Polski rząd ludowy

W trudnych dla państwa i społeczeństwa okresach Polacy potrafili zawsze znaleźć rozsądne rozwiązania ustrojowe, wypływające z ducha jedności i interesów całej zbiorowości. Takim dobrym przykładem jest kształtowanie się równo 99 lat temu zrębów niepodległej Rzeczypospolitej. Lublinianie i cała społeczność lewicy socjalistycznej każdego 7 listopada obchodzą kolejną rocznicę powstania rządu z premierem Ignacym Daszyńskim na czele.
Przypomnijmy, że decyzja o powołaniu rządu Daszyńskiego zapadła ostatecznie w dniu 2 listopada 1918 roku na naradzie w Warszawie, w której uczestniczyli przedstawiciele PPS, PPSD. PSL-Wyzwolenie, Stronnictwa Niezawisłości Narodowej i POW. Po posiedzeniu Daszyński oświadczył, że ani Rada Regencyjna, ani Polska Komisja Likwidacyjna nie są w stanie sprostać zadaniom chwili, a Polsce potrzebny jest rząd robotniczo-chłopski.
Atmosfera na ziemiach polskich była wówczas napięta, mimo ustania walk po wygaszeniu I wojny światowej, trwały i narastały konflikty na tle klasowym m.in. rewolucja w Rosji i przejęcie władzy przez socjaldemokrację w Niemczech i Austro-Węgrzech. Nastroje rewolucyjne zdominowały ówczesną Europę. W Polsce powstawały Rady Delegatów Robotniczych, które dążyły do władzy politycznej w oparciu o założenia rewolucyjnie nastawionych partii: SDKPiL oraz PPS-Lewicy. Prawica prowadziła działania w ramach Rady Regencyjnej, również próbowano utworzyć rząd, nie uzyskał on jednak szerszego poparcia wśród czynnych stronnictw i partii politycznych.
Tylko PPS i PPSD miały wówczas przywódców, którzy potrafili łączyć interes tworzącego się państwa z interesem ogólnonarodowym, co zaowocowało powstaniem skutecznej koalicji socjalistyczno-chłopskiej. PPS stała na stanowisku, że Rady Delegatów Robotniczych powinny reprezentować wyłącznie postulaty robotnicze wobec nowotworzących się władz państwowych.
Rząd Daszyńskiego w opublikowanym w Lublinie w nocy 6/7 listopada 1918 roku Manifeście zapowiadał m.in.: kontynuowanie walki o odzyskanie pełnej niepodległości z dostępem do morza; wprowadzenie republikańskiego systemu rządów; zwołanie Sejmu Ustawodawczego pochodzącego z demokratycznych wyborów; równouprawnienie obywateli; wprowadzenie 8-godzinnego dnia pracy; przymusowe wywłaszczenie wielkiej własności ziemskiej i oddanie ziemi w ręce chłopów pod kontrolą państwa; upaństwowienie kopalń, dróg, lasów; udział robotników w zarządzaniu zakładami produkcyjnymi; wprowadzenie prawa o ochronie pracy; powszechne, obowiązkowe świeckie nauczanie w szkole; organizację ludowego wojska i ludowej milicji.
Manifest miał doniosły charakter, stanowił podstawę programową kolejnych rządów, choć przyznać trzeba, że do końca istnienia II RP w pełni nie został zrealizowany. Rozwinięte w nim idee zostały przeniesione do tzw. Programu Radomskiego PPS w 1937 roku. Ten z kolei był inspiracją dla tworzenia programu społecznego i gospodarczego Polski Ludowej w 1944 roku.
Rząd lubelski Daszyńskiego znalazł się od początku w trudnej sytuacji. Z jednej bowiem strony był atakowany przez odradzającą się prawicę i silne układy wielkiego, ponadnarodowego kapitału. Z drugiej strony znajdowała się skrajna lewica, która dążyła do zmian rewolucyjnych i wprowadzenia dyktatury proletariatu na wzór przekształceń trwających wówczas w Rosji. Rząd działał zgodnie z doktryną polityczną wypracowaną w Deklaracji kongresu założycielskiego PPS z 1892 roku, w której na pierwszym miejscu stawiano sprawę niepodległości i odrodzenia Państwa Polskiego. Rząd miał co prawda charakter lokalny, powstał jednak niezależnie od okupantów i stanowił potwierdzenie samodzielności ówczesnych lewicowo-postępowych sił polskich odwołujących się do demokratycznego charakteru przyszłej konstrukcji Rzeczypospolitej. Miał on szczególne znaczenie dla patriotycznych mas pracujących, a także dla ruchu socjalistycznego i ludowego.
Rząd Daszyńskiego otworzył drogę do proklamowania w dniu 11 listopada 1918 roku przez Józefa Piłsudskiego powrotu niepodległej Rzeczypospolitej.
Także dziś socjalistyczne i ludowe siły w Polsce odwołują się do tradycji rządu Daszyńskiego, wskazując na jego postępowy i demokratyczny charakter.
Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, bo taką nosił oficjalnie nazwę, przetrwał co prawda tylko tydzień, niemniej miał znaczenie symboliczne, a jego Manifest zawierający filozofię polityczną, jaka legła u podstaw tworzenia niepodległej Polski ważny jest nie tylko ze względów historycznych. Był i nadal powinien być aktualnym wskazaniem dla następców, którzy przejmując w Polsce władzę, również w XXI wieku, rozpoczynają od nowa kształtowanie modelu państwa i jego ustroju społeczno-politycznego. Istnieje bowiem takie pojęcie jak ciągłość historii, państwa, jego tradycji i pamięć bohaterów narodowych.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

W 2018 roku ukazała się wizjonerska książka Jamie Bartlett’a „Ludzie przeciw technologii. Jak Internet zabija demokrację”. Jest ona analizą relacji człowieka ze światem cyfrowym, w który dopiero wchodzimy. Szczególnie wiele miejsca autor poświęca ewolucji liberalnego modelu demokracji w starciu z nowymi technologiami, ich przemożnym wpływem na człowieka i budowane od wieków struktury państwa demokratycznego.

Więcej …
 

Postać Tadeusza Kościuszki, wybitnego Polaka, bohatera dwóch kontynentów mimo upływu ponad 200 lat od jego śmierci cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem wielu historyków i polityków polskich i zagranicznych. Prace poświęcone jego osobie i działalności ukazują się nieprzerwanie od ponad 200 lat. Jedna z nich autorstwa Piotra Marka Napierały pt „Żołnierz i filozof.

Więcej …
 

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 20 gości 

Statystyka

Odsłon : 5072690

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Dali się zrobić w konia

Lewica, nie dość z tym, to trzy partie SLD, Razem i Wiosna zgodziły się na elastyczną interpretację Konstytucji a także na " poluzowanie " prawa przy zmianach regulaminu sejmowego.
By to uzasadnić dołączyli do chóru populistycznych sloganów o pośpiech w walce o zdrowie i dobrobyt Polaków.

Więcej …

Na lewicy

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 29 marca 2020 roku dwa stanowiska polityczne związane z aktualną sytuacją w kraju. Jedno dotyczy tzw. tarczy antykryzysowej, drugie terminu wyborów prezydenckich.

Więcej …
 

Apel do Prezydenta i Premiera RP o przesunięcie terminu wyborów prezydenckich zaplanowanych na 10 maja 2020 r.
(do wiadomości Marszałków Sejmu i Senatu RP)

Więcej …
 

Według danych oficjalnych na 21 marca 2020 roku Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała 34 komitety wyborcze.

Więcej …
 

Prezydium Porozumienia Socjalistów przyjęło w dniu 18 marca 2010 roku stanowisko w sprawie wyborów prezydenckich. Socjaliści opowiadają się za ich przełożeniem w czasie, w związku z niemożliwością dopełnienia zapisów Konstytucji dotyczących warunków i trybu wyborów oraz samej kampanii.

Więcej …
 

W dniu 3 marca 2020 roku w Warszawie zmarł Stanisław Kania, ostatni I sekretarz Komitetu Centralnego PZPR.

Więcej …
 

W warszawskiej siedzibie NOT odbyło się, 1 marca spotkanie kandydata lewicy do Sejmu RP Roberta Biedronia. W spotkaniu uczestniczyli między innymi, Włodzimierz Czarzasty (SLD) oraz Adrian Zandberg (RAZEM)

Więcej …
 

W dniu 26 lutego 2020 roku w Warszawie odbyło się comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Po raz pierwszy wziął w nim udział wybrany przed rokiem, przewodniczący Rady Naczelnej PPS, sen. Wojciech Konieczny.

Więcej …
 

Z dokumentów przekazanych PAP w dniu 4 lutego 2020 roku wynika, że Sąd Okręgowy w Warszawie wydał decyzję o wpisaniu do ewidencji partii politycznych zmian w statucie Sojuszu Lewicy Demokratycznej, która zmienia nazwę SLD na "Nowa Lewica". Sąd wpisał również do ewidencji znak graficzny "Lewica", którym SLD, Wiosna i Lewica Razem posługiwała się w kampanii parlamentarnych i którym posługuje się także klub parlamentarny.

Więcej …
 

W dniu 1 Lutego 2020 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 31 stycznia 2010 roku mija 15 rocznica śmierci Jana Mulaka – honorowego przewodniczącego PPS, działacza społecznego, wyśmienitego trenera i wychowawcy, wielkiego patrioty i żołnierza.

Więcej …
 

W dniu 29 stycznia 2020 roku odbyło się zebranie Koła PPS Warszawa Śródmieście. Dyskutowano o przygotowaniach do wyborów prezydenckich. Koło przyjęło uchwałę w tej sprawie skierowaną do Rady Naczelnej PPS, której posiedzenie planowane jest na dzień 2 lutego.

Więcej …
 

W dniach 20-21 stycznia 2020 roku w Warszawie w Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej oraz w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego odbyła się konferencja naukowa pt.: „Ludowa i socjalistyczna wizja niepodległej Polski”.

Więcej …