Za pracę na cudzym należy się płaca

Drukuj PDF

Felieton – Ekonomia i życie
Zdzisław Bombera

We wrześniu Warszawę odwiedzili nauczyciele i pracownicy tzw. budżetówki. Nieśli hasło „chcemy godnego wynagradzania”. Chcieli spotkać się z premierem, ale ten był gdzieś w kraju na spotkaniu z kołem gospodyń wiejskich.  W październiku przyjechali do premiera policja i pozostałe służby mundurowe. Idą pod okna. Czy uda im się spotkać premiera. Zobaczymy. Nie udało się. Pielęgniarki z Przemyśla przyjechały do sejmu, ale do budynku Sejmu ich nie wpuszczono. Spotkał się z nimi minister zdrowia. Co z tego wyniknie?. Podniesiono płace od 1 września br. o 400,00 złotych i od 1 stycznia 2019 o 200,00 złotych.

Relacje pomiędzy pracą a kapitałem

Spory i konflikty pomiędzy praca i kapitałem mają swoją długą historię. Kapitał był zawsze jakoś zorganizowany i chroniony przez państwo. Robotnicy dla konfrontacji tworzyli związki zawodowe. Bywają różne struktury związkowe, zawodowe, krajowe, branżowe albo jak w Japonii funkcjonują w firmach. Tradycyjnie na polu sporów ( czy dialogu) są trzej partnerzy; kapitał (pracodawca),  praca (związki zawodowe) i państwo. To swego rodzaju instytucjonalny rynek. Ten teoretyczny model w warunkach Polski wymaga rozszyfrowania i identyfikacji partnerów. Państwo (rząd) nie może być rozjemcą, bo jest pracodawcą a więc jest tu w roli kapitału. Związki zawodowe. Mamy tu OPZZ - samoistne związki i NSZZ „Solidarność”, który jest personalnie powiązany z Partią Prawo i Sprawiedliwość a tym samym z rządem. W tej sytuacji demonstracje uliczne, na które zbierają się związkowcy nie mają autentycznego wyrazu protestu pracowników wobec pracodawców. Jak mówi J. Brudziński o demonstracji służb mundurowych „niech sobie demonstrują, maja prawo”, co oznacza, że nic z tego praktycznego nie wyniknie. I nie wynika.
Dlatego związki zawodowe nie mogą się ograniczyć do ogólnego postulatu „chcemy godnego wynagrodzenia” i 15% waloryzacji płac. Jakie to ma być godne wynagrodzenie tylko o 15% wyższe.
Zacznijmy od abecadła. Co to jest płaca, potocznie wynagrodzenie za pracę. A faktycznie jest to cena wartości siły roboczej w gospodarce rynkowej. W Polsce  deklaratywnie taka istnieje. Oto Art. 20 Konstytucji: „społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności dialogu i współpracy partnerów społecznych  stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczpospolitej  Polskiej”.
Co określa cenę wartości siły roboczej jako kategorii rynkowej. Określa ją ilość środków konsumpcji, które są niezbędne dla bieżącego funkcjonowania siły roboczej (człowieka pracującego) i jej reprodukcji (utrzymania rodziny). Płacą trzeba najpierw wytworzyć i ten co tego dokonuje musi następnie o nią walczyć (co czynią związki zawodowe). Dlaczego tak się dzieje. Bo robotnicy pracują na cudzym i substancję płacy (ten bochenek chleba)  zawłaszcza właściciel środków pracy. Takie są mechanizmy, gdzie płaca i zysk ma to samo źródło – pracę.
Wróćmy do realiów. O co walczy OPZZ, o wzrost płac. W ostatnich czterech latach (18,17,16,5) płaca minimalna wzrosła o 420 złotych przeciętna o 500,00 złotych. OPZZ opowiada się, by płaca minimalna wynosiła 50% płacy przeciętnej. W 2018 roku w sierpniu przeciętna płaca w kraju wyniosła 4800,00 brutto. Czyli płaca minimalna  ma wynosić 2400,00 złotych. Stawka minimalna wynosi 13,70  średnia płaca pracujących za granicą wyniosła 7,7 tys. zł.
Informacje płacowe i inne dochody ludności wywołują określone konsekwencje. Na lepsze płace wyjechało 2,5 mln ludzi i 500+ zmniejszyło krajowe zatrudnienie 1-2%.

Informacje indywidualne

1500 pracowników w handlu i usługach otrzymuje płace minimalne 2.100,00 brutto.
Pielęgniarka w Przemyślu zarabia 2.336,00 w tym są nadgodziny i wysługa lat. Policjant na demonstracji mówi dziennikarzowi, ze zarabia 2.200,00 złotych. Policjanci domagają się 650,00 złotych podwyżki płac.
Policjanci nieśli transparent „nie róbcie z nas żebraków” to aluzja do 500+ i 300+.
Czy można w inny sposób aniżeli przez demonstracje uliczne walczyć związkom zawodowym o prawa pracownicze.
Manifestacji tego rodzaju przestały być skuteczne. Incydentalnie okazał się skuteczny protest głodowy pielęgniarek szpitala w Przemyślu. Od września 2018 roku uzyskały podwyżki 400 złotych oraz dalsze 200 złotych od 1 stycznia 2019 roku, inne regulacje zarobków bez ujawniania szczegółów. Firmowali ten układ minister Szumowski i Pan Ortyl od marszałka.
Była to jednak desperacka akcja lokalna wspierana między innymi przez przez parlamentarną opozycję. Nie słyszało się jednak o akcji solidarnościowej innych związków zawodowych. Nie było reakcji Rady Dialogu Społecznego, która pełni rolę
niestety bufora przed takimi akcjami.

5 000 000 000

Na jednym z wieców wyborczych Premier M. Morawiecki powiedział, że w II połowie roku  tylko z tytułu VAT wpłynęło do budżetu państwa 5 miliardów złotych. Komentował, że wystarczy na fundusze i inne potrzeby. W kampanii wyborczej na Pomorzu odkupiono od ukraińskiego właściciela historyczną Stocznię Gdańską. Ma to być prezent dla stoczniowców.
Ostatnio odkupiono od prywatnej spółki PKL (Polskie Koleje Linowe). Prezent dla górali. Premier  otrzymał ciupagę i kapelusz (coś takiego posiada już Jarosław Kaczyński) i pojechał na Kasprowy Wierch, by ogłosić te wiadomości. Co to są te 5  mld. złotych w samo wiedzy urzędników jest to ich urobek kursowy. A w istocie są to środki, których zostali pozbawieni protestujący policjanci, nauczyciele, lekarze i pielęgniarki  i inni pracownicy zostali z własnej pracy okradzeni.
Trzeba zatem poszukiwać bardziej skutecznych aniżeli manifestacje, środków w celu odzyskania uzasadnionych roszczeń pracowniczych. Potrzebne są analizy kosztów utrzymania, robi to GUS inflacji, społecznej wydajności pracy.
Wreszcie możliwości niewykorzystane zawiera nasza Konstytucja Art. 65 pkt 4.
Minimalna wysokość wynagrodzenia za pracę lub sposób ustalania tej wysokości określa ustawa.
W związku w tym artykułem i innymi warto przemyśleć wprowadzić lobbing pracowniczy w Sejmie.

Zdzisław Bombera

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 4731164

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Mity zjednoczenia lewicy

Na lewicy po raz kolejny obserwujemy podjęcie próby zjednoczenia lewicy. Nie wiadomo w zasadzie po co, na jakich zasadach i w ramach jakiego programu. Bez określenia czym lewica jest dziś i czym ma być w przyszłości.

Więcej …

Na lewicy

Z udziałem ponad stu osób, w dniu 10 lipca 2019 roku, w warszawskim Klubie Księgarza odbyła się promocja wydanej ostatnio przez Wydawnictwo „Kto jest Kim” książki Sylwestra Szafarza „Ewolucja BRICS”.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2019 roku prof. Tadeusz Iwiński, przedstawiciel SLD, obecny na uroczystościach rocznicowych rządzącej w Hiszpanii Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) napisał:

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2019 roku odbyło się na terenie całego kraju w organizacjach Sojuszu Lewicy Demokratycznej referendum poświęcone formie uczestnictwa partii w wyborach parlamentarnych w październiku.

Więcej …
 

W dniu 28 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”. Powodem zwołania zebrania wszystkich członków stowarzyszenia były przygotowania do wyborów parlamentarnych, szczególnie ważne dla całej lewicy w świetle zarysowującego się od 2015 roku kryzysu na tle programowym i ideowym.

Więcej …
 

W dniu 15 czerwca 2019 roku Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej zebrała się na posiedzeniu wyjazdowym w Łodzi. Zebranie miało miejsce w siedzibie łódzkiego Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Więcej …
 

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …
 

W dniu 24 maja 2019 roku przy grobie zmarłego przed 5 laty Generała Wojciecha Jaruzelskiego na warszawskich Powązkach zebrało się kilkudziesięcioosobowe grono ludzi lewicy, byłych posłów i senatorów, generałów i oficerów Wojska Polskiego, działaczy państwowych i samorządowych, dziennikarzy.

Więcej …