Polski rząd ludowy

W trudnych dla państwa i społeczeństwa okresach Polacy potrafili zawsze znaleźć rozsądne rozwiązania ustrojowe, wypływające z ducha jedności i interesów całej zbiorowości. Takim dobrym przykładem jest kształtowanie się równo 99 lat temu zrębów niepodległej Rzeczypospolitej. Lublinianie i cała społeczność lewicy socjalistycznej każdego 7 listopada obchodzą kolejną rocznicę powstania rządu z premierem Ignacym Daszyńskim na czele.
Przypomnijmy, że decyzja o powołaniu rządu Daszyńskiego zapadła ostatecznie w dniu 2 listopada 1918 roku na naradzie w Warszawie, w której uczestniczyli przedstawiciele PPS, PPSD. PSL-Wyzwolenie, Stronnictwa Niezawisłości Narodowej i POW. Po posiedzeniu Daszyński oświadczył, że ani Rada Regencyjna, ani Polska Komisja Likwidacyjna nie są w stanie sprostać zadaniom chwili, a Polsce potrzebny jest rząd robotniczo-chłopski.
Atmosfera na ziemiach polskich była wówczas napięta, mimo ustania walk po wygaszeniu I wojny światowej, trwały i narastały konflikty na tle klasowym m.in. rewolucja w Rosji i przejęcie władzy przez socjaldemokrację w Niemczech i Austro-Węgrzech. Nastroje rewolucyjne zdominowały ówczesną Europę. W Polsce powstawały Rady Delegatów Robotniczych, które dążyły do władzy politycznej w oparciu o założenia rewolucyjnie nastawionych partii: SDKPiL oraz PPS-Lewicy. Prawica prowadziła działania w ramach Rady Regencyjnej, również próbowano utworzyć rząd, nie uzyskał on jednak szerszego poparcia wśród czynnych stronnictw i partii politycznych.
Tylko PPS i PPSD miały wówczas przywódców, którzy potrafili łączyć interes tworzącego się państwa z interesem ogólnonarodowym, co zaowocowało powstaniem skutecznej koalicji socjalistyczno-chłopskiej. PPS stała na stanowisku, że Rady Delegatów Robotniczych powinny reprezentować wyłącznie postulaty robotnicze wobec nowotworzących się władz państwowych.
Rząd Daszyńskiego w opublikowanym w Lublinie w nocy 6/7 listopada 1918 roku Manifeście zapowiadał m.in.: kontynuowanie walki o odzyskanie pełnej niepodległości z dostępem do morza; wprowadzenie republikańskiego systemu rządów; zwołanie Sejmu Ustawodawczego pochodzącego z demokratycznych wyborów; równouprawnienie obywateli; wprowadzenie 8-godzinnego dnia pracy; przymusowe wywłaszczenie wielkiej własności ziemskiej i oddanie ziemi w ręce chłopów pod kontrolą państwa; upaństwowienie kopalń, dróg, lasów; udział robotników w zarządzaniu zakładami produkcyjnymi; wprowadzenie prawa o ochronie pracy; powszechne, obowiązkowe świeckie nauczanie w szkole; organizację ludowego wojska i ludowej milicji.
Manifest miał doniosły charakter, stanowił podstawę programową kolejnych rządów, choć przyznać trzeba, że do końca istnienia II RP w pełni nie został zrealizowany. Rozwinięte w nim idee zostały przeniesione do tzw. Programu Radomskiego PPS w 1937 roku. Ten z kolei był inspiracją dla tworzenia programu społecznego i gospodarczego Polski Ludowej w 1944 roku.
Rząd lubelski Daszyńskiego znalazł się od początku w trudnej sytuacji. Z jednej bowiem strony był atakowany przez odradzającą się prawicę i silne układy wielkiego, ponadnarodowego kapitału. Z drugiej strony znajdowała się skrajna lewica, która dążyła do zmian rewolucyjnych i wprowadzenia dyktatury proletariatu na wzór przekształceń trwających wówczas w Rosji. Rząd działał zgodnie z doktryną polityczną wypracowaną w Deklaracji kongresu założycielskiego PPS z 1892 roku, w której na pierwszym miejscu stawiano sprawę niepodległości i odrodzenia Państwa Polskiego. Rząd miał co prawda charakter lokalny, powstał jednak niezależnie od okupantów i stanowił potwierdzenie samodzielności ówczesnych lewicowo-postępowych sił polskich odwołujących się do demokratycznego charakteru przyszłej konstrukcji Rzeczypospolitej. Miał on szczególne znaczenie dla patriotycznych mas pracujących, a także dla ruchu socjalistycznego i ludowego.
Rząd Daszyńskiego otworzył drogę do proklamowania w dniu 11 listopada 1918 roku przez Józefa Piłsudskiego powrotu niepodległej Rzeczypospolitej.
Także dziś socjalistyczne i ludowe siły w Polsce odwołują się do tradycji rządu Daszyńskiego, wskazując na jego postępowy i demokratyczny charakter.
Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej, bo taką nosił oficjalnie nazwę, przetrwał co prawda tylko tydzień, niemniej miał znaczenie symboliczne, a jego Manifest zawierający filozofię polityczną, jaka legła u podstaw tworzenia niepodległej Polski ważny jest nie tylko ze względów historycznych. Był i nadal powinien być aktualnym wskazaniem dla następców, którzy przejmując w Polsce władzę, również w XXI wieku, rozpoczynają od nowa kształtowanie modelu państwa i jego ustroju społeczno-politycznego. Istnieje bowiem takie pojęcie jak ciągłość historii, państwa, jego tradycji i pamięć bohaterów narodowych.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Witold Modzelewski, znany ze swej działalności naukowej i doradczej w dziedzinie prawa podatkowego napisał i wydał w ostatnich latach cztery książki na temat relacji Polska-Rosja.

Więcej …
 

Ukazała się ostatnio książka autorstwa Matthew d’Ancona „Postprawda”. Na tle lektury tej książki, która jest dziennikarskim zapisem ogromnej liczby zdarzeń i informacji ukazujących głębię problemu, widzimy czym jest zjawisko postprawdy.

Więcej …
 

Rok 2018 jest rokiem Ireny Sendlerowej, wielkiej narodowej bohaterki, która w czasach niemieckiej okupacji, z narażeniem życia swojego i najbliższych, ratowała żydowskie dzieci z warszawskiego getta. Autorka książki „Sendlerowa w ukryciu” Anna Bikont dokonała wyłomu w jej biografii. Ale po kolei.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 4321688

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

Demokracja medialna

W ostatnich dniach „Gazeta Wyborcza” i Radio Zet ujawniły dokument, z którego wynika, że wiosną 2015 r. sztab wyborczy Andrzeja Dudy miał podpisać umowę ze spółką tworzącą fałszywe konta w Internecie. Umowa obejmowała okres przed wyborami prezydenckimi 2015 r. Wybory prezydenckie odbyły się 10 i 24 kwietnia (II tura) 2015 roku. Prezydent Duda zdementował te informacje twierdząc, że to typowy fake news. Podobną sytuację ma prezydent USA Donald Trump, który został wybrany w listopadzie 2016 roku. Jego sztab jest posądzany o konszachty z Rosjanami, którym zarzuca się ingerencję w amerykańskie wybory poprzez manipulacje w Internecie.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 22 września 2018 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej PPS. Socjaliści skierowali list z poparciem dla demonstrujących w tym dniu przed Sejmem i kancelarią premiera związkowców z OPZZ.

Więcej …
 

W dniu 18 września 2018 roku odbyło się zebranie sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów. Dyskutowano o aktualnej sytuacji na scenie politycznej, przyjęto „Stanowisko na Wybory Samorządowe 2018”.

Więcej …
 

W dniu 8 września 2018 roku w Dąbrowie Górniczej odbyła się Konwencja SLD – Lewica Razem, w której uczestniczyło kilkaset osób reprezentujących 20 lewicowych partii i stowarzyszeń , będących członkami koalicji. Zaprezentowano szczegóły programu „Silny Samorząd, Demokratyczna Polska” oraz kandydatów na prezydentów miast oraz radnych.

Więcej …
 

Koalicyjny Komitet Wyborczy SLD Lewica Razem został w dniu 21 sierpnia 2018 roku zarejestrowany. Pod siedzibą Państwowej Komisji Wyborczej odbyła się konferencja prasowa, podczas której przedstawiciele ugrupowań stanowiących komitet poinformowali o swych zamierzeniach w kampanii wyborczej do samorządów.

Więcej …
 

Przed oficjalnymi obchodami 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, w dniu 28 lipca 2018 roku na Żoliborzu pod pomnikiem ugrupowania „Żywiciel” oraz przy tablicy upamiętniającej walkę batalionu OW PPS im. gen. Jarosława Dąbrowskiego przy ulicy Suzina, wieńce od Polskiej Partii Socjalistycznej złożyli towarzysze: Cezary Żurawski – przewodniczący Organizacji Warszawskiej PPS i tow. Ryszard  Dzieniszewski, członek Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

Jak podaje „Dziennik Zachodni” w dniu 28 lipca 2018 roku na cmentarzu przy ulicy Zuzanny w Sosnowcu spotkali się ci, którzy dobrze wspominają czas, kiedy Edward Gierek stał na czele państwa polskiego. Okazją do tego była siedemnasta rocznica śmierci Edwarda Gierka. Rocznica ta od kilkunastu lat jest okazją do spotkań nad grobem byłego I sekretarza KC PZPR.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 26 lipca 2018 roku oświadczenie dotyczące łamania demokracji w Polsce.

Więcej …
 

22 lipca 2018 roku w Bydgoszczy odbyły się uroczystości związane z przypadającą w tym dniu 74. rocznicą ogłoszenia Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Organizatorami byli: Rada Wojewódzka PPS w Bydgoszczy, Społeczne Forum Wymiany Myśli z Bydgoszczy, Warszawy i Wrocławia, Portal Internetowy strajk.eu, Kampania Historia Czerwona i Czarno-Czerwona oraz Inicjatywa Czerwonej Róży.

Więcej …
 

W dniu 21 lipca 2018 roku pod Pomnikiem Żołnierza I Armii Wojska Polskiego w Warszawie, na skwerze przy ul. Andersa 13, odbyło się składanie wieńców i kwiatów z okazji 74. rocznicy powołania dekretem nr 3 Krajowej Rady Narodowej z dnia 21 lipca 1944 roku, jednolitego, odrodzonego Wojska Polskiego.

Więcej …
 

W dniu 4 lipca 2018 roku w Warszawie odbyło się wspólne spotkanie Koalicji SLD – Lewica Razem oraz Rady Dialogu i Porozumienia Lewicy. Podczas spotkania, w którym uczestniczyli liderzy większości ugrupowań lewicowych dyskutowano o aktualnej sytuacji w kraju i na scenie politycznej przed jesiennymi wyborami samorządowymi.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 14 czerwca 2018 r. Ruch Odrodzenia Gospodarczego opublikował list otwarty do Społecznego Komitetu Lewicy Obchodów 100-lecia Odzyskania Niepodległości  w sprawach ważnych dla Polski i Polaków.

Więcej …
 

Polska Partia Socjalistyczna opublikowała w dniu 26 czerwca 2018 roku list otwarty do polskich parlamentarzystów w prawie autonomii uczelni w związku m.in. z przygotowywaną ustawą.

Więcej …