Refleksje 1 Majowe

Tradycja 1 majowa, jaka w Polsce jeszcze kilkanaście lat temu panowała, zamiera. Spotkania, pochody, aktywne demonstracje należą do rzadkości, uczestniczy w nich niewielka liczba osób. Dziś 1 maja to dla jednych to dalej święto pracy, dla innych kolejna rocznica wejścia Polski do Unii Europejskiej, dla innych jeszcze dzień św. Józefa, robotnika. Większość wybiera jednak święty spokój i coraz bardziej tradycyjnego grilla.
Obyczajowość Polaków, mimo wielkich zawirowań w tej dziedzinie, nabiera w ostatnich latach cech charakteryzujących syte społeczeństwa zachodnie, które w tradycji mają raczej walkę o swoje interesy nie na ulicy, a w salach sądowych lub przez swoich wybranych reprezentantów. Spontaniczny ruch oddolny pokazania, że nie jest się obojętnym na złą sytuację materialną, czy problemy z pracodawcą zanika. Czujność i spontaniczność zostały uśpione, dominuje efekt „gotowanej żaby”. Powoli, ale skutecznie m.in. poprzez media przysłowiowy kapitalista dociska pracownika. Powoli odbiera mu prawa, wolności, nie pozbawiając jednak do końca nadziei.
Polski kapitalizm budowany od ponad ćwierćwiecza najmniej oszczędza tych, którzy na sztandarach w 1980 roku mieli hasło „Socjalizm – tak, wypaczenia – nie”. Największą cenę za transformację zapłacili robotnicy, ci, którzy sprzeciwiali się upodleniu pracownika poprzez aparat władzy. Najbardziej zyskali ci cyniczni, zarówno w starym obozie władzy, jak i obozie protestu. Po raz kolejny wspięli się na robotniczych plecach na szczyty władzy i poznali smak wielkiej własności.
Nie jest prawdą więc to, co powtarza prezes, że winowajca – to aparat PRL, a ofiara – to ludzie obozu protestu. Wielkie ofiary są i tutaj i tutaj, wielcy zwycięzcy – choć nieliczni, także w obydwu obozach. Uproszczenia są dziś narzędziem do zniewolenia większości przez mniejszość – cyniczną, zdegenerowaną, obrzydliwie bogatą. Ma to zjawisko miejsce w skali całego świata, szczególnie jednak naszej sfery cywilizacyjnej, która przyjęła doktryny neoliberalne jako zbawienie – dla siebie!
Mimo spokoju w „polskim zaścianku” społeczna energia protestu w skali świata narasta. Problemem jest dziś jednak nie to, jak „zabić kapitalizm”, który w swej nowej, neoliberalnej formie od ponad 30 lat zdominował nasze życie i zawładnął naszą przyszłością. Problemem jest to, jak zaprząc ten najbardziej wyrafinowany kapitalizm, dla którego m.in. nasze życie jest towarem, do służenia ludziom i społeczeństwom. Jeśli nie będzie to możliwe, w perspektywie możliwa jest tylko jedyna droga – ku zagładzie cywilizacji. Czasu jest coraz mniej.
Jak ukazują doświadczenia historyczne, jedyną siłą zdolną do przeciwstawienia się agresji wielkiego kapitału i ograniczenia jego apetytów jest lewica i silny ruch zawodowy (związkowy) reprezentujące stronę pracobiorców. Dziś w dobie neoliberalnych praktyk mamy do czynienia z nawrotem niewolnictwa w nowej formie, przede wszystkim uzależnienia od mechanizmów rynków, w tym szczególnie rynku finansowego. Opowieści o niewidzialnej ręce rynku nikt już nie wierzy, bowiem sterowanie rynkami jest faktem. Problemem jest, kto dokonuje tego i w czyim imieniu. Jeśli o mechanizmach działania rynków decyduje kapitał, a w jego imieniu korporacje, to mamy sytuację, jaka powstała w dobie pierwszych symptomów kryzysu w 2008 roku w skali globalnej. Tylko interwencja państw była w stanie zatrzymać wówczas mechanizmy degradacji.
Okazało się, że jedynie państwo ze swymi narzędziami i potencjałem stanowi trwały element stabilności. Dziś widać, że bez zastosowania, popieranej przez socjalistów, zasady zastąpienia znaczącej części niewidzialnej ręki rynku widzialną ręką państwa nie da się unormować światowej sytuacji i zażegnać symptomów kryzysu, stworzyć równowagi m.in. pomiędzy kapitałem i pracą.
Ugrupowania lewicowe posiadają różnie strategie i różnie je prezentują. Są narracje rewolucyjne, socjalistyczne, socjaldemokratyczne i socjalliberalne. Wiele narracji lewicy, równie w Polsce zrodziło się pod tzw. fałszywą flagą. Szczególnie nie pasuje do krajobrazu na lewicy modny ostatnio fiolet.
Podczas obchodów Święta 1 Maja w Warszawie mieliśmy pokaz różnych wizji lewicowego rozwoju i perspektywy sprawiedliwości społecznej i wolności.
Nie ukrywam, że identyfikuję się z perspektywą rozwoju widzianą przez czerwone okulary socjalistów, którzy szczególnie na przestrzeni ostatnich 125 lat działania Polskiej Partii Socjalistycznej pokazali weryfikujące się historycznie wizje polityczne, społeczne i gospodarcze.
Prof. Rafał Chwedoruk twierdzi, że lewica dziś, jeśli chce przetrwać, musi oddzielić się od establishmentu i wielkiego kapitału. Przyznaję rację tej opinii. Ponad ćwierć wieku transformacji pokazało jednolitość polityki społeczno-gospodarczej kolejnych ekip rządzących w Polsce. Zmieniały się nazwy partii lub koalicji, a podstawową wytyczną polityki stanowił Konsensus Waszyngtoński, inspirowany ideami neoliberalizmu.
1 maja jest dobrym momentem, aby przypomnieć o tym, że główną wytyczną lewicy powinny być podstawowe wartości socjalizmu oparte na sprawiedliwości społecznej, wolności i prawach jednostki. Realizujmy ideę państwa obywateli, nie konsumentów.
W przypadku naszego państwa działania lewicy powinny opierać się na podstawowym zapisie Konstytucji – społecznej gospodarce rynkowej. Nie trzeba robić rewolucji, aby przywrócić ludziom nadzieję i wiarę, że ich praca ma wartość i rodzi szacunek.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Przestudiowałem nową książkę Grzegorza Kołodki pod trochę pretensjonalnym tytułem „Wojna i pokój”. Cel książki jest wyraźnie określony następującą deklaracją: „przyszłość traktuje się w dwóch kategoriach – nieuniknionej i możliwej. Obecnie tego, co się na pewno stanie, jest dużo mniej niż tego, co stać się może.

Więcej …
 

14 listopada 2014 r.  w Chinach ukazał się I tom książki autorstwa prezydenta Xi Jinping’a – Zarządzanie Chinami (ang. The Governance of China). Aktualnie, od sierpnia 2022 roku rozpowszechniany jest czwarty tom

Więcej …
 

Można być krajem małym, jak Singapur czy Szwajcaria – i znajdować się w czołówce. Można być dużym, jak Brazylia czy Nigeria – i wlec się na końcu.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 21 gości 

Statystyka

Odsłon : 6748755

Temat dnia

Komu Patrioty?

Niemcy zaoferowały Polsce system obrony powietrznej i przeciwrakietowej typu Patriot, zadeklarowała minister obrony RFN Christine Lambrecht. Baterie mają pomóc w zabezpieczeniu przestrzeni powietrznej po tym, jak zbłąkany ukraiński pocisk rozbił się na terytorium Polski.

Więcej …

Wywiad tygodnia

Lewica przed wyborami 2023

Z Pauliną Piechna-Więckiewicz wiceprzewodniczącą Nowej Lewicy rozmawia Przemysław Prekiel

W jakiej konfiguracji Lewica przygotowuje się do wyborów? Wspólna lista jest już chyba nierealna?


Od początku mówiliśmy, żeby Zjednoczona Prawica przestała rządzić, to opozycja musi mieć jakiś pomysł i pakiet do zaoferowania dla Polek i Polaków. Samo odsunięcie PiS od władzy to za mało. Obecnie nie ma większej woli na opozycji do tego, żeby tworzyć wspólną listę.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 3 lutego 2023 roku w Warszawie odbyło się spotkanie zespołu redakcyjnego „Przeglądu Socjalistycznego” z okazji wydania numeru kwartalnika za rok 2022. W spotkaniu uczestniczyli autorzy pisma, grupa czytelników oraz działaczy ruchu socjalistycznego.

Więcej …
 

W dniu 17 stycznia 2023 roku przed Grobem Nieznanego Żołnierza przedstawiciele organizacji kombatanckich i wojskowych złożyli kwiaty z okazji 78 rocznicy wyzwolenia Warszawy. Organizatorem uroczystości był Związek Żołnierzy Wojska Polskiego.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2022 roku, jak podała Polska Agencja Prasowa, Koło Parlamentarne PPS dokonało zmiany na funkcji przewodniczącego. Odwołany został senator Wojciech Konieczny, przewodniczący Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 11 stycznia 2023 roku w Warszawie obradowała Rada Mazowiecka Polskiej Partii Socjalistycznej. Zebranie poświęcone było problemom towarzyszącym przygotowaniom do mających się odbyć w 2023 roku w Polsce wyborom parlamentarnym, a w perspektywie wyborom samorządowym i do Parlamentu Europejskiego.

Więcej …
 

W dniu 5 stycznia 2023 roku odbyło się pierwsze po Walnym Zgromadzeniu posiedzenie zarządu Porozumienia Socjalistów. Wybrano Prezydium Zarządu w składzie: dr Andrzej Ziemski – prezes, Kazimierz Treger – wiceprezes, Czesław Kulesza – sekretarz generalny, Zbigniew Dymke – skarbnik oraz członkowie zarządu – Jan Herman, dr Marta Kościelecka i Piotr Lewandowski.

Więcej …
 

Prezydium Rady Naczelnej PPS opublikowało w dniu 28 grudnia 2022 roku Stanowisko w sprawie proponowanych zmian w Kodeksie wyborczym.

Więcej …
 

W dniu 17 grudnia 2022 roku w Warszawie w trybie mieszanym (hybrydowym) odbyło się I(VII) Walne Zgromadzenie Porozumienia Socjalistów. Stowarzyszenie pod tą nazwą działa od 3 lat, wcześniej od roku 2004 działało jako Ruch Społeczny Praca-Pokój-Sprawiedliwość.
Walne Zgromadzenie Porozumienia Socjalistów miało charakter statutowy, sprawozdawczo-wyborczy.

Więcej …
 

16 grudnia 1922 r. w  warszawskiej Zachęcie został zastrzelony pierwszy Prezydent RP Gabriel Narutowicz.  Zamachowcem był powiązany z endecją Eligiusz Niewiadomski. W 100 rocznicę tego tragicznego wydarzenia, w dniu 16 grudnia 2022 roku, członkowie władz PPS złożyli kwiaty pod Zachętą.

Więcej …
 

W dniu 10 grudnia 2022 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 6 grudnia 2022 roku w Warszawie odbyło się spotkanie Rady Mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej. Poświęcone było omówieniu problemów związanych z praktycznym wymiarem przygotowań do wyborów parlamentarnych w 2023 roku.

Więcej …
 

W dniu 19 listopada 2022 roku w 130 rocznicę Kongresu Paryskiego, na którym zapoczątkowano działalność Polskiej Partii Socjalistycznej, odbyła się w Warszawie uroczysta sesja poświęcona tym wydarzeniom.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2022 roku przypada 104. rocznica powołania w Lublinie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej z premierem Ignacym Daszyńskim na czele. Podstawę polityczną tego rządu tworzyły trzy ugrupowania: Polska Partia Socjalistyczna, Polska Partia Socjal-Demokratyczna oraz PSL Wyzwolenie.

Więcej …