Sendlerowa zrzucona z cokołu

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.
Problem Sprawiedliwych wzbudza w tym roku ogromne zainteresowanie i ożywił debatę publiczną za sprawą ustawy o IPN i próbie zrzucenia na Polskę odpowiedzialności za Holocaust. Co ważne, sama Anna Bikont uważa, że uratowaniu przez Sendlerową żydowskich dzieci towarzyszył strach nie tylko przez Niemcami, ale również przez polskimi sąsiadami, szmalcownikami, którzy w warunkach okupacji chcieli w perfidny sposób dorobić się na żydowskiej krzywdzie. Taka narracja jest dla wielu dziś nie do przyjęcia.
Anna Bikont wykonała gigantyczną pracę intelektualną i badawczą, dokopując się w polskich i żydowskich archiwach informacji o tych strasznych czasach. Okazuje się, że uratowanie przez Irenę Sendlerową 2500 żydowskich dzieci, jak głosi narodowy mit na jej temat, jest tylko mitem. Nie było to bowiem fizycznie możliwe, aby jedna kobieta mogła wydostać na aryjską stronę tak wielką liczbę dzieci. Sama Irena Sendlerowa uwierzyła w ten mit i bardzo go pielęgnowała. Co więcej, Sendlerowa sama wielokrotnie poprawiała swoją biografię mocno ją kolorozywała. Skoro cały świat uznał ją za bohaterkę, która uratowała 2500 żydowskich dzieci, to nie chciała temu zaprzeczać. A Polska przecież potrzebuje bohaterów i mitów, wokół których można budować mit polskiego państwa, jako jedynego, któremu należy się drzewko w Yad Vashem, jak mówił premier Mateusz Morawiecki.
Odbrązowienie Ireny Sendlerowej to największa zasługa autorki. Ale co ważne, bez szkody dla wielkich zasług i bohaterskich czynów Ireny Sendlerowej. Innym mitem była jej działalność najpierw w PPS a następnie w PZPR. Dziś wobec gigantycznej przewagi prawicowej narracji historycznej, ma być to powód do wstydu. Irena Krzyżanowska, tak bowiem nazywała się zanim wyszła za mąż, pochodziła z domu, w którym bliskie były idee PPS. Jej ojciec był działaczem PPS i zaszczepił w niej olbrzymią empatię i poczucie sprawiedliwości. Sama podkreślała, że to ojciec miał olbrzymi wpływ na jej wychowania, choć miała zaledwie siedem lat, gdy zmarł. Sendlerowa jeszcze przed wojną, podczas studiów na Uniwersytecie Warszawskim, doświadczyła tego, czym jest antysemityzm i przemoc wobec Żydów. W II RP dochodziło wówczas do antysemickich burd na wyższych uczelniach, skrajna prawica propagowała getta ławkowe. Sendlerowa zawsze stawała w obronie swoich żydowskich kolegów i koleżanek, których bito i znieważano. Siedziała zawsze z nimi w miejscu, które ONR-owcy wyznaczyli tylko dla Żydów.
Książka Anny Bikont wyrywa się narodowym mitom, jakie narosły wokół osoby Ireny Sendler. Jej odbrązowienie nie było sztuką łatwą i przyjemną. Żyjemy bowiem w iluzji, chcemy, aby nasi bohaterowie byli nieskazitelni i czyści jak łza.
Autorka zdobyła się na olbrzymi wysiłek intelektualny i archiwalny pokazując, że mimo tego Irena Sendler na miano bohaterki zasługuje. I nie jest jej do tego potrzebny podkoloryzowany nieco życiorys.

Przemysław Prekiel

---
Anna Bikont „Sendlerowa w ukryciu”, Wydawnictwo Czarne, str. 480. Warszawa 2017.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

Książka amb. Sylwestra Szafarza pt.: „Ewolucja BRICS” - to pierwsze na polskim forum publicznym opracowanie dotyczące tej wielkiej organizacji gospodarczej i politycznej zrzeszającej już pięć państw i współpracującej z większością krajów rozwijających się, a także z takimi mocarstwami jak USA, Niemcy, Francja czy W. Brytania oraz z wieloma organizacjami międzynarodowymi.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 16 gości 

Statystyka

Odsłon : 4734415

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Konstytucja – zasada sprawiedliwości społecznej

Wyrażony w art. 2 aktualnie obowiązującej Konstytucji RP zapis, zgodnie z którym Rzeczpospolita  jest  demokratycznym  państwem  prawnym,  urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej,  zawiera istotną normę prawną państwa sprawiedliwości społecznej.  Ma ona charakter nadrzędny w  stosunku  do  innych  zasad  systemu  prawnego.  Wynika  to  z  wagi  zawartej w niej  treści  oraz  doniosłości  dla  całego systemu  prawnego.

Więcej …

Na lewicy

Prezydium Porozumienia Socjalistów wydało w dniu 18 lipca 2019 roku w godzinach rannych oświadczenie dotyczące koalicji partii i ugrupowań lewicy na najbliższe wybory parlamentarne.

Więcej …
 

Z udziałem ponad stu osób, w dniu 10 lipca 2019 roku, w warszawskim Klubie Księgarza odbyła się promocja wydanej ostatnio przez Wydawnictwo „Kto jest Kim” książki Sylwestra Szafarza „Ewolucja BRICS”.

Więcej …
 

W dniu 13 lipca 2019 roku prof. Tadeusz Iwiński, przedstawiciel SLD, obecny na uroczystościach rocznicowych rządzącej w Hiszpanii Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) napisał:

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2019 roku odbyło się na terenie całego kraju w organizacjach Sojuszu Lewicy Demokratycznej referendum poświęcone formie uczestnictwa partii w wyborach parlamentarnych w październiku.

Więcej …
 

W dniu 28 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyło się Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”. Powodem zwołania zebrania wszystkich członków stowarzyszenia były przygotowania do wyborów parlamentarnych, szczególnie ważne dla całej lewicy w świetle zarysowującego się od 2015 roku kryzysu na tle programowym i ideowym.

Więcej …
 

W dniu 15 czerwca 2019 roku Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej zebrała się na posiedzeniu wyjazdowym w Łodzi. Zebranie miało miejsce w siedzibie łódzkiego Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Więcej …
 

Jak podało Biuro Prasowe OPZZ, w dniu 11 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie prezydium OPZZ. Na początku posiedzenia uczczono minutą ciszy zmarłego w dniu 24 maja br. Ś.P. Jana Guza Przewodniczącego OPZZ i zmarłego w dniu 5 czerwca br. Ś.P. Stanisława Grabowskiego przewodniczącego Federacji Związków Zawodowych Przemysłu i Handlu „Farmacja”.

Więcej …
 

W dniu 9 czerwca 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Krajowej Sojuszu Lewicy Demokratycznej z udziałem nowowybranych przedstawicieli SLD do Parlamentu Europejskiego oraz kilkunastu ugrupowań lewicowych, które wcześniej uczestniczyły w koalicji SLD – Lewica Razem.

Więcej …
 

W dniu 5 czerwca 2019 roku w Warszawie odbyła się robocza narada Porozumienie Socjalistów dotycząca aktualnej sytuacji politycznej po wyborach do Parlamentu Europejskiego. Dokonano oceny sytuacji politycznej przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi w Polsce.

Więcej …
 

W dniu 3 czerwca 2019 roku w Warszawie z inicjatywy dwóch fundacji byłych prezydentów RP Aleksandra Kwaśniewskiego i Bronisława Komorowskiego, po 30 latach od obrad Okrągłego Stołu i wyborów 4 czerwca, odbyła się  konferencja "Dialog, Kompromis, Porozumienie".

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła w dniu 27 maja 2019 roku pełną listę osób wybranych do Parlamentu Europejskiego na terenie Polski.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 27 maja 2019 roku, że w wyborach wzięło udział 45,68 proc. uprawnionych do głosowania, czyli 13 647 311 osób.
Wybory do Parlamentu Europejskiego odbyły się we wszystkich 28 państwach członkowskich od 23 do 26 maja.

Więcej …