Czarny piątek i co dalej?

Społeczeństwo jest dziś podzielone, jak nigdy w ostatnim ćwierćwieczu. Koalicja rządząca, mimo uzyskania w wyborach przed dwoma laty poparcia ok. 19 proc. społeczeństwa i szczęśliwego dla siebie zbiegu okoliczności przy rozkładzie głosów wyborczych uznała, że zwycięzca powinien wziąć wszystko. Tak też postępuje, próbuje wziąć wszystko, wbrew logice, realnemu układowi interesów i postrzegania nas Polaków i Polski przez gremia zagraniczne – przez realnych sojuszników i przeciwników.
Żadna chyba ekipa rządząca, które odnotowujemy w pamięci, nie miała otwartych tylu konfliktów i tylu frontów walki. Dotyczy to zasadniczych obszarów działania państwa jak: polityka zagraniczna, układ sojuszy międzynarodowych, bezpieczeństwo państwa i rozumienie racji stanu, polityka społeczna, edukacja, polityka historyczna, polityka wyznaniowa, wolności i prawa obywatelskie.
Jeden z zasadniczych sporów pomiędzy aktualną władzą a znaczną częścią społeczeństwa dotyczy modelu polskiej demokracji. Dotychczasowy opierał się w praktyce o zasadę realizowania woli większości z poszanowaniem woli mniejszości. Lansowany obecnie polega na uznaniu wyłącznie woli większości z wykluczeniem racji i interesów mniejszości. To model sprzeczny z zasadami realizowanymi w Europie, stąd budzi tak wiele kontrowersji i protestów zarówno w Unii Europejskiej jak i w kraju. Jest on zbliżony i oparty o teoretyczne dokonania Carla Schmitta, które stały się zapleczem ideowym faszyzmu. Model ten w wyniku m.in. skutków II wojny światowej został odrzucony przez cały cywilizowany świat. Socjaliści polscy już w latach tworzenia II RP byli przekonani, że dwie wartości: sprawiedliwość społeczna i dobro człowieka powinny stanowić podstawę relacji państwo – obywatel. Zdecydowanie opowiadali się za państwem świeckim. To pierwsze rządy stworzone w 1918 roku przez ludzi PPS nadały prawa wyborcze kobietom, wbrew praktyce innych demokracji europejskich, które dziś poważamy.
Kolejny, Czarny Piątek, który przeżywaliśmy kilka dni temu wskazał na ogromną dynamikę i zgromadzony potencjał protestu wobec aktualnej polityki władz. Bezpośrednią jego przyczyną jest, co prawda, próba złamania przez rządzących istniejącego od 1993 roku tzw. kompromisu aborcyjnego, ale miał i ma on głębsze powody. Znacząca procentowo część Polaków inaczej niż rządzący widzi podmiotowość obywatelską, praktyczny wymiar praw człowieka a także konstytucyjne zapisy świeckości państwa (art. 25). Praktykowane w ostatnim okresie relacje państwa i jego poszczególnych przedstawicieli z hierarchią kościelną budzą poważne obawy. Przede wszystkim chodzi o wpływ Kościoła katolickiego w Polsce na treść i tryb stanowienia prawa. Dotyczy to w ostatnim okresie działań wobec ustawodawstwa dotyczącego aborcji.
Można domniemywać, że po długim okresie rządów roztropnych biskupów, w polskim kościele dominują dziś doktrynerzy i propagandyści, którzy uznali, że trzeba pójść na całość. Ich celem jest stworzenie państwa wyznaniowego. Patrzenie Kościoła na sprawę życia i śmierci wydaje wieloznaczne i nasycone pierwiastkami politycznymi. Twardemu od lat stanowisku w sprawie aborcji nie towarzyszy np. krytyka wobec żądań niektórych środowisk prawicowych przywrócenia kary śmierci. Znaczna część społeczeństwa tego nie wytrzymuje, wspominając historyczną mądrość i rozwagę takich wielkich duszpasterzy i mężów stanu jak Stefan Wyszyński i Karol Wojtyła.
Pada dziś pytanie, czy istnieją siły, które byłyby w stanie przekonać hierarchię do poparcia inicjatywy utworzenia w Polsce partii, lub ruchu politycznego o charakterze chadeckim, jak w większości krajów Europy. Pozwoliłoby to na zrównoważenie sceny politycznej. Kościół w Polsce mógłby wrócić wówczas do swego misyjnego posłannictwa, do czego jest powołany. Jak pokazuje praktyka, mieszanie hierarchów w polityce niczego dobrego państwu i obywatelom nie przynosi. Trzeba zauważyć, że w imieniu Kościoła działa dziś wielu ekstremistów, którzy nie znajdują właściwego odporu z jego strony, z punktu widzenia takich wartości jak pokój społeczny i porozumienie narodowe.
Jednocześnie trwa w najlepsze rządzenie państwem poprzez tworzenie kryzysów i ich rozwiązywanie.
Myślę, że obecna ekipa tzw. dobrej zmiany dochodzi do granicy skutecznego i akceptowanego przez większość społeczeństwa stylu rządzenia. Widoczne na zewnątrz walki o schedę po prezesie przysłaniają jej cel najwyższy, jakim są stabilność i dalszy rozwój kraju.

Mamy za sobą wydarzenia Czarnego Piątku. Pokazały one rzeczywisty wymiar skali protestu i dalsze możliwości jego rozwoju. Pokazały także, że nie o moralność i tzw. wartości tutaj chodzi, ale jest to czysta gra polityczna. Patrząc z drugiej strony widać, że wielu uczestników protestu, szczególnie młode kobiety, są zdeterminowane, nie chodzi im bowiem o to, co prawica wyciąga jako zarzut najpoważniejszy – możliwość dokonywania niekontrolowanych aborcji. Chodzi o wolność i możliwość decydowania jednostki ludzkiej o swoim życiu.
Można odnieść wrażenie, że wiedza rządzących na temat Polaków, szczególnie młodych Polaków i ich marzeń co do wizji Polski, daleko odbiega od rzeczywistości, w jakiej przyszło nam wspólnie żyć.

Andrzej Ziemski


 

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 41 gości 

Statystyka

Odsłon : 8436974

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Spory na lewicy i "samozadowolenie" rządu

6 października br. poseł Adrian Zandberg z koła Razem podczas obrad Sejmu skrytykował zapisy projektu ustawy budżetowej na 2027 r. Zwrócił uwagę na zachodzący wzrost inflacji i stwierdził, że "grubo ponad 3 miliony pracowników w wyniku przyjęcia obecnego kształtu budżetu realnie zbiednieją". Podkreślił, że jednym ze źródeł obecnego wzrostu cen są koszty paliw, co wiąże się z sytuacją międzynarodową, ale odpowiedzialność za sposób reagowania na to zjawisko spoczywa na rządzących. Jak zaznaczył, zaplanowany w ustawie budżetowej nominalny wzrost najniższych wynagrodzeń nie zrekompensuje polskim pracownikom kosztów związanych z inflacją.

Więcej …
 
PPS Łódź-Polesie - powrót do korzeni

Polska Partia Socjalistyczna znajduje się dzisiaj na zakręcie, z którego wyjście wymaga odważnego zwrotu wstecz – do jej własnych, bezkompromisowych fundamentów. Latami polska lewica ulegała iluzji, że nowoczesna polityka prospołeczna polega na stałym poszukiwaniu kompromisu z rynkiem, gładzeniu pod włos wielkiego kapitału i rozmywaniu własnej tożsamości na rzecz bezpiecznego, centrowego pragmatyzmu. Efekt? Całkowita marginalizacja tradycyjnej myśli socjalistycznej i utrata wiarygodności w oczach ludzi pracy.

Więcej …
 

Na lewicy

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …
 

W dniu 8 maja 2026 roku w 81 rocznicę zakończenia II wojny światowej przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbyła się uroczystość poświęcona przypomnieniu również polskiego wysiłku zbrojnego w zdobyciu Berlina w 1945 roku.
Złożono wieńce od centralnych instytucji państwowych, organizacji i stowarzyszeń kombatantów oraz ugrupowań politycznych.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna była organizatorem wiecu pod obeliskiem poświęconym wydarzeniom jakie miały miejsce 13 listopada 1904 roku na Placu Grzybowskim w Warszawie. To tutaj PPS przeszła swój pierwszy „chrzest bojowy” w walce z caratem, co zapoczątkowało późniejsze wydarzenia określane jako Rewolucja 1905 roku.

Więcej …
 

W dniu 26 kwietnia 2026 roku w Warszawie odbyła się uroczystość upamiętnienia powołania przez 50 laty, w 1976 roku związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz przed 35 laty Stowarzyszenia „Pokolenia”.
W Domu Chłopa w Warszawie zebrało się kilkaset osób, które uczestniczyły w powstaniu i działalności  tych organizacji.

Więcej …
 

W dniu 18 kwietnia 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej.
Omówiono bieżące problemy polityczne i społeczne rzutujące na zobowiązania PPS wobec społeczeństwa.

Więcej …
 

W dniu 17 stycznia 2026 r. w uroczystościach z okazji 81 rocznicy wyzwolenia Warszawy przez żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego w ramach operacji Wiślańsko-odrzańskiej u boku Armii Czerwonej udział wzięły następujące delegacje:
- Zarządu Głównego Związku Kombatantów RP i BWP;

Więcej …
 

W dniu 17 grudnia 2025 roku w Warszawie odbyło się Walne Zgromadzenie członków Stowarzyszenia Porozumienie Socjalistów na podsumowanie kadencji 2022-2025. Miało ono charakter sprawozdawczo-wyborczy.

Więcej …