W dniu 18 września 2025 roku w siedzibie węgierskiego Instytutu Liszta w Warszawie odbył się pokaz fabularyzowanego dokumentu w reżyserii Grzegorza Łubczyka „ŻYCIE NA KRAWĘDZI. Henryk Sławik – József Antall senior".
Prezentowany film ukazuje wojenne losy Polaków i dzieci żydowskich, którzy trafili na Węgry w 1939 roku w wyniku wybuchu II wojny światowej i agresji niemieckiej na Polskę.
Dzięki niezłomnej, patriotycznej postawie Henryka Sławika, polskiego socjalisty, działacza PPS na Śląsku, redaktora naczelnego „Gazety Robotniczej” i pomocy węgierskich patriotów, w tym Jósefa Antalla – seniora, udało się uratować kilka tysięcy istnień ludzkich, polskich żołnierzy i ich rodzin oraz dzieci żydowskich od zagłady.
Henryk Sławik, aresztowany przez Niemców w 1944 roku zginął w obozie Mauthasen-Gusen.
Postać Henryka Sławika – socjalisty, była pomijana przez dziesiątki lat w okresie Polski Ludowej. Odkrył ją na nowo w latach 90. XX wieku redaktor Grzegorz Łubczyk, korespondent „Sztandaru Młodych” na Węgrzech, późniejszy ambasador Polski w Budapeszcie. Z jego inicjatywy i z jego udziałem powstały dwa filmy dokumentalne, kilka książek i artykułów biograficznych.
Henryk Sławik odznaczony został pośmiertnie w roku 2004 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski a w roku 2010 Orderem Orła Białego.
Jego biografia została umieszczona w monografii „Wielcy Socjaliści”, która obejmuje najważniejsze postaci ruchu socjalistycznego i PPS w okresie od powstania partii w roku 1892.
W spotaniu i pokazie filmu wzięło udział kilkadziesiąt osób, w tym potomkowie Polakó1), którzy znaleźli się w tym czasie na Węgrzech.
Tego samego dnia (18 września) już po raz 10-ty przed pomnikiem H. Sławika i J. Antalla seniora, w warszawskiej Dolince Szwajcarskiej z ceremoniałem wojskowym odbyła się uroczystość upamiętniająca otwarcie przez władze ówczesnego Królestwa Węgier granicy przed ponad 120 tys. polskich uchodźców wojennych, w tym kilkadziesiąt tysięcy wojskowych, i udzielenie im opieki na czas wojny.
Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.
Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.
W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.
Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.
