody. Z podatków utrzymywany jest aparat państwa, ważnym celem podatków jest też redystrybucja dochodów i są one narzędziem wyrównywania szans obywateli na godne życie.
Przedmiotem uwagi medialnej są głównie podatki od dochodów z pracy, mniej mówi się  o tym, że  oprócz podatku dochodowego obywatel płaci cały szereg innych podatków nie podlegających rozliczeniu w zeznaniu podatkowym jak np. część składki na fundusz zdrowotny, składka na Fundusz Ochrony Osób Niepełnosprawnych i wiele podatków lokalnych.
Podatki te mają charakter prawie, że liniowy (jeden próg podatkowy zakłóca tą liniowość tylko w niewielkim stopniu). Liniowość podatku oznacza, że każdy z członków społeczeństwa jest obciążony proporcjonalnie taką  samą daniną na rzecz państwa. Socjaliści zwracają uwagę na fakt, że wysokie dochody nie powstają wyłącznie z pracy własnej, ale są w znacznej mierze wynikiem pracy innych i osiągający je, jeśli służą one celom konsumpcyjnym, powinien w sposób adekwatny  łożyć na innych członków społeczeństwa.
Wiele osób osiąga dochody nie z pracy lecz z obrotu kapitałowego, który ma  często charakter spekulacyjny. Pobierany z tych dochodów podatek (t.zw podatek Belki) ma charakter całkowicie liniowy.
Uważamy za sprawiedliwy progresywny, kilkuprogowy podatek z jednoczesnym zapewnieniem ulg podatkowych lub wysokiej kwoty wolnej od podatku dla osób o niskich dochodach, wychowujących dzieci, szczególnie niepełnosprawne, a także opiekujących się przewlekle chorymi i niepełnosprawnymi. Jednocześnie potrzebne są odpisy podatkowe na cele inwestycyjne (inwestycje produkcyjne, służące powstawaniu nowych miejsc pracy, a nie inwestycje kapitałowe w zakup akcji i obligacji), na cele rozwoju nauki i kultury. Wyrazem sprawiedliwości byłoby sumowanie  dochodów z pracy i inwestycji kapitałowych jako podstawy do obliczania podatku.
Sprawiedliwy jest również progresywny podatek od spadku i darowizn. Skala tego podatku nie może uderzać w osoby niezamożne, ale nie powinna umożliwiać dostatniego życia wyłącznie dzięki hojności przeszłych pokoleń.
Zwracam uwagę, że przychody państwa z podatków bezpośrednich stanowią tylko ułamek ogólnych przychodów z podatków. Decydujące znaczenie mają podatki pośrednie, głównie VAT i akcyza. Wiele badań dowodzi, że podatki te, proporcjonalnie do dochodów, znacznie bardziej obciążają uboższe warstwy społeczeństwa niż ludzi zamożnych. Jest to temat na oddzielny felieton. Jednocześnie z daniną od osób zamożnych na rzecz niepełnosprawnych wprowadza się dodatkowy podatek obciążający cenę paliw. W obecnej rzeczywistości samochód stanowi często narzędzie umożliwiające uzyskanie pracy (dojazdy przy ubogiej publicznej sieci komunikacyjnej; wielu pracodawców wymaga wręcz posiadania własnego samochodu). Ponieważ ubożsi posiadają w większości o wiele tańsze przy zakupie samochody o większym zużyciu paliwa, podatek ten obciąży ich proporcjonalnie bardziej.
Tak  wygląda troska PiS o wyrównywanie szans społecznych.

Trzeba też powiedzieć, że podatki  to podstawowy mechanizm ekonomiczny, którym można  zapewnić równowagę pomiędzy pracą i kapitałem. Socjaliści uważają , że praca jest nadrzędna nad kapitałem. To praca tworzy dobrobyt społeczeństw i z pracy powstaje kapitał, który wtórnie służy zapewnieniu miejsc pracy, a jego podział i wykorzystanie powinno służyć dalszemu rozwojowi społeczeństwa. W sposób oczywisty jesteśmy za ustawowym określeniem  przez państwo poziomu płacy minimalnej miesięcznej i godzinowej na poziomie gwarantującym zabezpieczenie  elementarnych potrzeb życiowych.
Godnym rozważenia jest również  postulat wyznaczenia ustawowych progów płacy maksymalnej. Bardzo wysokie płace kadry kierowniczej służą często sztucznemu obniżaniu zysku firm i w konsekwencji płaconych podatków, czasem mają też wymiar korupcyjny.
Każda praca jest użyteczna. Oczywiście inna jest np. użyteczność pracy szeregowego  pracownika, a inna prezesa firmy. Nie do obronienia jest jednak teza, że użyteczność ta może być ponad 100- krotnie większa, a  z takim rozwarstwieniem płac mamy w skrajnych przypadkach do czynienia. Często, gdyby nie praca tych szeregowych pracowników, użyteczność pracy prezesa byłaby zerowa.   
Każdemu według jego zasług i od każdego według jego możliwości, to zasada, którym powinny się kierować nowoczesne społeczeństwa.

Mirosław Nizielski, dr inżynier, przewodniczący CKW PPS

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Jest już na polskim rynku wydawniczym książka o bardzo podobnym tytule: Rzeczpospolita III i pół Sylwii Milan, [Lublin] 2009: zbiór wywiadów z 50 osobami, wydanych na 20. rocznicę obrad Okrągłego Stołu i przedrukowanych z londyńskiego tygodnika „Cooltura”, zbieżność tytułów jest chyba jednak przypadkowa, choć do książki Milan nieprzypadkowo jeszcze powrócę.

Więcej …
 

Profesor Kaarle Nordenstreng jest znanym medioznawcą fińskim związanym z Uniwersytetem w Tampere. Przez wiele lat pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Organizacji Dziennikarzy z siedzibą w Pradze (IOJ). W ostatnich tygodniach ukazała się opracowana przez niego obszerna monografia  dotycząca historii tej organizacji, ludzi z nią związanych oraz procesów społeczno-politycznych, których była inicjatorem.

Więcej …
 

Nie znam Sławomira W. Malinowskiego, ani mi on brat ani swat, choć tę inteligentną twarz dobrze pamiętam i pozytywnie kojarzę z telewizyjnego ekranu. O Wydawnictwie Impuls wcześniej nie słyszałem – a powinienem był – bo to niszowa oficyna, znana w dużej mierze (choć nie wyłącznie) z literatury pedagogicznej.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 21 gości 

Statystyka

Odsłon : 5810429

Temat dnia

Nowy ruch społeczny?

W ciągu ostatnich kilkunastu lat młode pokolenie ruszyło się dwa razy: gdy chciano ograniczyć swobodę korzystania z Internetu oraz po wprowadzeniu zakazu aborcji. To dotyczyło spraw osobiście dotykających młodzież. W innych sprawach nie ma masowych protestów.

Więcej …

Na lewicy

85 lat temu wybuchł konflikt, który podzielił Hiszpanię. 17 lipca 1936 roku pucz wojskowy stał się przyczyną głębokiego podziału społecznego i politycznego, który przerodził się w wojnę domową.

Więcej …
 

Z okazji 100-lecia Komunistycznej Partii Chin w dniu 6 lipca 2021 roku odbył się w Pekinie zdalny Światowy Szczyt Partii Politycznych, w którym wzięli udział przedstawiciele ponad 500 lewicowych i postępowych ugrupowań ze wszystkich kontynentów.

Więcej …
 

W dniu 19 czerwca 2021 roku w Warszawie odbyło się pierwszy raz od roku posiedzenie Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

Jak podały liczne media, Warszawa zorganizowała w sobotnie popołudnie 19 czerwca 2021 roku największe w Polsce święto równości. Ulice miasta wypełniły się tęczowymi barwami oraz ludźmi, którzy wspólnie maszerowali przez miasto, by szerzyć idee wolności, równości i tolerancji.

Więcej …
 

Zwycięstwo w pierwszej turze wyborów przedterminowych w Rzeszowie na prezydenta miasta w dniu 13 czerwca 2021 roku odniósł Konrad Fijołek, radny miejski, popierany przez większość opozycji parlamentarnej w tym Lewicy. Uzyskał on 56,51 proc. głosów, zwyciężając w I turze.

Więcej …
 

W dniu 22 maja 2021 w Sali Wiedeńskiej Stacji Polskiej Akademii Nauk odbyła się gala, w czasie której prof. zw. dr hab. Maria Szyszkowska otrzymała „Złotą Sowę Polonii” za współpracę ze środowiskami polonijnymi.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna upowszechniła w dniu 25 maja 2021 roku oświadczenie w sprawie Kopalni Turów.

Więcej …
 

Prezydium Rady Naczelnej PPS opublikowało w dniu 21 maja 2021 roku "Oświadczenie w sprawie Polskiego Ładu".

Więcej …
 

Koło PPS Łódź Widzew uczciło dzisiejsze święto, Narodowy Dzień Zwycięstwa- złożeniem kwiatów i zapaleniem znicza przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Łodzi.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2021 roku w większości miast i środowisk lewicowych w Polsce odbyły się uroczystości upamiętniające święto 1 Maja, Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 24 kwietnia 2021 roku  "Apel pierwszomajowy PPS w roku 2021".

Więcej …
 

Przewodniczący RN PPS, sen. Wojciech Konieczny opublikował w dniu 14 kwietnia 2021 roku oświadczenie w sprawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które dotyczy kadencji Rzecznika Praw Obywatelskich.

Więcej …