Gdzie i jak rodziła się historia

Coraz mniej ludzi pamięta, że pierwsza „Solidarność” w końcówce sierpnia 1980 roku uzyskała wielkie społeczne poparcie m.in. a może przede wszystkim na fali hasła „Socjalizm – tak, wypaczenia – nie”. To hasło funkcjonowało do roku 90. Później wszyscy nagle o nim zapomnieli.
Te ostatnie dni sierpnia przypominają mi okres podobny, w 1980 roku. 26 sierpnia po południu miałem dyżur w redakcji „Sztandaru Młodych”, jako jeden z zastępców redaktora naczelnego. Kraj był rozdygotany strajkami i narastającym konfliktem społecznym i politycznym. Władza się sypała, za chwilę miał ustąpić z funkcji I sekretarza Edward Gierek.
Dotarła do nas wiadomość, że robotnicy na bramie Stoczni Gdańskiej im. Lenina wywiesili 21 postulatów adresowanych do władz. Również w Warszawie w gmachu Centralnej Rady Związków Zawodowych odbywała się wielka konferencja na temat sytuacji w kraju. Związki branżowe były blisko postulatów „Solidarności”, widziały jednak inną strategię, przede wszystkim rozliczenie odpowiedzialnych za zapaść kraju w ramach normalnych procedur prawnych.
Pamiętam, że około godziny 14 teleksem dotarł z Gdańska materiał dziennikarski ówczesnego korespondenta gazety – Marka Ryczkowskiego na temat wydarzeń, dołączona była do niego treść 21 postulatów. Godzinę później rozemocjonowany wpadł z konferencji w CRZZ ówczesny kierownik działu politycznego – Ryszard Naleszkiewicz z materiałem z tego wydarzenia.
Około 16 zebraliśmy się w gronie kierownictwa redakcji, aby ustalić w ramach kolegium kształt numeru na 27 sierpnia. Na czołówkę kwalifikowały się dwa wymienione materiały: relacja z Gdańska z postulatami i materiał z CRZZ. Decyzja zapadła, trzeba ją było realizować.
W jakimś momencie w naszym gronie znaleźli się dwaj przedstawiciele ówczesnego Wydziału Prasy – Mieczysław Krajewski i Jerzy Słabicki. Wydział sprawował nadzór nad gazetą, tak, jak i nad innymi w ówczesnym systemie. Obydwaj przedstawiciele władz partyjnych po zapoznaniu się z materiałami z miejsca je zaakceptowali, gorliwie namawiali nas do publikacji, choć w redakcji były obawy o konsekwencje.
Pamiętam, że Mieczysław Krajewski zadzwonił linią rządową do zastępcy szefa cenzury i przekazał informację następującej treści: jest decyzja polityczna, aby w jutrzejszym Sztandarze drukować postulaty gdańskie. Proszę ich nie blokować.
Po tym komunikacie przystąpiliśmy do dyskusji na temat pierwszej strony gazety na 27 sierpnia 1980 roku. Sprawa dotyczyła zdjęć tytułów, układu tekstów. Po dłuższej dyskusji wyłonił się następujący kształt konstrukcji strony: na górze idzie tekst z Gdańska i postulaty z tytułem „Socjalizm – tak”. Na dole strony tekst z CRZZ z tytułem „Wypaczenia – nie”. Taka konstrukcja była wielkim kompromisem pomiędzy obowiązującymi regułami a wielką polityką, która się wówczas działa i co wszyscy czuli.
Jak ustaliliśmy, tak zrobiliśmy. Gazeta poszła do druku. Rano wydanie warszawskie wywołało furorę i skandal na szczytach partyjnych, choć jak sądzę nie wszędzie.
Mieczysław Krajewski się tłumaczył, ale nikt go z pracy w KC nie wyrzucił. Na rozmowę został zaproszony ówczesny redaktor naczelny – Jacek Nachyła. Też nikt go nie wyrzucił.
„Sztandar Młodych” był na ustach wszystkich, szalały zakazane rozgłośnie zagraniczne. Do gazety dzwonili korespondenci zachodniej prasy. Postulaty nie ukazały się już na wydaniu krajowym Sztandaru 28 sierpnia. Do efektu politycznego wystarczyło wydanie warszawskie. Kilka dni później odszedł Edward Gierek.
Jak pamiętam, w gronie redakcyjnym, które podejmowało wówczas tą historyczną decyzję znaleźli się: Jacek Nachyła, Wojtek Kochanowicz, Kazimierz Treger i niżej podpisany

Andrzej Ziemski

PS. Otwarte jest pytanie, czy „Solidarność” i jej elity wyrzuciły na zawsze swoje sztandarowe hasło z 1980 roku „Socjalizm – tak, wypaczenia – nie”.

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Trzy płaszczyzny są w książce prof. zw. dr. hab. inż. kmdr. por. w st. spocz. Lecha Kobylińskiego równie ważne: osobisto-rodzinna, okupacyjno-wojenna i naukowa.

Więcej …
 

Witold Modzelewski, znany ze swej działalności naukowej i doradczej w dziedzinie prawa podatkowego napisał i wydał w ostatnich latach cztery książki na temat relacji Polska-Rosja.

Więcej …
 

Ukazała się ostatnio książka autorstwa Matthew d’Ancona „Postprawda”. Na tle lektury tej książki, która jest dziennikarskim zapisem ogromnej liczby zdarzeń i informacji ukazujących głębię problemu, widzimy czym jest zjawisko postprawdy.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 15 gości 

Statystyka

Odsłon : 4345218

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Koniec epoki

Na polskiej drodze rozwoju cywilizacyjnego ważną rolę odegrała sztuka filmowa. Rozbudzała ona emocje i otwierała oczy, które lepiej postrzegały przeszłość, ale i przyszłość. Moje pokolenie ma w swej pamięci kilka produkcji filmowych, które nie poszły w zapomnienie. Są to na pewno zaliczane do tzw. kultowych: „Popiół i diament” (1958), „Rejs” (1970), „Człowiek z marmuru” (1976), „Miś” (1980), Seksmisja (1983). Z logiki zdarzeń ostatnich dni wynika, że na liście tej znajdzie się również „Kler”.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 19 października 2018 roku w Parku Skaryszewskim w Warszawie odbyła się symboliczna manifestacja ludzi lewicy przeciw burzeniu pomnika upamiętniającego żołnierzy Armii Czerwonej, którzy wyzwalali warszawską Pragę w 1944 roku.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 12 października 2018 roku oświadczenie w związku z 75. rocznicą bitwy pod Lenino.

Więcej …
 

Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej była w dniu 28 września 2018 roku organizatorem konferencji „Rola socjalistów i PPS w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku”, która wpisuje w program obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości realizowany konsekwentnie przez PPS od blisko dwóch lat. Trzeba przypomnieć, że przed rokiem obchodzona była 125. rocznica Kongresu Paryskiego i powstania Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 22 września 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej PPS. Socjaliści skierowali list z poparciem dla demonstrujących w tym dniu przed Sejmem i kancelarią premiera związkowców z OPZZ.

Więcej …
 

W dniu 18 września 2018 roku odbyło się zebranie sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów. Dyskutowano o aktualnej sytuacji na scenie politycznej, przyjęto „Stanowisko na Wybory Samorządowe 2018”.

Więcej …
 

W dniu 8 września 2018 roku w Dąbrowie Górniczej odbyła się Konwencja SLD – Lewica Razem, w której uczestniczyło kilkaset osób reprezentujących 20 lewicowych partii i stowarzyszeń , będących członkami koalicji. Zaprezentowano szczegóły programu „Silny Samorząd, Demokratyczna Polska” oraz kandydatów na prezydentów miast oraz radnych.

Więcej …
 

Koalicyjny Komitet Wyborczy SLD Lewica Razem został w dniu 21 sierpnia 2018 roku zarejestrowany. Pod siedzibą Państwowej Komisji Wyborczej odbyła się konferencja prasowa, podczas której przedstawiciele ugrupowań stanowiących komitet poinformowali o swych zamierzeniach w kampanii wyborczej do samorządów.

Więcej …
 

Przed oficjalnymi obchodami 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 28 lipca 2018 roku na Żoliborzu pod pomnikiem ugrupowania „Żywiciel” oraz przy tablicy upamiętniającej walkę batalionu OW PPS im. gen. Jarosława Dąbrowskiego przy ulicy Suzina, wieńce od Polskiej Partii Socjalistycznej złożyli towarzysze: Cezary Żurawski – przewodniczący Organizacji Warszawskiej PPS i tow. Ryszard  Dzieniszewski, członek Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

Jak podaje „Dziennik Zachodni” w dniu 28 lipca 2018 roku na cmentarzu przy ulicy Zuzanny w Sosnowcu spotkali się ci, którzy dobrze wspominają czas, kiedy Edward Gierek stał na czele państwa polskiego. Okazją do tego była siedemnasta rocznica śmierci Edwarda Gierka. Rocznica ta od kilkunastu lat jest okazją do spotkań nad grobem byłego I sekretarza KC PZPR.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 26 lipca 2018 roku oświadczenie dotyczące łamania demokracji w Polsce.

Więcej …
 

22 lipca 2018 roku w Bydgoszczy odbyły się uroczystości związane z przypadającą w tym dniu 74. rocznicą ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Organizatorami byli: Rada Wojewódzka PPS w Bydgoszczy, Społeczne Forum Wymiany Myśli z Bydgoszczy, Warszawy i Wrocławia, Portal Internetowy strajk.eu, Kampania Historia Czerwona i Czarno-Czerwona oraz Inicjatywa Czerwonej Róży.

Więcej …
 

W dniu 21 lipca 2018 roku pod Pomnikiem Żołnierza I Armii Wojska Polskiego w Warszawie, na skwerze przy ul. Andersa 13, odbyło się składanie wieńców i kwiatów z okazji 74. rocznicy powołania dekretem nr 3 Krajowej Rady Narodowej z dnia 21 lipca 1944 roku, jednolitego, odrodzonego Wojska Polskiego.

Więcej …