133 lata PPS

17 listopada 1892 w Paryżu pod przewodnictwem B. Limanowskiego rozpoczął obrady zjazd 18 działaczy polskich organizacji socjalistycznych (w tym 16 z zaboru rosyjskiego), który utworzył Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich i przyjął założenia do „Szkicu programu Polskiej Partii Socjalistycznej”. Data zjazdu jest uważana za datę powstania Polskiej Partii Socjalistycznej.
W „Szkicu programu” zapisano między innymi:
Jako samodzielna partia robotnicza, opierająca się na zbiorowej akcji mas pracujących, dobijać się będzie:
A. pod względem politycznym:
- Samodzielnej Rzeczypospolitej demokratycznej, opartej na zasadach następujących:
- bezpośrednie, powszechne i tajne głosowanie; prawodawstwo ludowe, pojmowane zarówno jako sankcja, jak i inicjatywa;
- całkowite równouprawnienie narodowości wchodzących w skład Rzeczypospolitej na zasadzie dobrowolnej federacji;
- samorząd gminny i prowincjonalny z wybieralnością urzędników administracyjnych;
- równość wszystkich obywateli kraju bez różnicy płci, rasy, narodowości i wyznania;
- zupełna wolność słowa, druku, zebrań stowarzyszeń;
- bezpłatna procedura sądowa, wybieralność sędziów i sądowa odpowiedzialność urzędników;
- bezpłatne, przymusowe, powszechne, całkowite nauczanie; dostarczanie uczącym się środków utrzymania przez państwo.
- zniesienie armii stałej; powszechne uzbrojenie ludu;
- postępowy podatek od dochodu i od majątku, i taki podatek od spadków; zniesienie podatków od artykułów spożywczych oraz pierwszej potrzeby;
B. pod względem ekonomicznym:
I. Prawodawstwo pracy:
- ośmiogodzinny dzień roboczy, stała 36-godzinna przerwa co tydzień;
- minimum płacy roboczej;
- równa płaca dla kobiet i mężczyzn przy równej pracy;
- zakaz pracy dzieci do lat 14, ograniczenie pracy niedorosłych (od lat 14 do 18) do sześciu godzin na dobę;
Zakaz pracy nocnej w zasadzie;
- higiena fabryczna;
- zabezpieczenie państwowe w razie wypadków, braku pracy, choroby i starości;
- inspektor fabryczny wybierany przez samych robotników;
- giełda pracy i sekretariat robotniczy;
- zupełna wolność zmów (porozumień) robotniczych.
II. Stopniowego uspołecznienia ziemi, narzędzi produkcji i środków komunikacji.

TAKTYKA PARTYJNA

Zrozumiałe względy nie pozwalają nam podać tu wszystkich uchwał, tyczących się taktyki partyjnej. Niektóre zatem rezolucje pomijamy, jako nie nadające się do druku, inne skracamy.
1. Organizacja masowa
- Zważywszy, że warunki polityczne zaboru rosyjskiego nie pozwalają na planowe i skuteczne organizowanie mas proletariatu w formie związków zawodowych, kas oporu itp.,
- Zważywszy jednak, że ruch zawodowy jest jednym z tych, które go najbardziej uświadamiają w codziennych interesach klasowych,
- Zważywszy, że nawet przy tajnej organizacji przedstawia on dogodność techniczną,
Zjazd uznaje, że zadaniem partii socjalistycznej jest wytworzenie spośród uświadomionych dostatecznie robotników każdego (o ile to będzie możliwym) zawodu, grup agitatorów, znających dokładnie stosunki swego fachu; ci ostatni prowadziliby samodzielne sprawy dotyczące codziennej walki danego zawodu z klasą kapitalistów i służyliby zarazem za pośredników między partią a masami proletariatu.

Historia Czerwona Facebook 17.11.2025

133 lata PPS

Menu

Wydanie bieżące

Kwartalnik

Recenzje

Gościmy

Statystyka

Temat dnia

Na lewicy