Nierówności w globalizacji

baumanPracownicze manifestacje organizowane przez Europejską Konfederację Związków Zawodowych w całej Europie pokazały tylko jedną ze stron tego rozgrywającego się w skali globalnej konfliktu. Nie mówiono o drugiej, bo ona – czyli wielkie korporacje – wolą wciąż pozostać w cieniu. Protesty i apele o zmianę polityki kierowano do rządów krajowych i organów Unii Europejskiej. Żądano by zaprzestać dalszych cięć w wydatkach na cele społeczne, by nie powiększały się coraz bardziej nierówności społeczne. Ich skala narasta w tempie lawinowym, jest coraz większa i bardziej niebezpieczna, choć mało się na to zjawisko jeszcze zwraca uwagę.

„Straty uboczne” ?

Zagrożenia wynikające z nierówności społecznych zostały natomiast podjęte przez profesora Zygmunta Baumana w książce „Straty uboczne. Nierówności społeczne w epoce globalizacji”. Jest to zbiór jedenastu niezwykle interesujących esejów, które zostały opublikowane wcześniej w różnych periodykach naukowych. Profesorom lat dzieli się swoimi refleksjami na temat problemów, jakie niosą współczesne procesy globalizacyjne.
Warto zwrócić, że najbardziej interesujące zdanie książki – w moim głębokim przekonaniu – znajduje się we Wprowadzeniu, gdzie Autor pisze, co następuje: „mieszanka wybuchowa potęgujących się nierówności społecznych i narastającej skali ludzkiego cierpienia, spychanego do statusu ‘uboczności’ (marginesowości, wtórności, jednorazowości, usunięcia poza nawias programów politycznych) ma wszelkie znamiona potencjalnie najgroźniejszego problemu spośród wielu wyzwań, którym w obecnym stuleciu będzie musiała stawić czoła i zaradzić ludzkość”.
To niezwykle delikatne ujęcie problemu. Autor zestawia ten problem z kwestią możliwości budowy „państwa socjalnego” w obecnej fazie globalizacji. Tylko ono mogłoby zapobiec nierównościom społecznym i likwidacji ubóstwa. Nie jest to jednak możliwe ze względu na fakt, że żaden rząd nie jest w stanie zbilansować swego budżetu.
Równocześnie od lat następuje deregulacja prawa i rozbujanie wszelkich procedur, które wypracowała wcześniej biurokracja. Trudno jest też sobie wyobrazić rząd, który chce narzucić podatki – próbę taką podjął prezydent Francji Hollande – do poziomu niezbędnego do utrzymania na wysokim poziomie świadczeń społecznych.
Główne starcie globalizacji polega na zderzeniu między globalnymi korporacjami  (nie podlegają kontroli politycznej, kierują się tylko własnym interesem, nie liczą się z żadnym państwem czy narodem) a polityką państw czy narodów (coraz bardziej pozbawioną zdolności wykonywania swych funkcji realizowanych w interesie społecznym). Rozstrzygnięcie może przyjść tylko - w moim przekonaniu, gdy władze państwa czy grupy państw zdobędą się na wolę przeciwstawienia się wielkim bankom. Taką szansę miał w marcu 2009 r. prezydent USA Barack Obama, ale ją zmarnował.
Profesor Zygmunt Bauman pisał książkę przed 14 listopada 2012 r. Podczas spotkania na Uniwersytecie Jagiellońskim (29 październik 2012 r.) Profesor w odpowiedzi na pytanie czy możliwe jest wyjście z dramatycznej sytuacji, jaką stwarzają nierówności społeczne – odpowiedział „nie”. Również na drugie pytanie o siły zdolne podjąć skutecznie to wyzwanie również pada odpowiedź „nie”.
W swoich rozważaniach Profesor Bauman nie dostrzegał chyba sił społecznych usiłujących się przeciwstawić potędze wielkich korporacji napędzających neoliberalną globalizację. Było to przed masowymi demonstracjami, które przeszły przez wszystkie kraje Europy. Trudno powiedzieć czy zmienił zdanie.

Początek mobilizacji

Tymczasem skala europejskich protestów była ogromna. A końca kryzysu jakoś wciąż nie widać, raczej kolejne jego pogłębienie. Profesor Nouriel Roubini (zwany „Doktor Zagłada”) przewiduje 25 lat kryzysu.
Tymczasem w Hiszpanii były największe protesty w historii tego kraju, jeszcze kilka lat temu dawanego jako wzór sukcesu. Również ogromne w Portugalii. Obecnie Hiszpania – kiedyś wzór gospodarczego sukcesu – jest pogrążona w recesji. Komentując te wydarzenia parlamentarzysta hiszpański Antonio Garzon przestrzegał, że to dopiero „początek mobilizacji społeczeństw, a nie koniec”.
Kto ma rację? Zobaczymy!

Lech Kańtoch

----
Zygmunt Bauman, Straty uboczne. Nierówności społeczne w epoce globalizacji, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2012 ss. 204.
 

Wydanie bieżące

Recenzje

W 2018 roku ukazała się wizjonerska książka Jamie Bartlett’a „Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację”. Jest ona analizą relacji człowieka ze światem cyfrowym, w który dopiero wchodzimy. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca ewolucji liberalnego modelu demokracji w starciu z nowymi technologiami, ich przemożnym wpływem na człowieka i budowane od wieków struktury państwa demokratycznego.

Więcej …
 

Postać Tadeusza Kościuszki, wybitnego Polaka, bohatera dwóch kontynentów mimo upływu ponad 200 lat od jego śmierci cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wielu historyków i polityków polskich i zagranicznych. Prace poświęcone jego osobie i działalności ukazują się nieprzerwanie od ponad 200 lat. Jedna z nich autorstwa Piotra Marka Napierały pt „Żołnierz i filozof.

Więcej …
 

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 17 gości 

Statystyka

Odsłon : 5026822

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Arogancja władzy

Ekipy rządzące Polską po roku 1990 zbiły kapitał polityczny i otrzymały władzę na fali krytyki i walce ze zjawiskami arogancji i nieposzanowania obywateli przez poprzedników, którzy przez 45 lat władali Polską Ludową. Ekipy te miały rodowód solidarnościowy, zrodzony w wyniku legendy pierwszego, ponad 10 milionowego związku zawodowego, który od 1980 roku stał się realną siłą polityczną. We wszelkich złożonych deklaracjach i programach składały uroczyste zapewnienia, że nie dopuszczą do arogancji władzy i nieposzanowania człowieka pracy. Zapewnienie to stało się jednym z filarów politycznych przemian i transformacji. Ludzie w to uwierzyli.

Więcej …

Na lewicy

Z dokumentów przekazanych PAP w dniu 4 lutego 2020 roku wynika, że Sąd Okręgowy w Warszawie wydał decyzję o wpisaniu do ewidencji partii politycznych zmian w statucie Sojuszu Lewicy Demokratycznej, która zmienia nazwę SLD na "Nowa Lewica". Sąd wpisał również do ewidencji znak graficzny "Lewica", którym SLD, Wiosna i Lewica Razem posługiwała się w kampanii parlamentarnych i którym posługuje się także klub parlamentarny.

Więcej …
 

W dniu 1 Lutego 2020 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 31 stycznia 2010 roku mija 15 rocznica śmierci Jana Mulaka – honorowego przewodniczącego PPS, działacza społecznego, wyśmienitego trenera i wychowawcy, wielkiego patrioty i żołnierza.

Więcej …
 

W dniu 29 stycznia 2020 roku odbyło się zebranie Koła PPS Warszawa Śródmieście. Dyskutowano o przygotowaniach do wyborów prezydenckich. Koło przyjęło uchwałę w tej sprawie skierowaną do Rady Naczelnej PPS, której posiedzenie planowane jest na dzień 2 lutego.

Więcej …
 

W dniach 20-21 stycznia 2020 roku w Warszawie w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego odbyła się konferencja naukowa pt.: „Ludowa i socjalistyczna wizja niepodległej Polski”.

Więcej …
 

W dniu 19 stycznia 2020 roku w Słupsku odbyła się uroczystość zaprezentowania przez trzy partie: SLD, Wiosna i Lewica Razem Roberta Biedronia, jako oficjalniego kandydata SLD na prezydenta.

Więcej …
 

17 stycznia 1945 roku do zniszczonej niemal doszczętnie Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego oraz oddziały Armii Czerwonej. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, gdyż dowództwo niemieckie, obawiając się okrążenia, wycofało większość swoich sił ze stolicy.

Więcej …
 

W dniu 5 stycznia 2020 roku obradowała Rada Krajowa Lewicy Razem. Jak poinformowano, partia przyjęła stanowisko, w którym wzywa polski rząd do odcięcia się od planów destabilizacji Bliskiego Wschodu przez administrację prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa.

Więcej …
 

W dniu 14 grudnia 2019 roku zebrała się w Warszawie Krajowa Konwencja SLD. Po konsultacjach w województwach, podjęła decyzję o zmianie statutu Sojuszu, która umożliwi połączenie sił SLD i partii Wiosna. Głosowało 127 delegatek i delegatów, za oddano 109 głosów, przeciwko było 10 osób, a 8 wstrzymało się od głosu.

Więcej …
 

W dniu 7 grudnia 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia” z udziałem zaproszonych gości. Omówiono tryb przygotowań do Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia w październiku 2020 roku.

Więcej …
 

W dniach 25-28 listopada 2019 roku w Nałęczowie odbyła się ogólnopolska, międzyśrodowiskowa konferencja naukowa  pt.: „Mistrzowie,  pedagodzy, nauczyciele” pod naukowym patronatem prof. Marii Szyszkowskiej.

Więcej …
 

W dniu 21 listopada 2019 roku w Piotrkowie Tryb. odbyła się VII Ogólnopolska Konferencja Naukowa – Szkice z dziejów lewicy pt. 100-lecie Sejmu Ustawodawczego oraz 120-lecie obecności PPS w Piotrkowie Trybunalskim.
Organizatorami Konferencji byli: Uniwersytet im. Jana Kochanowskiego (Filia w Piotrkowie Tryb.) – Instytut Historii i Spraw Międzynarodowych, Porozumienie Socjalistów, Stowarzyszenie im. Ignacego Daszyńskiego przy współudziale Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …