PPS. Dlaczego się nie udało?

21 listopada 2008 roku IPN oraz Stowarzyszenie Wolnego Słowa zorganizowały seminarium historyczne: „PPS. Dlaczego się nie udało?” Wygłoszono 9 referatów oraz odbyły się dwa panele dyskusyjne.
Seminarium obejmowało okres 1987-1990, kiedy lewica „Solidarności” włączyła się pod przywództwem Jana Józefa Lipskiego w organizowanie struktur Polskiej Partii Socjalistycznej. Inicjatywa ta dotyczyła jednego nurtu politycznego PPS, który miał swe przełożenia na PPS na emigracji. Jednym z wątków seminarium była sprawa inwigilacji struktur PPS przez Służbę Bezpieczeństwa PRL aż do roku 1990.
Podczas seminarium nie zapewniono możliwości zadawania pytań oraz dyskusji.
Jednym z panelistów był Józef Pinior, były działacz „Solidarności” dolnośląskiej oraz PPS, obecnie deputowany do Parlamentu Europejskiego z ramienia SDPL.

* * *

Od redakcji.
Seminarium poprzez głosy historyków pokazało złożoność sytuacji w Polsce i na emigracji pod koniec lat 80., choć było też kilka wystąpień dotyczących okresu wcześniejszego PPS, to znaczy lat 1945 – 48 i okresu II RP. Były to głosy różnorodne, wyważone, potwierdzone badaniami, m.in. w oparciu o materiały będące w dyspozycji IPN.
Audytorium seminarium stanowili w większości działacze PPS i „Solidarności”, którzy są dziś na politycznej emeryturze i wspominają sukcesy PPS w swoim okresie i upadek partii po ich odejściu.
Szczególnie mało obiektywny był w tych sprawach panel dyskusyjny „Wspomnienia”, w którym wystąpili: Wojciech Borowik, Grzegorz Ilka, Jacek Pawłowicz i Józef Pinior. Większość z nich widziała oceniany okres poprzez pryzmat losów własnych, a niestety nie wszystkim się powiodło.
Dyskusja była jednostronna, pokazująca PPS jako jeden z elementów ruchu „Solidarności”, co nie jest absolutnie prawdą. Dyskusja nie uwzględniała istnienia innych nurtów politycznych w PPS poza nurtem solidarnościowym oraz ponad 100 letniej tradycji partii, wobec której wydarzenia lat 1980 – 2000 są krótkim epizodem.
Niepowodzeń PPS, wówczas w latach 1987 – 90, upatrywano w destrukcyjnych działaniach SB oraz braku sprzyjającego klimatu politycznego. Nie próbowano odpowiedzieć sobie na pytanie: dlaczego innym udało się wyjść na polityczną powierzchnię na początku lat 90., a PPS pozostała z tyłu.
Żaden z panelistów nie chciał mówić o przyczynach wewnętrznych niepowodzeń partii, braku elity organizatorów politycznych, braku koncepcji politycznej na lata 90., kiedy „Solidarność” dokonała zwrotu politycznego i zabrała się za budowanie neoliberalnej wersji rynku w ramach kapitalizmu. Nikt nie wspomniał, co stało się z tzw. Pasem Pużaka, który ówczesna PPS odzyskała od Skarbu Państwa.
Mimo ciekawej i dobrze przygotowanej części pierwszej – historycznej, mam niesmak wynikający z absolutnego braku obiektywizmu i samokrytycyzmu w części drugiej. Seminarium to wpisuje się niestety w politykę IPN, która w ramach swego programu głosi „jedyną i najprawdziwszą prawdę” o Polsce i latach do 1990 roku.

Andrzej Ziemski
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Stanisław Dubois to niewątpliwie lider młodzieży robotniczej w Drugiej Rzeczpospolitej, od początku swojej działalności zaangażowany w poprawę jej bytu. Przykładał ogromną wagę do wciągnięcia jej w orbitę wpływów PPS, do jej aktywności w życiu publicznym, łącząc walory edukacyjne z wypoczynkiem, łącząc młodzież pod jednym sztandarem.

Więcej …
 

Redaktor Maciej Roślicki nie ustaje w promowaniu idei pokoju, pokojowego współistnienia i szerokiego porozumienia ludzi celem realizacji tych idei. W roku 2022 odbyła się w Krakowie Konferencja „Wojna w Europie – jaka będzie Unia Europejska”, która zgromadziła wielu wybitnych przedstawicieli świata polityki, kultury, duchowieństwa, uczonych i dziennikarzy.

Więcej …
 

„Przemoc, pokój, prawa człowieka” to książka Jerzego Oniszczuka wydana co prawda w roku 2016, niemniej jej aktualność w ostatnich latach okazała się niezwykle ważna, dotyczy bowiem filozofii konfliktu i dopuszczalności przemocy, co autor wyraźnie podkreśla we wstępie.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 18 gości 

Statystyka

Odsłon : 8081311

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Sprawa Epsteina i to, co dobrze znamy

Afera Jeffreya Epsteina bywa opowiadana jak historia z innego świata. Prywatne wyspy, miliarderzy, politycy, nazwiska z pierwszych stron gazet. Zbyt łatwo przyjmujemy, że to opowieść egzotyczna, oderwana od naszych doświadczeń. Tymczasem jej znaczenie nie polega na skali luksusu, lecz na mechanizmie władzy, który — w różnych wariantach — działa także znacznie bliżej.

Więcej …
 
Dwadzieścia jeden lat bez Janka

Dwadzieścia jeden lat to dużo i mało zarazem. Dość, by zmienił się świat, język polityki i dekoracje sceny publicznej. Za mało, by zniknęła pamięć o człowieku, który potrafił łączyć upór z życzliwością, zasadę z rozmową. Dziś mija 21. rocznica śmierci Jan Mulak — Janka, którego znałem nie z podręczników ani archiwów, lecz z zebrań, sporów i codziennej pracy w PPS.

Więcej …
 

Wywiad tygodnia

Gospodarstwa rodzinne – co dalej?

Rozmowa z dr. Bolesławem Borysiukiem przewodniczącym Związku Zawodowego Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony”.

Jak wynika z informacji medialnych, w ostatnich dniach skierowaliście jako związek zawodowy reprezentujący głównie rolników indywidualnych list z poważnymi postulatami do prezesa Rady Ministrów w sprawie sytuacji w polskim rolnictwie. Jest on szczególnie ważny w okresie przekształceń rynków rolnych w Polsce i w skali globalnej. Co jest powodem bardzo krytycznego stanowiska związku wobec aktualnej polityki rolnej państwa?

Więcej …

Na lewicy

W dniu 17 stycznia 2026 r. w uroczystościach z okazji 81 rocznicy wyzwolenia Warszawy przez żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego w ramach operacji Wiślańsko-odrzańskiej u boku Armii Czerwonej udział wzięły następujące delegacje:
- Zarządu Głównego Związku Kombatantów RP i BWP;

Więcej …
 

W dniu 17 grudnia 2025 roku w Warszawie odbyło się Walne Zgromadzenie członków Stowarzyszenia Porozumienie Socjalistów na podsumowanie kadencji 2022-2025. Miało ono charakter sprawozdawczo-wyborczy.

Więcej …
 

W dniach 13-14 grudnia 2025 roku w Warszawie odbywał się Kongres Nowej Lewicy. Przyjęto założenia programowe i wybrano nowe władze partii.

Więcej …
 

Koło PPS Łódź Polesie w dniu 6 grudnia 2025 roku przyjęło stanowisko przeciw próbom delegalizacji Komunistycznej Partii Polski, podkreślając że pluralizm polityczny jako podstawę polskiej demokracji.

Więcej …
 

W dniu 15 listopada 2025 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

Tego  dnia w 1904 roku miało miejsce starcie warszawskich robotników pod dowództwem PPS z Kozakami cara rosyjskiego. Zginęło wielu demonstrantów. Dzień ten przeszedł do historii Polski jako chrzest bojowy Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2025 roku w Warszawie przed pomnikiem Ignacego Daszyńskiego odbyła się manifestacja przedstawicieli ugrupowań lewicowych z okazji kolejnej rocznicy powstania w Lublinie w nocy 6/7 listopada 1918 roku Rządu Ludowego z premierem Ignacym Daszyńskim.

Więcej …
 

W dniu 11 października 2025 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Wojewódzkiej PPS – Mazowsze. Podjęto sprawy bieżące oraz problemy dotyczące roli i umacniania  pozycji PPS na scenie politycznej.

Więcej …
 

W dniu 18 września 2025 roku w siedzibie węgierskiego Instytutu Liszta w Warszawie odbył się  pokaz fabularyzowanego dokumentu w reżyserii Grzegorza Łubczyka „ŻYCIE NA KRAWĘDZI. Henryk Sławik – József Antall senior".
Prezentowany film ukazuje wojenne losy Polaków i dzieci żydowskich, którzy trafili na Węgry w 1939 roku w wyniku wybuchu II wojny światowej i agresji niemieckiej na Polskę.

Więcej …
 

W dniu 30 sierpnia 2025 roku nowy Ambasador Chińskiej Republiki Ludowej w Warszawie Pan Lu Shan złożył wiązankę kwiatów pod Pomnikiem Powstania Warszawskiego przy Placu Krasińskich.
Na stronie Ambasady ChRL ukazał się podpisany przez Ambasadora tekst poświęcony relacjom polsko-chińskim w kontekście rocznicy Powstania.

Więcej …
 

Członkowie PPS rokrocznie biorą udział w uroczystościach upamiętnienia ofiar Powstania Warszawskiego.

Więcej …
 

W 81 rocznicę opublikowania Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w dniu 22 lipca 1944 r. odbyło się spotkanie Społecznego Forum Wymiany Myśli w Bydgoszczy.

Więcej …