Ekstremizm do kwadratu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Niewiele jest we współczesnym życiu politycznym tematów tak interesujących i jednocześnie relatywnie tak słabo w polskiej nauce zbadanych i opisanych. Już sam symbol tego ruchu – sierp i młot wpisany – zamiast swastyki – w nazistowski sztandar – budzi skrajne emocje. Narodowy bolszewizm – bo o tym zjawisku politycznym mowa – doczekał się wreszcie solidnej monografii w języku polskim.

Praca Przemysława Sieradzana, doktoranta w Zakładzie Badań Wschodnich Instytutu Nauk Politycznych „Aksamitni terroryści. Narodowy bolszewizm w Federacji Rosyjskiej” doskonale zapełnia lukę w polskich badaniach nad formami ekstremizmu politycznego we współczesnej Rosji. Sam tytuł stanowi swego rodzaju prowokację – godną samego Eduarda Limonowa – wodza tzw. nacboli. Termin terroryzm budzi bowiem dzisiaj najbardziej skrajne negatywne emocje. W przypadku jednak „aksamitnego terroryzmu” nie ma ofiar śmiertelnych. Mamy do czynienia z typowym happeningiem politycznym. Co prawda niosącym za sobą radykalny przekaz polityczny. Przykładem może być happening polegający na wywieszeniu na wieży katedry w Rydze flagi państwowej ZSRR. Tego typu działania są wizytówka narodowych bolszewików. Sieradzan w swojej pracy poświęca dużo miejsca ich opisowi. Stawia również tezę, że Partia Narodowo-Bolszewicka jest jednym wielkim politycznym happeningiem. Tyle, że posiadającym realne znaczenie polityczne.

Partia Narodowo-Bolszewicka jest bowiem obecnie jednym z filarów antykremlowskiej opozycji. Ramię w ramię z liberałami typu Garri’ego Kasparowa w ramach koalicji „Inna Rosja” walczy o przestrzeganie w Rosji praw człowieka. To niebywały zwrot ideologiczny. W epoce Borysa Jelcyna Limonow domagał się wprowadzenia w Rosji nie tyle rządów silnej ręki, co wprost systemu totalitarnego. Ta ewolucja poglądów, czy raczej nagły zwrot, nie ubiegła uwadze autora „Aksamitnych rewolucjonistów”. Sieradzan z pieczołowitością i w oparciu o pierwszorzędną bazę źródłową opisuje przemiany ideologiczne w łonie Partii Narodowo-Bolszewickiej.

Książka zaczyna się jednak od rodowodu narodowego bolszewizmu. Autor przypomina protoplastów narodowego bolszewizmu w szeregach partii komunistycznej w latach 20. i 30. Trafnie odnajduje moment odrodzenia się narodowego bolszewizmu, jako ideologii. Następnie rozpisuje narodowy bolszewizm na czynniki pierwsze poszukując w jego łonie elementów tradycji skrajnie prawicowej i skrajnie lewicowej. Obrazowo tę syntezę najlepiej oddają artykuły na łamach partyjnego organu – Limonki – gdzie za wzory do naśladowania podaje się zarówno Stalina jak i Hitlera czy Ernesto „Che” Guevarę.

Drugi rozdział swojej pracy autor poświęcił biografii Eduarda Limonowa. To jeden z najlepszych fragmentów książki. Po pierwsze sam Limonow stanowi postać nietuzinkową. Kontrowersyjny, ale doceniany pisarz, sprawia wrażenie jakby całe jego życia, czy raczej biografia, była artystycznym happeningiem. Po drugie autor doskonale opisuje zawiłe meandry życiorysu autora powieści „To ja – Ediczka”, sprawiając, że ten rozdział czyta się niczym dobrą powieść sensacyjno-społeczną

Następne dwa rozdziały dotyczą działalność i ideologii Partii Narodowo-Bolszewickiej. Solidna politologiczna analiza będzie z pewnością przez lata stanowiła podstawowe opracowanie dla badaczy ekstremizmów politycznych oraz systemu politycznego Rosji. Rozdział piąty dotyczy artystycznego wymiaru NBP.

W szóstym rozdziale autor opisuje zwrotny punkt w historii NBP. Mowa o wspomnianym już włączeniu się w działania szerokiego frontu antykremlowskiej opozycji. Podczas owego zwrotu Narodowi Bolszewicy utracili czołowego ideologa partii Aleksandra Dugina. O ile Limonow przez lata był sercem partii. To Dugin był jej mózgiem. Dziający obecnie poza NBP Dugin skupił się na pracy teoretycznej i rozwoju koncepcji euroazjatyzmu. Jest obecnie jednym z najbardziej wpływowych w Rosji specjalistów do spraw międzynarodowych. Chociaż cały czas budzi kontrowersje jego ideę rządzą umysłami wielu przedstawicieli kremlowskiej elity.

Dwa ostatnie rozdziały pracy koncentrują się na ostatnich latach działalności NBP oraz  rozstaniu Limonowa z Duginem. Obecnie Partia Narodowo-Bolszewicka przechodzi kryzys cały czas jednak stanowi najbardziej wyrazisty element antykremlowskiej opozycji.

Książka „Aksamitni terroryści” w sposób całościowy i wyczerpujący pokazuje jej polityczny fenomen. Bogata baza źródłowa budzi podziw, podobnie jak samodzielność sądów autora. Pracę Sieradzana warto polecić wszystkim tym, którzy starają się zrozumieć współczesną Rosję. Książka „Aksamitni terroryści” uzupełnia bowiem obraz serwowany polskiemu odbiorcy przez media elektroniczne i drukowane.

Bartosz Machalica

-----------------------------
Przemysław Sieradzan, Aksamitni terroryści. Narodowy bolszewizm w Federacji Rosyjskiej, Dom Wydawniczy „Elipsa”, Warszawa 2008, s. 171.

 

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 22 gości 

Statystyka

Odsłon : 4730695

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Mity zjednoczenia lewicy

Na lewicy po raz kolejny obserwujemy podjęcie próby zjednoczenia lewicy. Nie wiadomo w zasadzie po co, na jakich zasadach i w ramach jakiego programu. Bez określenia czym lewica jest dziś i czym ma być w przyszłości.

Więcej …

Na lewicy

Z udziałem ponad stu osób, w dniu 10 lipca 2019 roku, w warszawskim Klubie Księgarza odbyła się promocja wydanej ostatnio przez Wydawnictwo „Kto jest Kim” książki Sylwestra Szafarza „Ewolucja BRICS”.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2019 roku prof. Tadeusz Iwiński, przedstawiciel SLD, obecny na uroczystościach rocznicowych rządzącej w Hiszpanii Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) napisał:

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2019 roku odbyło się na terenie całego kraju w organizacjach Sojuszu Lewicy Demokratycznej referendum poświęcone formie uczestnictwa partii w wyborach parlamentarnych w październiku.

Więcej …
 

W dniu 28 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”. Powodem zwołania zebrania wszystkich członków stowarzyszenia były przygotowania do wyborów parlamentarnych, szczególnie ważne dla całej lewicy w świetle zarysowującego się od 2015 roku kryzysu na tle programowym i ideowym.

Więcej …
 

W dniu 15 czerwca 2019 roku Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej zebrała się na posiedzeniu wyjazdowym w Łodzi. Zebranie miało miejsce w siedzibie łódzkiego Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Więcej …
 

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …
 

W dniu 24 maja 2019 roku przy grobie zmarłego przed 5 laty Generała Wojciecha Jaruzelskiego na warszawskich Powązkach zebrało się kilkudziesięcioosobowe grono ludzi lewicy, byłych posłów i senatorów, generałów i oficerów Wojska Polskiego, działaczy państwowych i samorządowych, dziennikarzy.

Więcej …