PPS na Ponidziu

Ponidzie obejmuje obszar Niecki Nidziańskiej (Doliny Nidy), na której znajduje się powiat Pińczów sąsiadujący od północy z powiatami Jędrzejów i Miechów, ograniczony od południa i wschodu poprzez rzekę Wisłę. To obszar zamieszkały od wieków przez ludność rolniczą, choć w okresie rozwoju kapitalizmu na ziemiach polskich (zabór rosyjski) zaczęły się tutaj kształtować zalążki przemysłu przetwórczego i wydobywczego.
Na obszarze Ponidzia żywe były zawsze ruchy społeczne i kulturalne związane z tradycją tego regionu położonego w centralnej Polsce na pograniczu wielu nurtów ideowych i kulturowych, ożywione dodatkowo w wieku XIX ruchami niepodległościowymi.
W roku 2016 ukazała się monografia autorstwa Wioletty Wasilewskiej i prof. Andrzeja Kozery pt.: „Zasłużeni dla Ponidzia”. Szczególną uwagę przy studiowaniu tej pozycji zwraca ogromna ilość przykładów wkładu w rozwój tego regionu środowisk lewicy socjalistycznej, konkretniej członków PPS, praktycznie od początku XX wieku. W tym czasie bowiem, bo już podczas Rewolucji 1905 roku, odnotowuje się aktywność socjalistów w związku z istniejącą tutaj strukturą społeczną, której znaczącą część stanowiła klasa robotnicza w miastach i robotnicy rolni na wsi, którzy zatrudniani byli w rozwijających się intensywnie folwarkach.
Monografia zawiera materiały historyczne dotyczące okresu przełomu XIX i XX wieku, w tym analizy społeczno-gospodarcze ówczesnej Guberni Kieleckiej i powiatu pińczowskiego, a także analizy historyczne nawiązujące do skutków Rewolucji 1905 roku na tych terenach. Trzeba zwrócić uwagę, że ludność Guberni Kieleckiej liczyła w roku 1897 ponad 760 tysięcy mieszkańców, w tym skład narodowościowy był następujący: Polacy – ponad 666 tysięcy, Żydzi – ponad 83 tysiące, Rosjanie – ponad 9 tysięcy, Niemcy – blisko 2,5 tysiąca.
Znaczna część książki poświęcona jest powstaniu i rozwojowi na Ponidziu ruchu socjalistycznego i Polskiej Partii Socjalistycznej w okresie od 1905 roku do chwili obecnej. Autorzy przytaczają historię powstania, działalności i walki PPS na terenie Guberni Kieleckiej. „…w latach 1904-1907 – czytamy – miało miejsce 188 rozpoznanych wydarzeń bojowych… W akcjach tych dominowały napady na sklepy monopolowe, urzędy gminne, zamachy na policję i prowokatorów. Tylko na terenie miasta Kielc w 1907 roku organizacja bojowa PPS-Frakcja Rewolucyjna dokonała 18 akcji bojowych… W okresie Rewolucji 1905-1907 ukaranych zostało w Guberni 250 bojowców, czyli 54% bojowców objętych represjami…”
Poza konkretnymi przykładami działalności PPS w różnych okresach historii Pińczowa i Kielecczyzny mamy w monografii obszerne opracowania biograficzne dotyczące kilku ważnych postaci lewicy związanych bezpośrednio lub pośrednio z Ziemią Pińczowską. Dotyczą one:
- socjalisty Stanisława Włosińskiego, działającego na tym terenie w okresie międzywojennym, posła na Sejm II RP z ramienia PPS, oficera WP podczas wojny bolszewickiej w roku 1920, więźnia Berezy Kartuskiej, dowódcy oddziału partyzanckiego PPS na Kielecczyźnie podczas II wojny światowej, działacza społecznego po wojnie
- socjalisty Antoniego Kwaśniewskiego działacza społecznego i samorządowego, przywódcy PPS na tym terenie po roku 1989, członka władz naczelnych PPS w latach 90., laureata tytułu Osobowość Roku 2015 Gminy Pińczów
- socjaldemokraty Aleksandra Kwaśniewskiego lidera SLD, prezydenta RP w latach 1995-2005, który rozpoczynał swą kampanię w 1995 roku na Kielecczyźnie, uzyskując najwyższe wyniki poparcia w kraju (gmina Złota – 80%).
Niewątpliwie bardzo znaną i popularną w Pińczowie postacią jest Antoni Kwaśniewski, który potrafił zawsze gromadzić wokół siebie ludzi z pasjami społecznymi. Stefan Czaplarski z Pińczowa tak pisze o nim: „Kiedy wracam myślami o Antonim Kwaśniewskim, nasuwa mi się myśl, że pasja jest jego cechą. Jest jednym z niewielu znanych mi ludzi, których mogę z podziwem, bez odczucia ujemnego znaczenia nazwać pasjonatem, który od najmłodszych lat poświęca całe swe życie zawodowe, społeczne i polityczne – ponad 60 lat! Tym zaangażowaniem zmienił swe życie w hobby…”
Znajdujemy także w monografii bogate materiały analityczne dotyczące obydwu kampanii wyborczych Aleksandra Kwaśniewskiego na Urząd Prezydenta RP, prowadzonych na Kielecczyźnie.
Oddzielny rozdział w książce poświęcony jest Polskiej Partii Socjalistycznej i jej ewolucji po roku 1989 aż do pełnego zjednoczenia wszystkich nurtów ideowych w roku 1996 roku. Pokazane są w monogrfi działania organizacji kieleckiej PPS i konkretne osiągnięcia na polu ochrony ludzi pracy w latach 90.
Autorzy monografii stwierdzają w konkluzji, że: „…PPS nigdy nie była częścią obozu solidarnościowego ani postkomunistycznego. Ciągle wyrasta z nieprzemijających, humanistycznych wartości ruchu o ponad stuletnich tradycjach walki o niepodległość, demokrację i sprawiedliwość społeczną…”.
To bardzo ważne stwierdzenie, które stanowi o wartości tej pozycji na rynku czytelniczym.

Andrzej Ziemski

---
Andrzej Kozera, Wioletta Wasilewska, zasłużeni dla Ponidzia. Wydawca: Europejskie Stowarzyszenie promocji Nauki – Kraków. Współwydawcy: Wyższa Szkoła Umiejętności Zawodowych w Pińczowie i Stowarzyszenie Rozwoju Kulturalno-Gospodarczego Powiatu Pińczowskiego. Pińczów 2016.


 

Wydanie bieżące

Recenzje

Ludwik Cohn, bohater monografii Przemysława Prekiela, to wybitny polski socjalista i demokrata, działacz społeczny i polityczny, żołnierz. Po wojnie działacz PPS, aktywny członek opozycji demokratycznej w Polsce Ludowej, adwokat.

Więcej …
 

„Lewica. Stare błędy, nowe wyzwania” to kolejna na polskim rynku wydawniczym – po „Sferach sprawiedliwości” (2007) i „Wojnach sprawiedliwych i niesprawiedliwych” (2010) – książka Michaela Walzera  – emerytowanego profesora Uniwersytetów w Princeton i Harvardzie, byłego współwydawcy niezależnego lewicowego czasopisma „Dissent” oraz – co nie mniej ważne – twórcy lewicowej odmiany komunitaryzmu (nurtu głównie amerykańskiej współczesnej filozofii polityki, który podkreśla wagę i wartość wspólnotowości w życiu człowieka).

Więcej …
 

Obchody stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę zaowocowały ukazaniem się na rynku księgarskim licznych publikacji, a wśród nich książka znanego, zasłużonego badacza historii najnowszej Polski, w tym Warszawy, biografa, działacza społecznego – Mariana Marka Drozdowskiego p.t. „ Budowniczowie II Rzeczypospolitej. Na przywitanie stulecia odzyskania niepodległości.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 32 gości 

Statystyka

Odsłon : 4537330

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Może ona i zagraniczna, ale nie polityka

Polityka to sztuka skutecznego – wedle określonych interesów – trzymania wielu sznurków i manipulowania nimi tak, by realizować założone wiązki celów. Dotyczy bowiem ona – owa polityka – integralności konkretnej organizacji społecznej, społeczeństwa. Odpowiada to starogreckiemu pojęciu „politeja” (πολιτεία), czyli obywatelskiej samorządności. Inaczej: polityka to „suma obywatelskości”. Rzeczywistość polska, nasza-podwórkowa, wskazuje wyraźnie na to, że nam się jednak „polityka” kojarzy z „reżimem” (systemem-ustrojem), czyli z wygaszaniem obywatelskości na rzecz kastowej samowoli najskuteczniejszych graczy – w grze wszystkich ze wszystkimi o wszystko. Staro-grecy mieli na to inne słowo: „politeuma” (πολίτευμα), czyli „umocowany politycznie aparat rządzący. Inaczej: Reżim-Politeuma – to „suma władz”, government.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 16 lutego 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Głównym przedmiotem obrad były dokumenty i tryb przygotowań do mającego się odbyć w dniu 2 marca 2019 roku XLIII Kongresu Partii.
Przyjęto projekty podstawowych dokumentów merytorycznych i sprawozdań na kongres.

Więcej …
 

Krajowa Konwencja SLD, która odbyła się w Warszawie 16 lutego 2019 r., postanowiła, że w wyborach do Parlamentu Europejskiego 2019 r. Sojusz przystąpi do koalicyjnego komitetu wyborczego złożonego z partii, dla których cenne są takie wartości jak wolność, demokracja, równość, państwo prawne, poszanowanie praw człowieka oraz obecność Polski w Unii Europejskiej.

Więcej …
 

W dniu 13 lutego 2019 roku Anna-Maria Żukowska, rzeczniczka prasowa SLD poinformowała, że podczas Konwencji SLD, która odbędzie się w dniu 16 lutego delegaci podejmą decyzję w sprawie zasad organizacji wyborów do Parlamentu Europejskiego w maju 2019 roku.

Więcej …
 

14 lat temu, 31 stycznia 2005 roku zmarł Honorowy Przewodniczący PPS Jan Mulak. Odcisnął piętno na dzisiejszym obliczu polskiej lewicy, szczególnie Polskiej Partii Socjalistycznej. Wspomnijmy Go, jako wielkiego Polaka, socjalistę i działacza sportowego.

 

Jak podał w dniu 21 stycznia 2019 roku portal strajk.eu Sąd Rejonowy w Dąbrowie Górniczej stwierdził rzecz oczywistą – komunizm nie ma nic wspólnego z totalitaryzmem, a zatem troje działaczy Komunistycznej Partii Polski nie propagowało zakazanych poglądów na łamach czasopisma „Brzask”.

Więcej …
 

W związku z aktem bandytyzmu, jaki miał miejsce w Gdański przeciw prezydentowi miasta, Polska Partia Socjalistyczna wydała w dniu 14 stycznia 2019 roku oświadczenie.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2019 roku w Warszawie odbyła się Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza organizacji mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej. Podczas konferencji dokonano podsumowania działalności PPS na Mazowszu w mijającej kadencji 2016-2018.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2019 roku w Warszawie spotkali się przedstawiciele kilku ugrupowań lewicowych. Wg portalu strajk.eu były to ugrupowania: Partia Razem, Ruch Sprawiedliwości Społecznej, Unia Pracy, Polska Partia Socjalistyczna, Wolność i Równość. Obecni byli przedstawiciele OPZZ.

Więcej …
 

4 stycznia 2019 roku w Dąbrowie Górniczej odbyła się kolejna rozprawa w procesie członków redakcji pisma “Brzask” wydawanego przez Komunistyczną Partię Polski. Trwający trzy lata proces zbliża się do końca. Podczas ostatniej rozprawy wygłoszone zostały mowy
końcowe.

Więcej …
 

25 grudnia 2018 roku w Warszawie zmarł Leonard Dubacki, członek kolegium redakcyjnego "Przeglądu Socjalistycznego".
Z zawodu był historykiem i archiwistą, uprawiał publicystykę historyczną, był cenionym doradcą i redaktorem.

Więcej …
 

W dniu 19 grudnia 2018 roku w  Chlewiskach (woj. mazowieckie) odbyły się uroczystości pogrzebowe zmarłego 13 grudnia Ryszarda Adamczyka, wiceprzewodniczącego Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”.

Więcej …
 

16 grudnia 2018 roku w Warszawie pod "Zachętą" w 96 rocznicę tragicznej śmierci z rąk zamachowca, I Prezydenta RP Gabriela Narutowicza, odbyła się pikieta progresywnych organizacji lewicowych.

Więcej …