Wartość mniejszości

Drukuj PDF
Felieton - Polityka bez masek
Maria Szyszkowska

Większość rządząca w ustroju demokratycznym ma obowiązek sprawować władzę biorąc pod uwagę oczekiwania różnorodnych mniejszości, z których złożone jest społeczeństwo. W Polsce od dwudziestu lat narasta samowola i nieliczenie się z oczekiwaniami różnorodnych grup społecznych przez tych, którzy sprawują rządy. Niektórym mniejszościom daje się do zrozumienia, iż są zbędne, skoro ich żywotne interesy pozostają od lat nierozwiązane. Wymienię tu przykładowo emerytów, rencistów, czy kombatantów formacji lewicowych, jak również bezdomnych i bezrobotnych pozbawionych zasiłków.
Gdy mowa o mniejszościach, to stereotypowo myśl kieruje się ku mniejszościom rasowym, narodowym oraz seksualnym. Ta ostatnia spośród wymienionych mniejszości, najgłośniej domaga się swoich praw, ponieważ potrafiła się zorganizować i otrzymuje pomoc finansową z Zachodu. Umiały również zorganizować się ruchy feministyczne, ale kobiety stanowią większość w społeczeństwie, więc to zagadnienie tu pomijam.
Ślązacy jako mniejszość, by podać ten przykład, pogodzili się jakoś po krótkotrwałym oburzeniu z tym, że nie uznano języka, którym się porozumiewają za język narodowy. Zgodnie z ustawą jedynie Kaszubi w Polsce uzyskali prawo do nazywania ulic w swoim języku, czy pisania do urzędów w języku własnym. Ocena czy w danym przypadku mamy do czynienia z różnicami etnicznymi czy narodowymi, zależą od politycznych decyzji. Podałam przykład Ślązaków jako mniejszości nie dostatecznie mocno reprezentującej własne interesy.
Mniejszościami są także u nas więźniowie, inwalidzi, osoby z niedorozwojem intelektualnym, czy na przykład chorzy psychicznie. O prawach mniejszości pisał już dawno temu Aleksander Świętochowski. Stwierdzał słusznie, że mniejszość stanowi każda grupa ludzi, która jest pod jakimś względem odmienna od otoczenia. Ta różnica może skutkować luźnym zespoleniem obywateli albo ich zorganizowaniem.
Już w czasach współczesnych Aleksandrowi Świętochowskiemu, czyli w okresie pozytywizmu, przyjmowano – co krytykował ten myśliciel - że  poglądom większości  należy się podporządkować. Jak pisał Świętochowski, protest przeciwko poglądom większości ocenia się jako warcholstwo, bowiem przez większość ma przemawiać Bóg. Zbyt rzadko zdajemy sobie sprawę z tego, że większość głosów niewiele znaczy. Wszak pogląd drugiej połowy parlamentu może przypadkowo przepaść z powodu nieobecności nawet jednego posła. A więc demokracja nie wyraża troski o pomyślność wszystkich obywateli, lecz tylko większości.
W ustroju demokratycznym, mimo deklarowanej równości, większość społeczeństwa pokonuje w czasie wyborów mniejszość. Co więcej, mniejszość, którą na przykład reprezentował Lepper, partie lewicowe i prawicowe ośmieszyły. Dążąc do tego celu stosowały nie zawsze czyste chwyty (Zresztą to samo zjawisko miało miejsce w odniesieniu do  Stana Tymińskiego).  A przeszło sto lat temu Aleksander Świętochowski stwierdził, że każda partia ma być reprezentowana w parlamencie. Mniejszość wyborców powinna mieć także swoich – oczywiście mniejszościowych – przedstawicieli. Zacytuję pogląd Świętochowskiego: „Głosowanie nie jest równe tam, gdzie jednostka odosobniona nie liczy się tyle, co jednostka złączona z innymi. Cierpi wszakże na tym nie sama mniejszość”. Tak urządzona demokracja bierze pod uwagę jedynie cząstkowy interes społeczeństwa. Blisko połowa wyborców może nie mieć swoich przedstawicieli.
Dzisiejsze partie pozaparlamentarne w Polsce są pozbawione pieniędzy i dostępu do mediów. Niezadowolone społeczeństwo z działań rządzącej większości, nie może poprzeć programów partii pozaparlamentarnych, bo nie wie o ich istnieniu.
Świętochowski powołuje przykład Stanów Zjednoczonych – kraju bogatego, charakteryzującego się liberalizmem prawnym i jednocześnie ubóstwem duchowym. Jak wyjaśnia, w Stanach Zjednoczonych „umysły wielkie i oryginalne przyjmują kształt i miarę tłumów”. Ten pogląd pozostaje aktualny. Właśnie Polska w ostatnich latach zamerykanizowała się. Powszechnie wiadomo, że przybiera to rozmaite postaci. Jednym z przejawów jest spotęgowane znaczenie socjologii i zepchnięcie na margines filozofii, która jeszcze niedawno, bo w czasach PRL, była powszechnie wykładana na wszystkich wydziałach wyższych uczelni. Dominacja socjologii, to zarazem dominacja przeciętnego sposobu pojmowania rzeczywistości i jej naprawiania. Warto tu przypomnieć, że filozofia poza czysto poznawczymi funkcjami, pełni również funkcje praktyczne kształtując postawy jednostek i grup społecznych.
Filozofia jest najstarszą z nauk. Na początku dziejów była wszechnauką. A jednak jej nauczanie bywa obecnie kwestionowane. Filozofia w swych prapoczątkach zrodziła się w ogniu życia. Pitagoras był reformatorem religijnym. Parmenides, Zenon, Empedokles odgrywali rolę polityczną. Pierwsi filozofowie greccy, od Talesa począwszy, byli moralistami, ustawodawcami, działaczami społecznymi. Dzieje ludzkości dają wiele dowodów na to, że filozofia staje się realną siłą społeczną. Jest drogowskazem dalszego działania tworząc wizję przyszłości.

Maria Szyszkowska, prof. zw. dr hab. filozof, Uniwersytet Warszawski
 

Wydanie bieżące

Recenzje

Przez okres ostatnich dwóch lat, z różną intensywnością, na ogół jednak raz w tygodniu, publikowałem na łamach gazety Trybuna materiały publicystyczne, eseje i komentarze w ramach cyklu My Socjaliści. Obejmowały one szeroki wachlarz  problemów, choć założeniem moim było ukazanie otaczającej nas rzeczywistości społeczno-politycznej poprzez doświadczenia i wartości ideowe polskich socjalistów. Sytuacja ta była konsekwencją mojego zaangażowania w działalność w ruchu socjalistycznym, szczególnie w ramach PPS a także aktywną, prowadzoną od lat działalność dziennikarską i publicystyczną na łamach wielu pism i w Internecie.

Więcej …
 

Niewiele  jest w polskiej historii osób tak bardzo zasłużonych i zapomnianych jednocześnie. Jego życiorys to gotowy scenariusz na serial telewizyjny. Jan Józef Lipski, bohater biografii Łukasza Garbala, doczekał się w końcu kompletnej monografii.

Więcej …
 

W dzisiejszych czasach coraz trudniej o pasjonującą powieść poświęconą ludziom lewicy. Dosyć często pomija się ich wkład w kształtowanie polskiej państwowości czy w walkę o sprawiedliwość społeczną. Szablonowo traktuje się ich losy, wpisując w obowiązującą narrację.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 22 gości 

Statystyka

Odsłon : 4865424

Więcej …
 

Więcej …
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Więcej …

Temat dnia

W poszukiwaniu męża stanu

Nie napawają optymizmem badania dotyczące wyłonienia liderów opozycji w Polsce. Aż 41,2 proc. Polaków przyznało, że nie są w stanie wskazać lidera opozycji. Z polityków, którzy pojawili się w zestawieniu, najwięcej głosów (12,1 proc.) zdobył prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz – to wynik sondażu SW Research dla portalu rp.pl. Chociaż zdecydowanie największą partią opozycyjną w Sejmie jest Platforma Obywatelska, Polacy nie docenili szefa tego ugrupowania.

Więcej …

Na lewicy

W dniu 9 listopada 2019 roku w warszawskiej siedzibie PPS odbyło się posiedzenie Prezydium Rady Naczelnej PPS poświęcone bieżącej sytuacji politycznej po wyborach do parlamentu oraz przygotowaniu do posiedzenia Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 8 listopada 2019 roku w Klubie Księgarza  w Warszawie odbyła się promocja nowej książki Andrzeja Ziemskiego „Rewolucja Konstytucyjna”, która ukazała się w październiku. Promocję organizowali: „Porozumienie Socjalistów” i Wydawnictwo „Kto jest Kim”.

Więcej …
 

W dniu 9 listopada 2019 roku jak podała PAP, obradowała w Warszawie Rada Krajowa SLD. Przyjęto postanowienia m.in. w sprawie organizacji Klubu Parlamentarnego Lewica.

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2019 roku w Warszawie z inicjatywy Porozumienia Socjalistów, przedstawiciele organizacji i partii lewicy złożyli kwiaty pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego z okazji 101 rocznicy powołania Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, którego premierem został socjalista, przewodniczący PPS-D Galicji – Ignacy Daszyński.

Więcej …
 

W dniu 6 listopada 2019 roku w Lublinie odbyło się sympozjum naukowe „101 lat niepodległości Polski” z udziałem licznego grona naukowców, studentów i działaczy lewicy.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Zarządu Porozumienia Socjalistów. Stowarzyszenie kontynuuje działalność Ruchu Społecznego „Praca-Pokój-Sprawiedliwość”, które zostało zarejestrowane wiosną 2004 roku.

Więcej …
 

W dniu 30 października 2019 roku w Warszawie odbyło się statutowe, comiesięczne zebranie Koła PPS Warszawa-Śródmieście. Tematem zebrania była wstępna ocena sytuacji politycznej po wyborach parlamentarnych.

Więcej …
 

Biuro Prasowe PPS opublikowało w dniu 16 października 2019 roku informację na temat udziału PPS w wyborach parlamentarnych 2019.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 14 października 2019 roku oficjalne wyniki wyborów parlamentarnych 2019. W Sejmie Prawo i Sprawiedliwość zdobyło 235 mandatów (43,59 procent głosów); Koalicja Obywatelska - 134 mandaty (27,40 procent głosów); SLD - 49 mandatów (12,56 procent głosów);

Więcej …
 

W dniu 11 października 2019 roku w Warszawie Porozumienie Socjalistów zorganizowało konferencję naukową z okazji 70. rocznicy powstania Chińskiej Republiki Ludowej oraz 70. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Chinami a Polską.
W części oficjalnej konferencji wystąpili: ambasador nadzwyczajny i pełnomocny ChRL w Polsce, JE Liu Guangyuan oraz poseł do Parlamentu Europejskiego, prof. Bogusław Liberadzki.

Więcej …
 

Jak podała PAP, w dniu 5 października 2019 roku odbyła się Konwencja Lewicy w Katowicach. Wziął w niej udział m.in. były prezydent Aleksander Kwaśniewski.

Więcej …
 

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych ma nowego Przewodniczącego. W dniu 25 września 2019 roku głosami członków Rady OPZZ został nim Andrzej Radzikowski, który do tej pory pełnił funkcje Wiceprzewodniczącego OPZZ.

Więcej …