SLD – realna siła na lewicy

Email Drukuj PDF
duninRozmowa z prof. Krzysztofem Dunin-Wąsowiczem, historykiem, członkiem Rady Naczelnej PPS

Jaka była pierwsza dekada XXI wieku dla lewicy w kraju i na świecie?

Pierwsza dekada XXI wieku przyniosła dalszy rozwój stosunków kapitalistycznych w Polsce zapoczątkowanych transformacją. W dziedzinie gospodarczej nastąpiło umocnienie się kapitału krajowego i zagranicznego oraz dalsza wyprzedaż własności państwowej. Nastąpiło również wzmocnienie instytucji demokratycznych tzn. przede wszystkim Sejmu i komisji sejmowych. Lewica nie wykorzystała swojej szansy, kiedy miała większość w parlamencie, dodatkowo mając sprzyjającego prezydenta. Chodzi głównie o lata 2001-2005. Ten okres jest przez lewicę kompletnie nie wykorzystany. Wówczas pojawiły się silne partie prawicowe PO i PiS i słabnąca wówczas rola lewicy. Nastąpiła źle przeprowadzona prywatyzacja, ogromne nadużycia, uwolnienie się wolnego rynku, oraz sytuacja, która wstrząsnęła społeczeństwem, czyli korupcja. Mam tu na myśli aferę Rywina, ale także patologiczne zjawiska w Opolu, Gdańsku, Łodzi i Starachowicach, które niesłychanie obniżyły prestiż lewicy tzn. głównie SLD.
Później nastąpiła pewna stabilizacja gospodarcza, dzięki której kryzys ostatnich lat nie był taki groźny i nie zagroził państwu, ale odbyło się to kosztem najbiedniejszych grup społecznych. Polityka podatkowa dotknęła w sposób szczególny najsłabszych. Nie rozwiązano niemal żadnych problemów społecznych, przede wszystkim reformy służby zdrowia, emerytur, zwłaszcza wcześniejszych emerytur. Rząd SLD nie potrafił o to zadbać. SLD nie potrafiło w żaden sposób tych spraw rozwiązać. To były niewątpliwie dla lewicy lata stracone. Niepotrzebnie SLD zaangażowało się w wojnie w Iraku i Afganistanie. Nic nie uzasadniało tej interwencji. Była nie potrzebna, za długa i przyniosła bolesne straty. W misjach tych zginęło 50 osób a kilkaset zostało rannych, dalsze kilkaset zestresowanych i niezdolnych do dalszej służby. Nie zapominajmy oczywiście o ogromnych kosztach materialnych. Żadnych korzyści tutaj nie zaobserwowałem, podobnie jak polskie społeczeństwo.
Niewątpliwie negatywny wpływ na kondycję lewicy miały wewnętrzne spory personalne, które odegrały negatywna rolę. Konkretnie Kwaśniewski, Miller, Cimoszewicz, Ikonowicz i Borowski.
Nowa ekipa z trudem buduje swój autorytet. Są tutaj pewne oznaki poprawy, były dobre wyniki w wyborach prezydenckich, samorządowych, broniono spraw kobiet, podjęto próbę walki z wpływami Kościoła, zwłaszcza na tle majątkowym.

Jakie są perspektywy dla lewicy na druga dekadę XXI wieku?


Odbudowa partii lewicowej to nie kwestia jednej kadencji Sejmu. To perspektywa kilkunastu lat. Wówczas taka partia powinna rzeczywiście być socjaldemokratyczna. Obecnie SLD jest co prawda najsilniejszą partią na lewicy, ale posiada niektóre tylko elementy programu socjaldemokratycznego i zawodzi często w konkretnym działaniu. Również kadra nie jest taka, jaką byśmy sobie wymarzyli. Porównując ją do ekip socjalistycznych z lat XX-lecia międzywojennego wypada bardzo słabo.

Co dziś, wobec tego, powinna zrobić lewica?

Nie sposób dziś budować silnej socjaldemokracji bez SLD. Trzeba traktować tę partię jako realną siłę, ale która sama będzie potrafiła współpracować z innymi środowiskami na lewicy. Dałoby to SLD może nie ilościową, ale jakościową zmianę. Myślę, tu przede wszystkim o Polskiej Partii Socjalistycznej, partii z tradycjami i dużym dorobkiem intelektualnym. Także Krytyka Polityczna, gdzie znajduje się dużo młodych ludzi - lewicowej inteligencji, zasługuje na uwagę, oraz o Młodych Socjalistach, grupie młodych ludzi, głównie z ośrodków akademickich.
SLD musi się na nie wszystkie otworzyć, podjąć współpracę. Warto również powrócić do troski o emerytów, którzy zawsze byli dużą bazą dla lewicy a obecnie od niej odchodzą. Również nie wolno SLD nie pamiętać o inteligencji, o której zupełnie zapomniano. Wreszcie
młodzież, zwłaszcza po studiach i bezrobotna, nie posiadająca perspektyw dalszego rozwoju w kraju, co często kończy się emigracją. Ta młodzież, która nie jest ani prawicowa, ani lewicowa, można w dużym stopniu zachęcić, pod warunkiem, że posiada się atrakcyjny lewicowy program. To wymaga zmiany mentalności.
Podczas sprawowania władzy SLD nie zdobyła się nawet na stworzenie jakiegoś ośrodka intelektualnego, który zachęciłby ludzi i stworzył zręby dla nowego programu. Takiego ośrodka nie stworzono zwłaszcza w dziedzinie historii. Tylko PPS próbuje coś zmienić w tej sprawie. Zaangażowanie SLD jest minimalne.
Przeciwstawienie się propagandzie historycznej IPN i innych środowisk, a zwłaszcza mediów - byłoby dla SLD i całej lewicy wielką szansą. SLD straciła swój dziennik, co uważam, za ogromny błąd i powinno się spróbować odtworzyć własną gazetę. W sprawach gospodarczych powinno dążyć się do przerzucenia ciężaru kryzysu na naszych krezusów i na banki, a nie na warstwy najbiedniejszych.
Należałoby podwyższyć podatek dla najbogatszych, zatrzymanie dalszej prywatyzacji. Nie uważam SLD za partię w pełni lewicową, jest partią pełną kompleksów w realizacji lewicowego programu. Nie można zaniedbać spraw kultury, oświaty, młodzieży, tradycji i przede wszystkim spraw socjalnych i praw pracowniczych, których nie tylko SLD, ale i cała lewica powinna bronić.


Rozmawiał Przemek Prekiel
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 26 gości 

Statystyka

Odsłon : 4730760

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Mity zjednoczenia lewicy

Na lewicy po raz kolejny obserwujemy podjęcie próby zjednoczenia lewicy. Nie wiadomo w zasadzie po co, na jakich zasadach i w ramach jakiego programu. Bez określenia czym lewica jest dziś i czym ma być w przyszłości.

Więcej …

Na lewicy

Z udziałem ponad stu osób, w dniu 10 lipca 2019 roku, w warszawskim Klubie Księgarza odbyła się promocja wydanej ostatnio przez Wydawnictwo „Kto jest Kim” książki Sylwestra Szafarza „Ewolucja BRICS”.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2019 roku prof. Tadeusz Iwiński, przedstawiciel SLD, obecny na uroczystościach rocznicowych rządzącej w Hiszpanii Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) napisał:

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2019 roku odbyło się na terenie całego kraju w organizacjach Sojuszu Lewicy Demokratycznej referendum poświęcone formie uczestnictwa partii w wyborach parlamentarnych w październiku.

Więcej …
 

W dniu 28 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”. Powodem zwołania zebrania wszystkich członków stowarzyszenia były przygotowania do wyborów parlamentarnych, szczególnie ważne dla całej lewicy w świetle zarysowującego się od 2015 roku kryzysu na tle programowym i ideowym.

Więcej …
 

W dniu 15 czerwca 2019 roku Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej zebrała się na posiedzeniu wyjazdowym w Łodzi. Zebranie miało miejsce w siedzibie łódzkiego Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Więcej …
 

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …
 

W dniu 24 maja 2019 roku przy grobie zmarłego przed 5 laty Generała Wojciecha Jaruzelskiego na warszawskich Powązkach zebrało się kilkudziesięcioosobowe grono ludzi lewicy, byłych posłów i senatorów, generałów i oficerów Wojska Polskiego, działaczy państwowych i samorządowych, dziennikarzy.

Więcej …