Budowniczowie Drugiej Rzeczypospolitej

Obchody stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę zaowocowały ukazaniem się na rynku księgarskim licznych publikacji, a wśród nich książka znanego, zasłużonego badacza historii najnowszej Polski, w tym Warszawy, biografa, działacza społecznego – Mariana Marka Drozdowskiego p.t. „ Budowniczowie II Rzeczypospolitej. Na przywitanie stulecia odzyskania niepodległości. Publikacja powstała dzięki wsparciu Marszałka Województwa Mazowieckiego i włączenia się w jej proces wydawniczy Muzeum Niepodległości w Warszawie. Wstęp autora książki poprzedza przesłanie Marszałka województwa.
Obszerna, bo licząca 725 stron praca prof. Marka M. Drozdowskiego zawiera artykuły i referaty przeważnie wygłaszane przez niego przy różnych okazjach w Muzeum Niepodległości. Dzięki niej możemy poznać życie i działalność ważnych osobistości ( w tym prezydentów, premierów, ministrów, generałów, duchownych, polityków, artystów, naukowców II Rzeczypospolitej. Są wśród nich osoby przez całe życie związane z ruchem socjalistycznym oraz osoby mające w swym życiorysie, głównie w latach młodości, epizod aktywnej działalności w tym ruchu. Pisze o tym autor recenzowanej pracy. Na pierwszej stronie okładki książki wśród zdjęć sześciu ojców niepodległości Polski na drugiej pozycji tuż za Józefem Piłsudskim widnieje zdjęcie socjalisty Ignacego Daszyńskiego, osoby pomijanej publicznie, a bardzo zasłużonej dla sprawy niepodległości Polski i dla poprawy życia najbiedniejszych warstw narodu polskiego, obrońcy demokracji parlamentarnej.
Ignacy Daszyński i Jędrzej Moraczewski jako wybitni działacze Polskiej Partii Socjalno- Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego byli premierami dwóch pierwszych Rządów Ludowych Republiki Polski. Im też M. M. Drozdowski poświęcił odrębne artykuły. Rząd I. Daszyńskiego (zwany lubelskim) powstał w nocy z 6 na 7 listopada 1918 r. W jego skład wchodziło kilkunastu ministrów. Pod względem politycznym było w nim 6 ludowców (głównie z PSL Wyzwolenia), 5 socjalistów, 3 z radykalnej inteligencji i 1 bezpartyjny. Ministrem wojny był Edward Rydz- Śmigły a ministrem spraw wewnętrznych działacz PSL-Wyzwolenia, Stanisław Thugutt. Większość członków rządu związana była z Konwentem Organizacji A, Polskiej Organizacji Wojskowej i należało do zdeklarowanych zwolenników Piłsudskiego.
W artykule o Ignacym Daszyńskim autor główną uwagę skupił na jego działalności parlamentarnej w Austrii i w niepodległej Polsce. Skromnie natomiast potraktował go jako premiera rządu lubelskiego, nie dostrzegając ważnego społeczno-politycznego znaczenia tego rządu. Rząd Daszyńskiego opowiadał się za programem przeobrażeń radykalnych i demokratycznych reform ustrojowych i społecznych. Postępowy program rządu zawarty został w ogłoszonym w dniu 7 listopada 1918 r. Manifeście. Dominowało w nim hasło niepodległości oraz przeprowadzenia reform społecznych. Jedną z bardzo ważnych postanowień było „całkowite polityczne i obywatelskie równouprawnienie wszystkich obywateli bez różnicy pochodzenia, narodowości, wolność sumienia, druku, słowa, zgromadzeń, zrzeszeń, związków zawodowych i strajków.
W innych fragmentach Manifest głosił: Czynne i bierne prawo wyborcze będzie przysługiwało każdemu obywatelowi i obywatelce mającym 21 lat skończone, oraz W przemyśle, rzemiosłach i handlu wprowadzamy niniejszym 8-godzinny dzień roboczy. Część z tych postanowień wchodziło w życie z dniem ogłoszenia, inne w okresie późniejszym. Rząd Daszyńskiego działał tylko 5 dni. Po przyjeździe Piłsudskiego do Warszawy w dniu 12 listopada 1918 r. podał się do dymisji. Po nieudanej próbie utworzenia nowego rządu przez Daszyńskiego, Piłsudski powierzył jego utworzenie Jędrzejowi Moraczewskiemu, osobie zbliżonej do środowisk prawicowych. W skład rządu Moraczewskiego weszło 10 ministrów poprzedniego rządu. Moraczewski w ścisłej współpracy z Piłsudskim opublikował część haseł programu rządu Daszyńskiego w postaci dekretów. Opracował również ordynację wyborczą do wyznaczonych na dzień 26 stycznia 1919 r. wyborów do Sejmu Ustawodawczego.
M.M. Drozdowski w recenzowanej książce nazwał Moraczewskiego, podobnie jak jego biograf Janusz Gołota (Jędrzej Moraczewski. Pierwszy premier II Rzeczypospolitej, Ostrołęka 2002) pierwszym premierem II RP. Janusz Gołota nazywając Moraczewskiego pierwszym premierem II RP kierował się faktem, że jego rząd powstał z inicjatywy Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego. Rząd Daszyńskiego utworzony został przed przyjazdem Piłsudskiego do Warszawy. Polska Partia Socjalistyczna i PSL-Wyzwolenie datę powstania rządu Daszyńskiego 7 listopada 1918 r. a nie 17 listopada rządu Moraczewskiego obchodziło jako rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę.
Według historyków rząd Moraczewskiego był kontynuacją rządu Daszyńskiego. Obydwa rządy ludowe stanowiły początek drugiej RP. Autor wspomina o ważnym wydarzeniu, które miało miejsce w okresie rządu Moraczewskiego. Było nim nawiązanie kontaktów z konkurencyjnym ośrodkiem władzy we Francji – Komitetem Narodowym Polskim, pozostającym pod kierownictwem Romana Dmowskiego, a uznanym przez państwa koalicji za jedyny ośrodek władzy Polski. Dnia 22 listopada 1918 r. Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polski premiera Moraczewskiego ogłosił dekret podpisany przez Piłsudskiego, że Polska jest republiką demokratyczną. Obydwa rządy atakowane były z dwóch stron: przez prawicę i skrajną lewicę. Nieuznawane były przez państwa zwycięskiej koalicji.
Wrogość skrajnej prawicy ujawniła się w zorganizowanym przez nią nieudanym zamachu na rząd Moraczewskiego w nocy z 4. na 5. stycznia 1919 r. kierowanego przez gen. Mariana Januszajtisa i księcia Eustachego Sapiehę. W dniu 16 stycznia 1919 r. Moraczewski podał się do dymisji., premierem rządu Piłsudski mianował świeżo przybyłego z USA do Polski Ignacego Paderewskiego
Recenzowana książka M. M. Drozdowskiego dostarczając obszernej wiedzy o życiu i działalności wybitnych jednostek – budowniczych II RP stanowi cenną pozycję wpisującą się do ważnych obchodów stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

dr Jan Pytel
---
Marian M. Drozdowski, Budowniczowie II Rzeczypospolitej. Na przywitanie stulecia odzyskania niepodległości, Wydawnictwo Grupa M-D-M, Warszawa 2018 r.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

„Lewica. Stare błędy, nowe wyzwania” to kolejna na polskim rynku wydawniczym – po „Sferach sprawiedliwości” (2007) i „Wojnach sprawiedliwych i niesprawiedliwych” (2010) – książka Michaela Walzera  – emerytowanego profesora Uniwersytetów w Princeton i Harvardzie, byłego współwydawcy niezależnego lewicowego czasopisma „Dissent” oraz – co nie mniej ważne – twórcy lewicowej odmiany komunitaryzmu (nurtu głównie amerykańskiej współczesnej filozofii polityki, który podkreśla wagę i wartość wspólnotowości w życiu człowieka).

Więcej …
 

Obchody stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę zaowocowały ukazaniem się na rynku księgarskim licznych publikacji, a wśród nich książka znanego, zasłużonego badacza historii najnowszej Polski, w tym Warszawy, biografa, działacza społecznego – Mariana Marka Drozdowskiego p.t. „ Budowniczowie II Rzeczypospolitej. Na przywitanie stulecia odzyskania niepodległości.

Więcej …
 

Nakładem warszawskiego Wydawnictwa „Czerwone i Czarne”, ukazała się (w 2018 r.) absolutnie wyjątkowa i bardzo interesująca książka pt.: „Jesteśmy na progu wojny”.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 81 gości 

Statystyka

Odsłon : 4486271

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Nie o hejt tutaj chodzi!

To co dzieje się w mediach i polityce wokół sprawy zabójstwa prezydenta Gdańska, to zwykła zadyma.  Sprawę sprowadzono do tzw. hejtu, który zapełnia fora internetowe. Towarzyszy temu dyskusja wokół tzw. mowy nienawiści i jej konsekwencji w obszarze świadomości społecznej. Mówimy bezrozumnie o widocznych skutkach, a o przyczynach tych zjawisk panuje cisza.

Więcej …

Na lewicy

W związku z aktem bandytyzmu, jaki miał miejsce w Gdański przeciw prezydentowi miasta, Polska Partia Socjalistyczna wydała w dniu 14 stycznia 2019 roku oświadczenie.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2019 roku w Warszawie odbyła się Konferencja Sprawozdawczo-Wyborcza organizacji mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej. Podczas konferencji dokonano podsumowania działalności PPS na Mazowszu w mijającej kadencji 2016-2018.

Więcej …
 

W dniu 8 stycznia 2019 roku w Warszawie spotkali się przedstawiciele kilku ugrupowań lewicowych. Wg portalu strajk.eu były to ugrupowania: Partia Razem, Ruch Sprawiedliwości Społecznej, Unia Pracy, Polska Partia Socjalistyczna, Wolność i Równość. Obecni byli przedstawiciele OPZZ.

Więcej …
 

4 stycznia 2019 roku w Dąbrowie Górniczej odbyła się kolejna rozprawa w procesie członków redakcji pisma “Brzask” wydawanego przez Komunistyczną Partię Polski. Trwający trzy lata proces zbliża się do końca. Podczas ostatniej rozprawy wygłoszone zostały mowy
końcowe.

Więcej …
 

25 grudnia 2018 roku w Warszawie zmarł Leonard Dubacki, członek kolegium redakcyjnego "Przeglądu Socjalistycznego".
Z zawodu był historykiem i archiwistą, uprawiał publicystykę historyczną, był cenionym doradcą i redaktorem.

Więcej …
 

W dniu 19 grudnia 2018 roku w  Chlewiskach (woj. mazowieckie) odbyły się uroczystości pogrzebowe zmarłego 13 grudnia Ryszarda Adamczyka, wiceprzewodniczącego Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”.

Więcej …
 

16 grudnia 2018 roku w Warszawie pod "Zachętą" w 96 rocznicę tragicznej śmierci z rąk zamachowca, I Prezydenta RP Gabriela Narutowicza, odbyła się pikieta progresywnych organizacji lewicowych.

Więcej …
 

Podmiotowość, partnerstwo oraz wspólny program – to trzy warunki jakie muszą zostać spełnione, aby mogła zawiązać się proeuropejska koalicja na wybory do Parlamentu Europejskiego oraz prodemokratyczna do Sejmu i Senatu – zadecydowała Rada Krajowa SLD w dniu 15 grudnia 2018 r.

Więcej …
 

Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej była w dniu 14 grudnia 2018 roku organizatorem Konferencji „Przyczyny i skutki ograniczenia roli socjalistów w kształtowaniu oblicza Polski po II wojnie światowej”. Konferencja została zorganizowana w 70. rocznicę rozwiązania PPS i PPR i powołania PZPR.

Więcej …
 

Wg PAP, w dniu 2 grudnia 2018 roku w Rzeszowie przewodniczący SLD Włodzimierz Czarzasty zadeklarował, że Sojusz w najbliższych wyborach powinien iść razem z partnerami. "Najpierw lewica. Jak się nie uda z lewicą - szersza formuła" - zaznaczył.

Więcej …
 

W dniu 1 grudnia 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej PPS. Rada podjęła uchwałę o zwołaniu na dzień 1 marca 2019 roku XLIII Kongresu partii.

Więcej …
 

Społeczny Komitet Lewicy na 100-lecie Niepodległości zorganizował w dniu 28 listopada 2018 r. w Warszawie  uroczystą sesję o charakterze popularno-naukowym, poświęconą 100 rocznicy uzyskania przez Polki praw wyborczych.

Więcej …