15 grudnia 1948 roku

Data 15 grudnia 1948 roku ma dla socjalistów znaczenie symboliczne. Jak pamiętamy, doszło wówczas do rozwiązania Polskiej Partii Socjalistycznej i w wyniku zjednoczenia z Polską Partią Robotniczą powołania PZPR. Partia ta istniała do stycznia 1990 roku, kiedy to uległa samorozwiązaniu. Pamiętamy końcowe stwierdzenie ówczesnego I sekretarza KC PZPR, Mieczysława Rakowskiego: „Sztandar wyprowadzić”.
PPS, która prowadziła aktywną, również parlamentarną działalność w okresie II Rzeczypospolitej, podczas II wojny światowej znalazła się w podziemiu. Członkowie PPS brali czynny udział w obronie Warszawy, później w ramach organizacji Polskich Socjalistów, Gwardii Ludowej – WRN i Robotniczej Partii Polskich Socjalistów prowadzili walkę zbrojną na wielu frontach. Po wojnie, jesienią 1944 roku powołano do życia w Lublinie w oparciu o żyjących członków przedwojennej PPS, nową Odrodzoną PPS. Pod koniec roku 1947 liczyła ona blisko 750 tysięcy członków.
Pojałtańska uniformizacja prowadzona przez Stalina w krajach Europy Środkowej i Wschodniej zmierzała od początku do ograniczenia samodzielnych, demokratycznych partii, do których należała również PPS. W wyniku terroru i politycznych manipulacji, które dotyczyły wszystkich środowisk lewicowych, i w PPS, i w PPR doprowadzono do sytuacji, w której powstała w tych partiach większość akceptująca zjednoczenie w jedną partię. Było to zgodne z przedwojenną ideą tzw. jednolitego frontu, który miał, szczególnie w PPS wielu przeciwników. Uchwały w sprawie rozwiązania obydwu partii i rozpoczęcia procesu zjednoczenia podjęły: XXVIII Nadzwyczajny Kongres PPS i II Zjazd PPR, które zebrały się równocześnie w dniu 14 grudnia 1948 roku. Zjazd Zjednoczeniowy PPS i PPR rozpoczął się w dniu 15 grudnia 1948 roku i podjął uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Trwał on przez tydzień.
Środowiska socjalistów polskich w większości przyjęły decyzję o likwidacji PPS krytycznie, z ogromną rezerwą i były pełne obaw, co do ewentualnych represji, tym bardziej, że pod koniec lat 40. dotykały one całe społeczeństwo. Pisał o tym stanie nastrojów Jan Mulak w swej książce „Dlaczego?”, wydalony kilka miesięcy wcześniej z PPS w ramach tzw. czyszczenia szeregów.
Próby odbudowania PPS były czynione kilkakrotnie m.in. w 1956 roku środowisko warszawskie weteranów i kombatantów PPS pytało Władysława Gomułkę, który po okresie odosobnienia powrócił na funkcję I sekretarza KC PZPR. Odrzucił on taką możliwość. Na początku lat 70. grupa członków PPS pod kierownictwem Stanisława Szwalbe działając metodą faktów dokonanych utworzyła sekcję weteranów PPS przy Radzie Naczelnej ZBOWiD. Funkcjonowała ona w ograniczonym zakresie. PPS jednak żyła zagranicą m.in. w Londynie i Paryżu, w Monachium i kilku innych miejscach w Europie byli i zbierali się PPSowcy pod przywództwem Zygmunta Zaremby i Adama Ciołkosza. PPS miała swoje przedstawicielstwo przy Międzynarodówce Socjalistycznej.
W kraju PPSowcy działali niezależnie w sporcie, kulturze, nauce. Wielu znalazło się w PZPR. Zygmunt Zaremba uważał na przykład w swych listach pisanych do kraju, że myśl socjalistyczna może rozwijać się również w tej partii. Wielu ludzi PPS odegrało ważną rolę w kształtowaniu demokratycznego oblicza Polski Ludowej m.in. poprzez swą twórczość, osiągnięcia naukowe i codzienną pracę. Wielu znalazło się w opozycji demokratycznej, tworzyli np. KOR.
Dziś po latach można powiedzieć, że myśl, która wyrosła na gruncie demokratycznego socjalizmu odnalazła się mimo przeciwności i represji w codziennym życiu Polaków. Wyrosła ona przede wszystkim na gruncie idei sprawiedliwości i wolności.
Polska Partia Socjalistyczna odrodzona w roku 1987, powoli scalana ze względu na różnice pomiędzy poszczególnymi nurtami, zjednoczyła się ostatecznie w roku 1996. Wcześniej, bo w roku 1990 uzyskała satysfakcję, bowiem wówczas Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej, uznając prawa do ciągłości programowej i organizacyjnej, przyznał partii prawo do odzyskania części dawnego majątku (chodzi u sumę 50 tysięcy dolarów i 800 dolarów w złocie) zajętego podczas aresztowania w 1946 roku Kazimierza Pużaka, ostatniego przed wojną sekretarza generalnego PPS.
Ostatni akt regulowania formalnego i prawnego usytuowania PPS na polskiej scenie politycznej miał miejsce w dniu 14 grudnia 2003 roku podczas zorganizowanego Kongresu Nadzwyczajnego.
Wprowadzono wówczas uroczyście nowy sztandar, na którym znajdują się wyhaftowane znaki wszystkich nurtów ideowych i politycznych PPS w historii partii: historycznej PPS, odrodzonej PPS, PPS – WRN oraz RPPS.
Podjęto również uchwałę anulującą wszystkie postanowienia podjęte przez władze statutowe PPS w 1948 roku, które dotyczyły rozwiązania partii i zjednoczenia z PPR.
W uchwale z 2003 roku czytamy m.in.: „Kongres Nadzwyczajny PPS stwierdza, że Polska Partia Socjalistyczna była obecna w życiu politycznym Polski w różnych formach organizacyjnych i ideowych w kraju i zagranicą latach 1948-1987, potwierdzając tym samym swoje istnienie.
PPS wznawiając oficjalnie działalność w roku 1987 potwierdziła ciągłość ideową, polityczną i prawną.
Działająca dziś Polska Partia Socjalistyczna jest tą samą i taką samą, jaką powołano przed 111 laty w 1892 roku podczas Kongresu Paryskiego i przez wszystkie lata swego istnienia w kraju i na obczyźnie, w działalności legalnej i w podziemiu, kontynuowała programowe działania na rzecz ludzi pracy i realizacji idei sprawiedliwości społecznej i wartości socjalizmu”.
Pomimo, że podjęta w 2003 roku uchwała nie jest w stanie cofnąć fizycznie decyzji z 1948 roku, to ma ona symboliczne znaczenie. Przywraca normalność na miarę wielkiej historii PPS, która po części jest własnością każdego Polaka.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 4866427

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

W poszukiwaniu męża stanu

Nie napawają optymizmem badania dotyczące wyłonienia liderów opozycji w Polsce. Aż 41,2 proc. Polaków przyznało, że nie są w stanie wskazać lidera opozycji. Z polityków, którzy pojawili się w zestawieniu, najwięcej głosów (12,1 proc.) zdobył prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz – to wynik sondażu SW Research dla portalu rp.pl. Chociaż zdecydowanie największą partią opozycyjną w Sejmie jest Platforma Obywatelska, Polacy nie docenili szefa tego ugrupowania.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 9 listopada 2019 roku w warszawskiej siedzibie PPS odbyło się posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej PPS poświęcone bieżącej sytuacji politycznej po wyborach do parlamentu oraz przygotowaniu do posiedzenia Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 8 listopada 2019 roku w Klubie Księgarza  w Warszawie odbyła się promocja nowej książki Andrzeja Ziemskiego „Rewolucja Konstytucyjna”, która ukazała się w październiku. Promocję organizowali: „Porozumienie Socjalistów” i Wydawnictwo „Kto jest Kim”.

Więcej …
 

W dniu 9 listopada 2019 roku jak podała PAP, obradowała w Warszawie Rada Krajowa SLD. Przyjęto postanowienia m.in. w sprawie organizacji Klubu Parlamentarnego Lewica.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2019 roku w Warszawie z inicjatywy Porozumienia Socjalistów, przedstawiciele organizacji i partii lewicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego z okazji 101 rocznicy powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, którego premierem został socjalista, przewodniczący PPS-D Galicji – Ignacy Daszyński.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2019 roku w Lublinie odbyło się sympozjum naukowe „101 lat niepodległości Polski” z udziałem licznego grona naukowców, studentów i działaczy lewicy.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Zarządu Porozumienia Socjalistów. Stowarzyszenie kontynuuje działalność Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”, które zostało zarejestrowane wiosną 2004 roku.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się statutowe, comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Tematem zebrania była wstępna ocena sytuacji politycznej po wyborach parlamentarnych.

Więcej …
 

Biuro Prasowe PPS opublikowało w dniu 16 października 2019 roku informację na temat udziału PPS w wyborach parlamentarnych 2019.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 14 października 2019 roku oficjalne wyniki wyborów parlamentarnych 2019. W Sejmie Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 235 mandatów (43,59 procent głosów); Koalicja Obywatelska - 134 mandaty (27,40 procent głosów); SLD - 49 mandatów (12,56 procent głosów);

Więcej …
 

W dniu 11 października 2019 roku w Warszawie Porozumienie Socjalistów zorganizowało konferencję naukową z okazji 70. rocznicy powstania Chińskiej Republiki Ludowej oraz 70. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Chinami a Polską.
W części oficjalnej konferencji wystąpili: ambasador nadzwyczajny i pełnomocny ChRL w Polsce, JE Liu Guangyuan oraz poseł do Parlamentu Europejskiego, prof. Bogusław Liberadzki.

Więcej …
 

Jak podała PAP, w dniu 5 października 2019 roku odbyła się Konwencja Lewicy w Katowicach. Wziął w niej udział m.in. były prezydent Aleksander Kwaśniewski.

Więcej …
 

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ma nowego Przewodniczącego. W dniu 25 września 2019 roku głosami członków Rady OPZZ został nim Andrzej Radzikowski, który do tej pory pełnił funkcje Wiceprzewodniczącego OPZZ.

Więcej …