Gdzie i jak rodziła się historia

Coraz mniej ludzi pamięta, że pierwsza „Solidarność” w końcówce sierpnia 1980 roku uzyskała wielkie społeczne poparcie m.in. a może przede wszystkim na fali hasła „Socjalizm – tak, wypaczenia – nie”. To hasło funkcjonowało do roku 90. Później wszyscy nagle o nim zapomnieli.
Te ostatnie dni sierpnia przypominają mi okres podobny, w 1980 roku. 26 sierpnia po południu miałem dyżur w redakcji „Sztandaru Młodych”, jako jeden z zastępców redaktora naczelnego. Kraj był rozdygotany strajkami i narastającym konfliktem społecznym i politycznym. Władza się sypała, za chwilę miał ustąpić z funkcji I sekretarza Edward Gierek.
Dotarła do nas wiadomość, że robotnicy na bramie Stoczni Gdańskiej im. Lenina wywiesili 21 postulatów adresowanych do władz. Również w Warszawie w gmachu Centralnej Rady Związków Zawodowych odbywała się wielka konferencja na temat sytuacji w kraju. Związki branżowe były blisko postulatów „Solidarności”, widziały jednak inną strategię, przede wszystkim rozliczenie odpowiedzialnych za zapaść kraju w ramach normalnych procedur prawnych.
Pamiętam, że około godziny 14 teleksem dotarł z Gdańska materiał dziennikarski ówczesnego korespondenta gazety – Marka Ryczkowskiego na temat wydarzeń, dołączona była do niego treść 21 postulatów. Godzinę później rozemocjonowany wpadł z konferencji w CRZZ ówczesny kierownik działu politycznego – Ryszard Naleszkiewicz z materiałem z tego wydarzenia.
Około 16 zebraliśmy się w gronie kierownictwa redakcji, aby ustalić w ramach kolegium kształt numeru na 27 sierpnia. Na czołówkę kwalifikowały się dwa wymienione materiały: relacja z Gdańska z postulatami i materiał z CRZZ. Decyzja zapadła, trzeba ją było realizować.
W jakimś momencie w naszym gronie znaleźli się dwaj przedstawiciele ówczesnego Wydziału Prasy – Mieczysław Krajewski i Jerzy Słabicki. Wydział sprawował nadzór nad gazetą, tak, jak i nad innymi w ówczesnym systemie. Obydwaj przedstawiciele władz partyjnych po zapoznaniu się z materiałami z miejsca je zaakceptowali, gorliwie namawiali nas do publikacji, choć w redakcji były obawy o konsekwencje.
Pamiętam, że Mieczysław Krajewski zadzwonił linią rządową do zastępcy szefa cenzury i przekazał informację następującej treści: jest decyzja polityczna, aby w jutrzejszym Sztandarze drukować postulaty gdańskie. Proszę ich nie blokować.
Po tym komunikacie przystąpiliśmy do dyskusji na temat pierwszej strony gazety na 27 sierpnia 1980 roku. Sprawa dotyczyła zdjęć tytułów, układu tekstów. Po dłuższej dyskusji wyłonił się następujący kształt konstrukcji strony: na górze idzie tekst z Gdańska i postulaty z tytułem „Socjalizm – tak”. Na dole strony tekst z CRZZ z tytułem „Wypaczenia – nie”. Taka konstrukcja była wielkim kompromisem pomiędzy obowiązującymi regułami a wielką polityką, która się wówczas działa i co wszyscy czuli.
Jak ustaliliśmy, tak zrobiliśmy. Gazeta poszła do druku. Rano wydanie warszawskie wywołało furorę i skandal na szczytach partyjnych, choć jak sądzę nie wszędzie.
Mieczysław Krajewski się tłumaczył, ale nikt go z pracy w KC nie wyrzucił. Na rozmowę został zaproszony ówczesny redaktor naczelny – Jacek Nachyła. Też nikt go nie wyrzucił.
„Sztandar Młodych” był na ustach wszystkich, szalały zakazane rozgłośnie zagraniczne. Do gazety dzwonili korespondenci zachodniej prasy. Postulaty nie ukazały się już na wydaniu krajowym Sztandaru 28 sierpnia. Do efektu politycznego wystarczyło wydanie warszawskie. Kilka dni później odszedł Edward Gierek.
Jak pamiętam, w gronie redakcyjnym, które podejmowało wówczas tą historyczną decyzję znaleźli się: Jacek Nachyła, Wojtek Kochanowicz, Kazimierz Treger i niżej podpisany

Andrzej Ziemski

PS. Otwarte jest pytanie, czy „Solidarność” i jej elity wyrzuciły na zawsze swoje sztandarowe hasło z 1980 roku „Socjalizm – tak, wypaczenia – nie”.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 16 gości 

Statystyka

Odsłon : 4866500

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

W poszukiwaniu męża stanu

Nie napawają optymizmem badania dotyczące wyłonienia liderów opozycji w Polsce. Aż 41,2 proc. Polaków przyznało, że nie są w stanie wskazać lidera opozycji. Z polityków, którzy pojawili się w zestawieniu, najwięcej głosów (12,1 proc.) zdobył prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz – to wynik sondażu SW Research dla portalu rp.pl. Chociaż zdecydowanie największą partią opozycyjną w Sejmie jest Platforma Obywatelska, Polacy nie docenili szefa tego ugrupowania.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 9 listopada 2019 roku w warszawskiej siedzibie PPS odbyło się posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej PPS poświęcone bieżącej sytuacji politycznej po wyborach do parlamentu oraz przygotowaniu do posiedzenia Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 8 listopada 2019 roku w Klubie Księgarza  w Warszawie odbyła się promocja nowej książki Andrzeja Ziemskiego „Rewolucja Konstytucyjna”, która ukazała się w październiku. Promocję organizowali: „Porozumienie Socjalistów” i Wydawnictwo „Kto jest Kim”.

Więcej …
 

W dniu 9 listopada 2019 roku jak podała PAP, obradowała w Warszawie Rada Krajowa SLD. Przyjęto postanowienia m.in. w sprawie organizacji Klubu Parlamentarnego Lewica.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2019 roku w Warszawie z inicjatywy Porozumienia Socjalistów, przedstawiciele organizacji i partii lewicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego z okazji 101 rocznicy powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, którego premierem został socjalista, przewodniczący PPS-D Galicji – Ignacy Daszyński.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2019 roku w Lublinie odbyło się sympozjum naukowe „101 lat niepodległości Polski” z udziałem licznego grona naukowców, studentów i działaczy lewicy.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Zarządu Porozumienia Socjalistów. Stowarzyszenie kontynuuje działalność Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”, które zostało zarejestrowane wiosną 2004 roku.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się statutowe, comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Tematem zebrania była wstępna ocena sytuacji politycznej po wyborach parlamentarnych.

Więcej …
 

Biuro Prasowe PPS opublikowało w dniu 16 października 2019 roku informację na temat udziału PPS w wyborach parlamentarnych 2019.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 14 października 2019 roku oficjalne wyniki wyborów parlamentarnych 2019. W Sejmie Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 235 mandatów (43,59 procent głosów); Koalicja Obywatelska - 134 mandaty (27,40 procent głosów); SLD - 49 mandatów (12,56 procent głosów);

Więcej …
 

W dniu 11 października 2019 roku w Warszawie Porozumienie Socjalistów zorganizowało konferencję naukową z okazji 70. rocznicy powstania Chińskiej Republiki Ludowej oraz 70. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Chinami a Polską.
W części oficjalnej konferencji wystąpili: ambasador nadzwyczajny i pełnomocny ChRL w Polsce, JE Liu Guangyuan oraz poseł do Parlamentu Europejskiego, prof. Bogusław Liberadzki.

Więcej …
 

Jak podała PAP, w dniu 5 października 2019 roku odbyła się Konwencja Lewicy w Katowicach. Wziął w niej udział m.in. były prezydent Aleksander Kwaśniewski.

Więcej …
 

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ma nowego Przewodniczącego. W dniu 25 września 2019 roku głosami członków Rady OPZZ został nim Andrzej Radzikowski, który do tej pory pełnił funkcje Wiceprzewodniczącego OPZZ.

Więcej …