Prawica – lewica

Drukuj PDF

Felieton – Polityka bez masek                             
Maria Szyszkowska

Żyjemy w świecie rozmaitych zagrożeń i nie ma żadnych wątpliwości, że świat przyrody zmierza do katastrofy. Co więcej żyjemy w czasach manipulowania naszą świadomością z ogromną siłą przez media. Zagubienie narasta.
Problemem istotnym w tym świecie, nie przynoszącym nam poczucia bezpieczeństwa, jest odbudowanie prawidłowego sensu używanych pojęć. Manipulacja świadomością zaszła tak daleko, że zaczęło się nadawać pojęciom sens odległy od ich prawidłowego funkcjonowania w języku polskim. Punktem odniesienia poprawnej polszczyzny jest funkcjonująca w czasach dwudziestolecia międzywojennego. Była kultywowana w czasach PRL.
Sprawą szczególnie pilną jest wyjaśnienie czym jest lewicowość i prawicowość w związku z dominacją polityki w życiu człowieka XXI wieku.
Nieuprawnione jest stawianie znaku równości między lewicowością i partią, która tak się określa. Jeszcze większe zamieszanie wprowadza stanowisko centrolewicowe. Jest to bowiem swoisty kompromis między poglądem lewicowym a prawicowym. Programy centrolewicy nie określają jednoznacznie własnego stanowiska.
Ponadto dodam, że kompromitacja określonej partii nie powinna być uznawana za kompromitację dążeń i oczekiwań o charakterze lewicowym bądź prawicowym. W Polsce sytuację komplikuje dodatkowo to, że zwolennicy ideałów lewicowych bywają potocznie utożsamiani z PZPR. Wrogość do lewicy jest u nas nieustannie podsycana. Trudno odnaleźć swoje miejsce w związku z naciskiem poglądów odległych od ideałów lewicowych. Silna jest świadomość tego, że poprawność polityczna sprzyja wygodnemu urządzeniu się w życiu. Jest więc pokusa konformizmu.
Moim zdaniem, zasadnicza różnica zaznacza się miedzy tymi, którzy kierują się bezinteresownością  w życiu publicznym a tymi, którzy w imię własnego interesu angażują się w sprawy publiczne.
Partie prawicowe są zróżnicowane. Bywają partie prawicowe, którym przyświecają ideały chrześcijańskie, zwłaszcza katolickie. Ale bywają też partie prawicowe bezideowe, działaczom których przyświeca własny interes. Trzecia odmiana partii prawicowych , to partie kierujące się ideologią faszystowską.
Tradycyjnie uznaje się za kryterium lewicowości i prawicowości stanowisko wobec własności prywatnej. Ruchy lewicowe głosiły niezbędność uspołecznienia środków produkcji. Należy dodać, że również ruchy lewicowe chrześcijańskie krytykowały własność prywatną.  Lewica ceni także własność społeczną oraz państwową, uznając pomocniczą funkcję państwa.
Rozdzielenie sfery religii i sfery polityki, a także sfery religii i wiedzy naukowej jest również tradycyjnie właściwością ruchów lewicowych. Ale też nie wszystkie partie prawicowe wyrażają swój związek z określonym wyznaniem religijnym.
Fundamentalna różnica między prawicowymi a lewicowymi poglądami zaznacza się obecnie w stosunku do neokapitalizmu, czyli neoliberalizmu gospodarczego. Przedstawiciele  idei lewicowych są zwolennikami socjalizmu, nie godząc się na dominację koncernów międzynarodowych, na uznanie zysku materialnego jako celu dążeń człowieka. Nie jest lewicową partia – choćby tak się nazywała – która aprobuje wolną konkurencję, nierówności materialne, dominację tzw. wolnego rynku, czy na przykład sytuację bezrobotnych pozbawionych zasiłku. Zgoda na reprywatyzację i powszechną prywatyzację nie może pochodzić ze środowisk przenikniętych lewicową ideowością.
W XXI wieku w Polsce, osoby ideowo lewicowe  nie wtórują tym, którzy krytykują PRL w sposób stronniczy, nie dostrzegając zalet tego ustroju po okresie stalinowskim. Skoro mowa o XXI wieku, to dążeniem  osób ceniących ideały lewicowe jest zaprzestanie wojen, to znaczy kierowanie się dążeniem do trwałego pokoju. Wynalezienie środków masowego rażenia sprawia, że obecnie ludzkość stoi wobec dylematu: pokój albo zagłada. 
Jest oczywiste, że lewicowość prowadzi do uznania, że właściwym sposobem rozwiązania kwestii społecznych i gospodarczych jest jedna z możliwych teorii socjalizmu. 

Maria Szyszkowska prof. zw. dr hab., filozof, działaczka społeczna i polityczna

 

Wydanie bieżące

Recenzje

Jest lato, na stację wjeżdża pociąg. Otwierają się drzwi bydlęcych wagonów, bucha smród brudu, odchodów…

Więcej …
 

Mieczysław Niedziałkowski należał do wybitnych działaczy polskiego ruchu socjalistycznego w okresie od zarania II Rzeczypospolitej do początku okupacji hitlerowskiej. Urodził się w 1893 r. w Wilnie z wywodzącej się ze zubożałego ziemiaństwa rodzinie inteligenckiej.

Więcej …
 

 
 
centrum
 
 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 55 gości 

Statystyka

Odsłon : 3831757

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

13 listopada 1904 – Plac Grzybowski

W kalendarzu socjalistów polskich jest wiele istotnych dat, które wymagają upamiętnienia i refleksji. To na pewno 11 listopada i odzyskanie niepodległości w 1918 roku, to także 14 grudnia 1948 roku i rozwiązanie PPS. Należy do nich też data 13 listopada 1904 roku, kiedy to na Placu Grzybowskim w Warszawie odbyła się olbrzymia demonstracja robotnicza zorganizowana przez PPS w proteście przeciwko mobilizacji ogłoszonej przez władze carskie w związku z wojną rosyjsko-japońską.

Więcej …

Na lewicy

Mamy już dla pomnika Ignacego Daszyńskiego decyzję lokalizacyjną Rady M.St. Warszawy – poinformowali liderzy SLD i PPS podczas wspólnej konferencji prasowej 5  listopada 2017 r. w Warszawie.

Więcej …
 

Członkowie Stowarzyszenia "Pokolenia" w województwie śląskim w dniu 21 października 2017 roku wydali oświadczenie związane z 60 rocznicą powstania Związku Młodzieży Socjalistycznej i Związku Młodzieży Wiejskiej.

Więcej …
 

21 października 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim odbyła się VI Ogólnopolska Konferencja Naukowa – Szkice z dziejów lewicy. Socjaliści w historii Piotrkowa Trybunalskiego. Konferencja wpisuje się w 125. rocznicę obchodów powstania w 1892 roku Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

14 października 2017 roku Stowarzyszenie Wolnego Słowa przy wsparci Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonaowanych zorganizowało konferencję “Socjaliści z Solidarności”. Konferencję należy uznać za duży wkład w obchody 125-lecia Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W Warszawie w dniu 7 października 2017 roku odbyło się plenarne zebranie Sygnatariuszy Porozumienia Socjalistów z licznym udziałem przedstawicieli innych ugrupowań i organizacji lewicy. W oparciu o uchwałę Rady Krajowej Stowarzyszenia „Pokolenia”, prezes Marek Klimczak złożył podpis pod deklaracją przystąpienia do Porozumienia Socjalistów.

Więcej …
 

W dniu 30 września 2017 roku Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej zorganizowała Konferencję: „Plan Rapackiego i inne polskie inicjatywy pokojowe jako wyraz interesu narodowego”. Dyskutowano również o aktualnych problemach bezpieczeństwa europejskiego.

Więcej …
 

W dniu 23 września 2017 roku odbyło się posiedzenie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Przedyskutowano aktualne problemy polityczne związane z sytuacją w kraju i na lewicy. Przyjęto stanowiska i uchwały w sprawach bieżących.

Więcej …
 

W dniu 16 września 2017 roku odbyła się Konferencja „Wielcy Socjaliści” i prezentacja książki o tym tytule, która ukazała się nakładem Wydawnictwa „Kto jest Kim”. Organizatorem konferencji była Komisja Historyczna Polskiej Partii Socjalistycznej.
Konferencja ta zainaugurowała obchody 125 lecia PPS, które przypadają w listopadzie  br.

Więcej …
 

Wg Rzeczpospolitej kandydaci SLD i ugrupowań partnerskich wystartują w wyborach do sejmików pod szyldem SLD Lewica Razem - poinformował w dniu 16 września 2017 roku przewodniczący SLD Włodzimierz Czarzasty. Jak dodał, do startu zostali zobowiązani m.in. b. parlamentarzyści Sojuszu.

Więcej …
 

W dniu 13 września 2017 roku odbyło się posiedzenie Rady Dialogu i Porozumienia Lewicy poświęcone ocenie sytuacji w kraju i na lewicy oraz przygotowaniu i omówieniu planu działań w okresie sezonu politycznego 2017/2018.

Więcej …
 

W dniu 8 sierpnia 2017 roku odbyło się posiedzenie Okręgowego Komitetu Warszawskiego PPS. Przedyskutowani sytuację na lewicy, m.in. w Warszawie. Podjęto decyzję o kontynuowaniu spotkań warszawskich ugrupowań lewicy.

Więcej …
 

W dniu 29 lipca 2017 roku przypadła 16. rocznica śmierci Edwarda Gierka, byłego I sekretarza KC PZPR. Z tej okazji przy jego grobie w Sosnowcu-Zagórzu spotkali się przedstawiciele środowisk lewicowych i mieszkańcy Sosnowca.

Więcej …