15 grudnia 1948 roku

Data 15 grudnia 1948 roku ma dla socjalistów znaczenie symboliczne. Jak pamiętamy, doszło wówczas do rozwiązania Polskiej Partii Socjalistycznej i w wyniku zjednoczenia z Polską Partią Robotniczą powołania PZPR. Partia ta istniała do stycznia 1990 roku, kiedy to uległa samorozwiązaniu. Pamiętamy końcowe stwierdzenie ówczesnego I sekretarza KC PZPR, Mieczysława Rakowskiego: „Sztandar wyprowadzić”.
PPS, która prowadziła aktywną, również parlamentarną działalność w okresie II Rzeczypospolitej, podczas II wojny światowej znalazła się w podziemiu. Członkowie PPS brali czynny udział w obronie Warszawy, później w ramach organizacji Polskich Socjalistów, Gwardii Ludowej – WRN i Robotniczej Partii Polskich Socjalistów prowadzili walkę zbrojną na wielu frontach. Po wojnie, jesienią 1944 roku powołano do życia w Lublinie w oparciu o żyjących członków przedwojennej PPS, nową Odrodzoną PPS. Pod koniec roku 1947 liczyła ona blisko 750 tysięcy członków.
Pojałtańska uniformizacja prowadzona przez Stalina w krajach Europy Środkowej i Wschodniej zmierzała od początku do ograniczenia samodzielnych, demokratycznych partii, do których należała również PPS. W wyniku terroru i politycznych manipulacji, które dotyczyły wszystkich środowisk lewicowych, i w PPS, i w PPR doprowadzono do sytuacji, w której powstała w tych partiach większość akceptująca zjednoczenie w jedną partię. Było to zgodne z przedwojenną ideą tzw. jednolitego frontu, który miał, szczególnie w PPS wielu przeciwników. Uchwały w sprawie rozwiązania obydwu partii i rozpoczęcia procesu zjednoczenia podjęły: XXVIII Nadzwyczajny Kongres PPS i II Zjazd PPR, które zebrały się równocześnie w dniu 14 grudnia 1948 roku. Zjazd Zjednoczeniowy PPS i PPR rozpoczął się w dniu 15 grudnia 1948 roku i podjął uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Trwał on przez tydzień.
Środowiska socjalistów polskich w większości przyjęły decyzję o likwidacji PPS krytycznie, z ogromną rezerwą i były pełne obaw, co do ewentualnych represji, tym bardziej, że pod koniec lat 40. dotykały one całe społeczeństwo. Pisał o tym stanie nastrojów Jan Mulak w swej książce „Dlaczego?”, wydalony kilka miesięcy wcześniej z PPS w ramach tzw. czyszczenia szeregów.
Próby odbudowania PPS były czynione kilkakrotnie m.in. w 1956 roku środowisko warszawskie weteranów i kombatantów PPS pytało Władysława Gomułkę, który po okresie odosobnienia powrócił na funkcję I sekretarza KC PZPR. Odrzucił on taką możliwość. Na początku lat 70. grupa członków PPS pod kierownictwem Stanisława Szwalbe działając metodą faktów dokonanych utworzyła sekcję weteranów PPS przy Radzie Naczelnej ZBOWiD. Funkcjonowała ona w ograniczonym zakresie. PPS jednak żyła zagranicą m.in. w Londynie i Paryżu, w Monachium i kilku innych miejscach w Europie byli i zbierali się PPSowcy pod przywództwem Zygmunta Zaremby i Adama Ciołkosza. PPS miała swoje przedstawicielstwo przy Międzynarodówce Socjalistycznej.
W kraju PPSowcy działali niezależnie w sporcie, kulturze, nauce. Wielu znalazło się w PZPR. Zygmunt Zaremba uważał na przykład w swych listach pisanych do kraju, że myśl socjalistyczna może rozwijać się również w tej partii. Wielu ludzi PPS odegrało ważną rolę w kształtowaniu demokratycznego oblicza Polski Ludowej m.in. poprzez swą twórczość, osiągnięcia naukowe i codzienną pracę. Wielu znalazło się w opozycji demokratycznej, tworzyli np. KOR.
Dziś po latach można powiedzieć, że myśl, która wyrosła na gruncie demokratycznego socjalizmu odnalazła się mimo przeciwności i represji w codziennym życiu Polaków. Wyrosła ona przede wszystkim na gruncie idei sprawiedliwości i wolności.
Polska Partia Socjalistyczna odrodzona w roku 1987, powoli scalana ze względu na różnice pomiędzy poszczególnymi nurtami, zjednoczyła się ostatecznie w roku 1996. Wcześniej, bo w roku 1990 uzyskała satysfakcję, bowiem wówczas Sąd Najwyższy Rzeczypospolitej Polskiej, uznając prawa do ciągłości programowej i organizacyjnej, przyznał partii prawo do odzyskania części dawnego majątku (chodzi u sumę 50 tysięcy dolarów i 800 dolarów w złocie) zajętego podczas aresztowania w 1946 roku Kazimierza Pużaka, ostatniego przed wojną sekretarza generalnego PPS.
Ostatni akt regulowania formalnego i prawnego usytuowania PPS na polskiej scenie politycznej miał miejsce w dniu 14 grudnia 2003 roku podczas zorganizowanego Kongresu Nadzwyczajnego.
Wprowadzono wówczas uroczyście nowy sztandar, na którym znajdują się wyhaftowane znaki wszystkich nurtów ideowych i politycznych PPS w historii partii: historycznej PPS, odrodzonej PPS, PPS – WRN oraz RPPS.
Podjęto również uchwałę anulującą wszystkie postanowienia podjęte przez władze statutowe PPS w 1948 roku, które dotyczyły rozwiązania partii i zjednoczenia z PPR.
W uchwale z 2003 roku czytamy m.in.: „Kongres Nadzwyczajny PPS stwierdza, że Polska Partia Socjalistyczna była obecna w życiu politycznym Polski w różnych formach organizacyjnych i ideowych w kraju i zagranicą latach 1948-1987, potwierdzając tym samym swoje istnienie.
PPS wznawiając oficjalnie działalność w roku 1987 potwierdziła ciągłość ideową, polityczną i prawną.
Działająca dziś Polska Partia Socjalistyczna jest tą samą i taką samą, jaką powołano przed 111 laty w 1892 roku podczas Kongresu Paryskiego i przez wszystkie lata swego istnienia w kraju i na obczyźnie, w działalności legalnej i w podziemiu, kontynuowała programowe działania na rzecz ludzi pracy i realizacji idei sprawiedliwości społecznej i wartości socjalizmu”.
Pomimo, że podjęta w 2003 roku uchwała nie jest w stanie cofnąć fizycznie decyzji z 1948 roku, to ma ona symboliczne znaczenie. Przywraca normalność na miarę wielkiej historii PPS, która po części jest własnością każdego Polaka.

Andrzej Ziemski

 

Wydanie bieżące

Recenzje

„Przemoc, pokój, prawa człowieka” to książka Jerzego Oniszczuka wydana co prawda w roku 2016, niemniej jej aktualność w ostatnich latach okazała się niezwykle ważna, dotyczy bowiem filozofii konfliktu i dopuszczalności przemocy, co autor wyraźnie podkreśla we wstępie.

Więcej …
 

Książka „Chiny w nowej erze” jest kwintesencją działań naukowych i publicystycznych dra Sylwestra Szafarza. Powstawała ona kilka lat. Jest chronologicznym zbiorem materiałów związanych z przemianami, jakie zainspirowane zostały przygotowaniami i skutkami 20. Zjazdu Krajowego KPCh.

Więcej …
 

Monografia  „Prawne i etyczne fundamenty demokracji medialnej” jest studium z zakresu ewolucji współczesnych demokracji i wskazuje na postępujący proces przenikania polityki i mediów, co znacząco wpływa na kształtowanie się nowych relacji człowiek – polityka w obliczu wolnego rynku i rewolucji technologicznej opartej o systemy cyfrowe. W pracy zostały poddane eksploracji i usystematyzowane zagadnienia, wartości i normy istotne dla zjawiska opisanej w literaturze kategorii społecznej – demokracja medialna.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 24 gości 

Statystyka

Odsłon : 7386062

Temat dnia

Andrzej Duda w ChRL

Bez wątpienia, oficjalna wizyta państwowa Prezydenta Polski w Chinach, w końcu czerwca 2024 r., zalicza się do kręgu  najważniejszych wydarzeń w całym okresie 75 lat poczynając od powstania ChRL i od niezwłocznego nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy obiema Stronami.

Więcej …

Na lewicy

11 lipca obchodzony jest w Polsce Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej. Ustanowiony został on w rocznicę krwawej niedzieli, czyli kulminacyjnego punktu rzezi wołyńskiej. Z rąk banderowców zginęło w tej zbrodni 60 tysięcy niewinnych Polek i Polaków, w tym tysiące dzieci.

Więcej …
 

W dniu 29 czerwca 2024 roku na cmentarzu w Otwocku pochowano Jerzego Stefańskiego członka Polskiej Partii Socjalistycznej, działacza państwowego, absolwenta i pracownika naukowo-dydaktycznego Politechniki Warszawskiej.

Więcej …
 

W dniu 26 czerwca 2024 roku Okręg Płocki PPS przyjął uchwałę w sprawie współpracy PPS z Nową Lewicą. Poniżej drukujemy tą uchwałę.

Więcej …
 

W dniu 20 czerwca 2024 roku przedstawiciele łódzkiej organizacji Polskiej Partii Socjalistycznej wzięli udział w oficjalnych obchodach związanych ze 119. rocznicą Rewolucji 1905 r.organizowanych przez władze miasta. Uroczystości rocznicowe tradycyjnie rozpoczęły się na łódzkim Wzgórzu Niepodległości, następnie złożono kwiaty pod słynnym łódzkim Pomnikiem Czynu Rewolucyjnego.

Więcej …
 

W dniu 18 czerwca 2024 roku w Warszawie odbyła się konferencja naukowa zorganizowana przez Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej  pod przewodnictwem prof. Marii Szyszkowskiej pt.: „Rocznica 300-lecia urodzin Immanuela Kanta, twórcy dzieła Wieczny Pokój”.

Więcej …
 

15 czerwca 2024 roku ulicami Warszawy po raz kolejny przeszła Parada Równości – największy w Polsce marsz na rzecz równouprawnienia osób LGBT. Po raz kolejny wzięli w nim udział działacze Polskiej Partii Socjalistycznej, a także Młodych Socjalistów PPS.

Więcej …
 

W dniu 25 maja 2024 roku minęła 10 rocznica śmierci Generała Wojciech Jaruzelskiego. Z tej okazji odbyły się uroczystości złożenia kwiatów przed grobem Generała na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. W wydarzeniu tym uczestniczyła grupa kilkudziesięciu najbliższych współpracowników i przyjaciół Generała oraz rodzina.

Więcej …
 

17 maja 2024 r. Rada Mazowiecka PPS zorganizowała Konferencję Programową pt. Założenia ideowe PPS a postęp cywilizacyjny. W konferencji uczestniczyli aktywiści PPS i OM PPS oraz liczna grupa bezpartyjnych socjalistów.

Więcej …
 

Tradycyjnie, jak co roku, w dniu 1 maja 2024 roku, odbyły się na Placu Grzybowskim w Warszawie centralne uroczystości Święta Pracy zorganizowane przez Polską Partię Socjalistyczną. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele ugrupowań lewicowych: PPS, Nowej Lewicy, Unii Pracy oraz OPZZ, a także Młodych Socjalistów, Porozumienia Socjalistów i Stowarzyszenia im. I. Daszyńskiego. Uczestniczyli przedstawiciele branżowych związków zawodowych i licznie mieszkańcy Warszawy.

Więcej …
 

W Nałęczowie w dniach 24-26 kwietnia 2024 roku odbyła się pod patronatem naukowym  Profesor Marii Szyszkowskiej interdyscyplinarna i międzyśrodowiskowa konferencja naukowa „Odmiany wspólnot oraz ich znaczenie z punktu widzenia jednostki i państwa”.  Patronat nad konferencją objęły: Wszechnica Polska w Warszawie, Polski Oddział Stowarzyszenia Kultury Europejskiej, Wyższa Szkoła Biznesu w Nowym Sączu oraz Stowarzyszenie Filozofów Krajów Słowiańskich.

Więcej …
 

W dniu 11 kwietnia 2024 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Wojewódzkiej PPS – Mazowsze. Omówiono wyniki wyborów samorządowych, które odbyły się w dniu 7 kwietnia. Jak wynika z przygotowanego sprawozdania, PPSowcy na Mazowszu startowali z list Koalicyjnego Komitetu Wyborczego Lewicy.

Więcej …
 

W dniu 3 kwietnia 2024 roku w Płocku odbyło się zebranie Organizacji Okręgowej PPS z udziałem kandydatów na radnych w najbliższych wyborach samorządowych. W zebraniu uczestniczył przewodniczący Rady Naczelnej PPS, senator Wojciech Konieczny.

Więcej …