W dniu 11 maja 2019 roku w Warszawie odbyło się tradycyjne spotkanie kilkuset byłych działaczy socjalistycznych związków młodzieży z okresu Polski Ludowej. Organizatorem było Stowarzyszenie „Pokolenia”, które prowadzi aktywną działalność w tych środowiskach na terenie całej Polski.

Podczas spotkania wręczono, po raz pierwszy w historii, ustanowioną przed rokiem nagrodę im. Stanisława Dubois, przedwojennego działacza PPS i OMTUR, który zginął w 1942 roku w Auschwitz.
Nagrodę otrzymał Józef Tejchma, były przewodniczący ZMW, niezwykle wysoko ceniony wicepremier i minister kultury na przełomie lat 60. i 70. XX wieku.
Podczas spotkania pokoleń wybitnym przedstawicielom tego ruchu, samorządowcom i działaczom państwowym wręczono symboliczne dyplomy uznania za działalność na rzecz społeczeństwa.
W uroczystości poza członkami „Pokoleń” wzięli udział przedstawiciele ugrupowań lewicy m.in. PPS i SLD, naukowcy, dziennikarze.
Spotkanie prowadził Marek Klimczak, przewodniczący Rady Krajowej „Pokoleń”.
Trzeba podkreślić, że Stowarzyszenie „Pokolenia” jest członkiem Porozumienia Socjalistów.

prof. dr hab. Danuta Waniek
Laudacja na cześć Józefa Tejchmy.

Przypadł  mi dziś zaszczyt  ogłoszenia nazwiska pierwszego laureata Nagrody im. Stanisława Dubois, ustanowionej przed rokiem  przez Stowarzyszenie  POKOLENIA. Dorobek  życia patrona tej nagrody – społecznika i działacza  Polskiej Partii Socjalistycznej i Czerwonego Harcerstwa, który w swoich czasach był wszędzie tam, gdzie działy się rzeczy istotne i ważne dla niepodległości Polski i dla przyszłości lewicy, zobowiązuje nas do poszukiwania wzorców, zbliżonych, lub tożsamych z wartościami, którymi kierował   się Stanisław  Dubois.
Przypomnijmy więc, że patron naszej nagrody  był dwukrotnie powstańcem śląskim, żołnierzem wojny polsko-bolszewickiej, a za czyny bojowe został odznaczony w 1921r Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi I klasy.  Po odzyskaniu niepodległości podejmował liczne inicjatywy, wspomagające młodzież robotniczą, która była dla niego szczególnie ważna:  redagował Głos Młodzieży Robotniczej, „Robotnika”, działał w Towarzystwie Uniwersytetu Robotniczego, był jednym z organizatorów dorocznego Dnia Młodzieży Robotniczej.
Oskarżony w „procesie brzeskim i skazany na trzy lata więzienia , nigdy nie ugiął się przed siłą władzy - trwał na lewicowych pozycjach ideowych w każdych okolicznościach i w każdym czasie, aż do pozbawienia go życia przez hitlerowców strzałami pod Ścianą Śmierci w Auschwitz, w sierpniu 1942r.
Szanowni Zebrani na naszej uroczystości, 
już za pierwszym razem Kapitule  Nagrody im. St. Dubois  nie  trudno było  wskazać kandydata, choć – przyznam – równie niełatwo  było nam ogarnąć  całości  Jego  dorobku życiowego, rozległości zaangażowania społecznego i politycznego, wrażliwości społecznej i rozsądku politycznego, którym wyróżnił się w sposób szczególny.
Urodził się 14 lipca 1927 r. w Markowej koło Łańcuta – wsi, z której wyniósł  szacunek dla tradycji, honoru, pracowitości ludu wiejskiego i radzenia sobie z przeciwnościami losu. Kiedy na ziemiach polskich skończyły się w 1945 r. działania wojenne, jako 18-latek  wstąpił na drogę organizacyjną – najpierw do Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”, a następnie do Związku Młodzieży Polskiej. Od  1952r datuje się Jego przynależność do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w której pełnił szereg czołowych stanowisk na najwyższych szczeblach struktury partyjnej. Nie zaprzestał działalności w ruchu młodzieżowym, został pierwszym przewodniczącym odrodzonego Związku Młodzieży Wiejskiej po październiku 56.
Od 1958 r. przez sześć kadencji był posłem na Sejm z list Frontu Jedności Narodu.
W latach 70. rozpoczął nowy etap kariery politycznej -  przeszedł do pracy w administracji rządowej, pełnił stanowisko wicepremiera, ministra oświaty i wychowania oraz dwukrotnie ministra kultury. I na tym ostatnim został doceniony w sposób szczególny: w zapiskach znalazłam wypowiedź aktora – Daniela Olbrychskiego, który stwierdził, że nasz laureat jako minister  rozumiał kulturę i jej sposób ekspresji . Ta opinia utrzymuje się nadal, ponieważ kilka dni temu usłyszałam wypowiedź Krystyny Jandy, która orzekła, że najlepszym ministrem kultury w historii powojennej był- i tu po swojemu dodała: „wstyd powiedzieć” – po czym wymieniła nazwisko naszego Laureata. My, bez wstydu, uważamy tak samo, zwłaszcza, że  jeden z naszych kolegów w ubiegłym roku postarał się o to , aby powstała imponująca KRONIKA, składająca się na  dorobek kultury artystycznej w Polsce w  latach  70. Nikt jej zawartości – jak dotąd- nie podważył.
Nasz Laureat służbę państwową zakończył  jako ambasador w Szwajcarii, a następnie w Grecji i na Cyprze.
Na odrębną uwagę zasługuje Jego dorobek pisarski, na stronach swych książek m.in. podjął się próby rzetelnej i uczciwej oceny naszych powojennych dziejów. Z wykształcenia jest historykiem, stąd – jak napisał o nim Wł. Markiewicz  „z  nieskrywaną  abominacją odnosi się do tych rzeczników „polityki historycznej, którzy okres ponad 40-letniego istnienia Polski Ludowej traktują jako niebyły”. Na tle wynurzeń literackich i naukowych różnych  „obalaczy komunizmu”, których przez minionych 30 lat namnożyło się, niczym  legionistów Piłsudskiego w latach 20.-  nie jest to modna dziś postawa, tym  bardziej jesteśmy wdzięczni Laureatowi  za to, że z takim przekonaniem broni  czasów, które dały szansę  ludziom długo, zbyt długo zapominanym przez historię, lub  świadomie   utrzymywanym na  marginesie procesów społecznych.
Nie trudno zauważyć, że nasz Laureat  jest wielbicielem książki i stałym bywalcem warszawskiego Klubu Księgarza, gdzie odbyła się promocja Jego ostatniej książki p.t.  „Bunt przeciw starości”, w której znów   przeciwstawił  się m.in.  zniekształcaniu  obrazu naszej przeszłości. Można jednakże w tym miejscu zadać pytanie, czy obecna „polityka historyczna” – coraz bardziej rażąca i coraz bardziej kłamliwa- ostanie się na dłużej..? tego nie wie nikt. Wahadło wprawdzie powoli odbija i mamy nadzieję, że w końcu przyspieszy… Jakże inaczej, jeśli nie  słowami Mickiewicza wypada  dodać nam i sobie ducha otuchy, że /../uczynki, jak ziarna w głąb ziemi zaryte/ przyniosą zbiory obfite  już teraz i „na przyszły rok” i na wiele lat, które jeszcze  nadejdą.
Koleżanki i Koledzy, naszym laureatem jest  Towarzysz  Józef Tejchma!