„Raport Karskiego”

karskiRok 2014 jest rokiem wybitnego Polaka, Jana Karskiego. Dyplomaty, prawnika, żołnierza. Setna rocznica jego urodzin stałą się dobra okazją do przypomnienia jego najwybitniejszego działa pt. „Tajne państwo”, która ukazała się po raz pierwszy równo siedemdziesiąt lat temu.

Najsłynniejszy polski kurier opowiada w swojej książce o kształtowaniu się struktur polskiego państwa podziemnego. Od samego początku, od wrześniowej klęski przechodził on bowiem przez wszystkie szczebla podziemnej hierarchii. Co bardzo charakterystyczne, Karski uważał, że bycie w konspiracji, oprócz oczywistego honoru i odpowiedzialności, niesie za sobą również ogromne przywileje. Dawało bowiem poczucie wspólnoty i tak bardzo potrzebnej pomocy, w razie wsypy czy niepowodzenia uruchamiana została cała machina podziemnego państwa. To była w pewnym sensie elita. Fenomen polskiego państwa podziemnego polegał również na tym, iż w pełnej konspiracji, w okresie nazistowskiego terroru, wykształciła się cała państwowa administracja. W żadnym innym kraju nic podobnego nie miało miejsca.
Książka zaczyna się tuż przed hitlerowską agresją na Polskę. Jan Karski jest wówczas pracownikiem MSZ. Wybuch wojny spotyka „Witolda” w Oświęcimiu, gdzie jako podporucznik został skierowany rozkazem do kwatery w mieście, które stało się później symbolem Holocaustu. Jego następna droga w tej wojennej zawierusze jest bardzo bogata. Bardzo szybko zostaje członkiem ruchu oporu, jego niewątpliwym atutem są wówczas status społeczny, młody oficer i dyplomata, znający biegle kilka języków to wszystko miało mu pomóc w jego życiowej, dramatycznej misji.
Publikacja w doskonały sposób oddaje atmosferę lat okupacji w Polsce. Jan Karski bardzo często zwraca uwagę i podkreśla to z dumą. Otóż Polska nie miała swoich kolaborantów, tak, jak podbite państwa w zachodniej Europie. Kolaboranci, jeśli już się trafiali, od razu byli likwidowani przez Podziemne władze. Sam Karski był przy takim wyroku, co potwierdza tylko, jak bardzo dbano o takie detale, za przyczyną których narażało się na śmierć wiele osób. Jak do konspiracji odnosili się sami warszawiacy? „ Zasadniczo jednak warszawiacy nader łatwo przystosowali się do bytowania w konspiracyjnej sieci, która rozrosła się i przeplatała ze wszystkimi, różnorodnymi aspektami życia tego miasta. Tak wiele osób pracowała dla Podziemia, że reszta ludności zaczęła traktować to, co robiły, jak coś oczywistego, dopasowując swe zwyczaje do dziwactw krewnego czy bliskiego przyjaciela. Nauczono się nie plotkować o tym, co robią znajomi, ani nie wścibiać nosa w sprawy sąsiadów. Nauczono się nie wymieniać nazwisk tych mężczyzn i kobiet, jeśli nie było wiadomo, czym się zajmują” –  pisał najsłynniejszym polski kurier.
Publikacja zawiera mnóstwo charakterystycznych dla Podziemia aspektów, takich jak struktury,  podziemna prasa, propaganda, edukacja, podziemny parlament. Zwróciłem uwagę na ten, który jest bardzo pomijany. Chodzi o łączniczki, bez których, jak pisał Karski, nie byłoby polskiego Podziemia: „Łączniczki do roboty konspiracyjnej nadawały się idealnie. Właściwie muszę stwierdzić, że wbrew rozpowszechnionej na całym świecie opinii, iż kobiety są gadatliwe i niedyskretne, moje własne doświadczenia skłoniły mnie do przekonania, że na ogół sprawdzają się one lepiej od mężczyzn”. Podkreślał również o ogromnym poświęceniu, jakie charakteryzowało łączniczki: „Łączniczki ucierpiały bardziej niż większość polskich kobiet, choć wojna przyniosła ciężkie doświadczenia wszystkim Polakom(…) Ponosiły największe ofiary, a ich wkład był najmniej doceniany. Pracowały ponad siły i narażały się najbardziej. Za swe bohaterstwo nie otrzymywały awansów ani odznaczeń”. To bardzo wymowne. Warto pamiętać te słowa w zbliżająca się rocznicę wybuchu powstania warszawskiego.
Jednak sensem jego życia był raport, o którym miał usłyszeć cały demokratyczny świat. Miał wstrząsnąć sumieniami polityków oraz intelektualistów. Świat zachodni był jednak głuchy na słowa Jana Karskiego. Zanim opowiadał o hitlerowskich zbrodniach, sam doświadczył tego, czym był Holocaust. Chciał na własne oczy zobaczyć to, o czym mówili wszyscy. Nawiązawszy kontakt z przywódcami dwóch żydowskich organizacji, socjalistycznej i syjonistycznej. Ta rozmowa wywarła na nim wielkie wrażenie. Pytał ich, co ma powiedzieć aliantom, czego oni oczekują od świata. Mimo zniechęcania i świadomi tego, co czeka żydowski naród, nie kryli przy tym pretensji i nadziei jednocześnie. Oczekiwali konkretnych militarnych działań, które mogłyby zatrzymać „ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”.
Jan Karski nie uzyskał tego, o co walczył, zachodni alianci, mimo, iż zdawali sobie sprawę z tego, co dzieje się z Żydami, nie zrobili nic. Spełnił swój dziejowy obowiązek. Jego raport jest sumieniem wolnego świata a jednocześnie, oskarżeniem o bierną postawę mocarstw.

Przemysław Prekiel

---
Jan Karski „Tajne państwo”, wyd. Znak, str. 420, Kraków 2014 r.


 

Wydanie bieżące

Recenzje

W roku 2018 ukazała się książka dra Kai-Fu Lee – AI Superpowers, China, Silicon Valley, and the New World Order. Jej polskie tłumaczenie ukazało się w roku 2019 pt. Inteligencja sztuczna, rewolucja prawdziwa. Chiny i USA i przyszłość świata.

Więcej …
 

Opublikowana przez Wydawnictwo Ruthenus z Krosna książka J. Ewy Leśniewskiej „Jan Gotlieb Bloch (1836 – 1902) i dzieje rodu” jest dziełem imponującym i stanowi najbardziej – jak dotąd – wyczerpującą biografię jednego z największych kapitalistów XIX stulecia, pacyfisty i filantropa, wsławionego w świecie głównie przez 6-tomowe opracowanie „Przyszła wojna pod względem technicznym, ekonomicznym i politycznym”, nazywane „biblią pacyfizmu” – pierwszego Polaka, który został zgłoszony do Pokojowej Nagrody Nobla.

Więcej …
 

W 2018 roku ukazała się wizjonerska książka Jamie Bartlett’a „Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację”. Jest ona analizą relacji człowieka ze światem cyfrowym, w który dopiero wchodzimy. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca ewolucji liberalnego modelu demokracji w starciu z nowymi technologiami, ich przemożnym wpływem na człowieka i budowane od wieków struktury państwa demokratycznego.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 13 gości 

Statystyka

Odsłon : 5115909

Temat dnia

Amerykańskie wojska w Polsce: haniebna umowa

Jeżeli ktokolwiek miał wątpliwości co do lokajskiego statusu Polski wobec Stanów Zjednoczonych, to po przeczytaniu warunków stacjonowania amerykańskich żołnierzy w naszym kraju, powinien je ostatecznie stracić.
Po i tak już dostatecznie kompromitujących negocjacjach, przypominających raczej pokorne błagania o stacjonowanie na polskiej ziemi obcych, amerykańskich wojsk, przyszedł czas na sfinalizowanie tej sprawy. Portal Onet dostarczył szczegóły umowy wojskowej z USA, dotyczącej statusu wojsk stacjonujących w Polsce.

Więcej …

Na lewicy

Delegacja Polskiej Partii Socjalistycznej w dniu 31 lipca 2020 roku złożyła kwiaty przed pomnikiem zgrupowania „Żywiciel” oraz przy tablicy pamiątkowej na „Kotłowni WSM” pamięci poległym w pierwszym boju Powstania, powstańcom z Batalionu OW PPS im. gen. J. Dąbrowskiego.

Więcej …
 

W dniu 25 lipca 2020 roku na sosnowieckim cmentarzu spotkali się ludzie pamiętający o 19 rocznicy śmierci polskiego przywódcy okresu Polski Ludowej - Edwarda Gierka.

Więcej …
 

Stefan Aleksander Okrzeja członek organizacji Bojowej PPS, bohater walki o niepodległość Polski i przemiany społeczne został przypomniany i uczczony przez przedstawicieli Rady Naczelnej PPS w dniu 21 lipca 2020 roku.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2020 roku tuż przed godziną 20. Państwowa Komisja Wyborcza przekazała wyniki głosowania w II turze wyborów prezydenckich na podstawie danych ze wszystkich obwodowych komisji wyborczych. Jak poinformował przewodniczący PKW, Andrzej Duda w II turze wyborów uzyskał 51,03 proc. głosów - zagłosowało na niego 10 440 648 osób. Z kolei Rafał Trzaskowski osiągnął wynik 48,97 proc. - zagłosowało na niego 10 018 263 osób.

 

Prezydium Rady Naczelnej PPS przyjęło w dniu 6 lipca 2020 roku uchwałę w sprawie II tury wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

PKW podała w dniu 30 czerwca 2020 roku ostateczne wyniki I tury wyborów prezydenckich, które odbyły się 28 czerwca.

Więcej …
 

Wg portalu Polskiej Partii Socjalistycznej, w dniu 26 czerwca 2020 roku na zaproszenie koła Śródmieście PPS  w warszawskiej siedzibie partii, odbyło się spotkanie promocyjne nowego numeru "Przeglądu Socjalistycznego".

Więcej …
 

Sąd Najwyższy w dniu 12 czerwca 2020 roku postanowił uchylić decyzję PKW w sprawie odrzucenia wniosku Komitetu Wyborczego Waldemara Witkowskiego o wpisanie na listę kandydatów w wyborach na urząd Prezydenta RP.
Tym samym Państwowa Komisja Wyborcza zobowiązana została do wpisania na listę kandydatów w wyborach prezydenckich, które odbędą się w dniu 28 czerwca 2020 roku kandydata Waldemara Witkowskiego. Inne skargi na decyzje PKW zostały odrzucone.

Więcej …
 

Rada Naczelna Polskiej Partii Ssocjalistycznej zebrała się na posiedzeniu poświęconym omówieniu stanowiska partii w sprawie wyborów na urząd Prezydenta RP oraz bieżących zagadnień dotyczących działalności organizacji.

Więcej …
 

Wg informacji rzecznika PPS w dniu 30 czerwca 2020 roku Organizacja Młodzieżowa PPS, „Czerwona Młodzież” uczestniczyła w demonstracji ruchów lewicowych przed Sejmem RP, zorganizowanej przez ZSP Związek Wielobranżowy Warszawa, Komitet Obrony Praw Lokatorów i Federację Anarchistyczną, Wrocław.

Więcej …
 

Rada Naczelna PPS opublikowała w dniu 11 maja 2020 roku stanowisko dotyczące nieodbycia wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

W piątek 8 maja2020 roku, w Dniu Zwycięstwa, delegacje Polskiej Partii Socjalistycznej, Stowarzyszenia Porozumienie Socjalistów oraz delegacja Sojuszu Lewicy Demokratycznej złożyły w Piotrkowie Trybunalskim wieńce pod Pomnikiem Wdzięczności za Polskę i Lud (1939-1945 ) oraz na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich.
Delegacje Lewicy Piotrkowskiej oddały tym aktem hołd wszystkim wyzwolicielom państw Europy spod jarzma niewoli okupanta faszystowskiego.
Cześć i Chwała Bohaterom !