Przemoc i konflikt

„Przemoc, pokój, prawa człowieka” to książka Jerzego Oniszczuka wydana co prawda w roku 2016, niemniej jej aktualność w ostatnich latach okazała się niezwykle ważna, dotyczy bowiem filozofii konfliktu i dopuszczalności przemocy, co autor wyraźnie podkreśla we wstępie.


Książka składa się z trzech części: Filozoficzne tradycje i literackie doświadczenia, Ewolucja rzeczywistości w zakresie przemocy i pokoju, Prawne rezultaty poszukiwań rozumu i przemian rzeczywistości oraz z Wstępu autora i Zakończenia.
Na ponad 500 stronach tego dzieła autor zgromadził bardzo szeroki materiał poznawczy dotyczący analizowanych zagadnień w oparciu o wiedzę własną i doświadczenia naukowe oraz bardzo bogatą literaturę przedmiotu (ponad 400 pozycji). Analiza dokonywana jest z perspektywy filozoficznej, politologicznej i historycznej.
Dotyczy ona zagadnień związanych z relacjami pomiędzy ludźmi, pomiędzy ludźmi a instytucjami, które tworzyli na przestrzeni dziejów sięgając od okresu antycznego do współczesności, przede wszystkim pod kątem roli konfliktu i przemocy oraz praw człowieka. Autor konstatuje jednoznacznie, że wartości takie, jak życie w pokoju i pokój powszechny są podstawowymi prawami człowieka. Analiza ujmuje i eksponuje dorobek filozoficzny Kanta w dziedzinie praw człowieka z punktu widzenia podstawy, jaką stanowi umowa społeczna.
Znacząca część analizy dotyczy stanu relacji społecznych pod kątem akceptacji współpracy, współdziałania i współodpowiedzialności wobec trwałych tendencji do ekstremalnej konkurencji, konfliktu, a w finale wojny. Obejmuje to zjawisko zarówno jednostki, jak również struktury społeczne i polityczne. Zainteresował mnie w tym kontekście podrozdział dotyczący przemocy globalizmu neoliberalizmu i neokapitalizmu. Autor bardzo celnie zauważa, że współcześnie narastają społeczne opory wobec neoliberalnej nowomowy, która dała się poznać tworząc wyraźnie. od kilkudziesięciu już lat. mechanizm zmanipulowanego rozumu mającego służyć rynkowym dogmatom. To zaś prowadzi do konkurencji, konfliktu i wojny, na końcu której wracamy do podstaw czyli zysku. Autor wyraźnie tutaj zaznacza, że neoliberalny i neokapitalistyczny system skorumpował i zdegenerował wizję liberalną, kapitalizm i demokrację, które ze zdecydowanie większą ostrożnością pochodziły do problemów wojny i pokoju.
Współcześnie problem pokoju i wojny jest nierozerwalnie związany z zagadnieniami wolności i praw jednostki. Autor zaznacza, że szczególnie doświadczenia II wojny światowej ugruntowały przekonanie, że tylko w warunkach pokoju trwającego między mocarstwami możliwe jest kształtowanie prawa międzynarodowego regulującego powszechne zasady wolności i praw człowieka. Zawarcie pokoju po każdym konflikcie owocowało w skali globalnej powszechną odbudową zaufania, rozwojem współpracy i powszechnym, choć nie zawsze długotrwałym poszanowanie prawa. W tym mieściły się prawa człowieka.
Godne zacytowania są te fragmenty Wstępu, które dotyczą ewolucji myślenia o konflikcie. Szczególną formą przemocy – pisze Autor – są wojny. Z nimi związane jest zabijanie i inne metody używania siły. Wiele z tych rodzajów przemocy wstępowało też w okresach określanych jako pokój. Najstarsze wyobrażenia o stanie wojny wiązały się z wolą bóstw, ale też dostrzegano stojące za nimi ludzkie żądze, które miały popychać do konfliktów. Pytano o konieczność wystąpienia wojny: czy w naturze człowieka tkwi jakiś nakaz podjęcia walki? Współczesne badania wykazują, że moment, w którym wojnę kończy pokój, podobnie jak moment wystąpienia konfliktu ma charakter losowy. Jeśli zaś chodzi o długość wojny, to dowodzi się, że najczęściej występują wojny najkrótsze. Ustalenie to prowadzi do wniosku, że państwa, które walczą nie muszą „usuwać agresji z organizmu”, zanim pójdą po rozum do głowy, że „wojny nie mają impetu, który musi się wyczerpać”…
Dzieło „Przemoc, pokój, prawa człowieka” jest wielkim wyzwaniem dla teoretyków, ale również praktyków pokoju i wojny. Ma ono charakter ponadczasowy, choć współczesnych odniesień, szczególnie dotyczących sytuacji w naszym obszarze cywilizacyjnym jest wiele.
Autor, Profesor Jerzy Oniszczuk, ma za sobą wielką pracę teoretyczną, której efekty tworzą podstawy dla współczesnej myśli politycznej tworzącej ramy dla pokoju i pokojowego współistnienia.

Andrzej Ziemski

---
Oniszczuk J., Przemoc, pokój, prawa człowieka. Oficyna Wydawnicza Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa 2016, s. 514.

 

 

Wydanie bieżące

Recenzje

„Przemoc, pokój, prawa człowieka” to książka Jerzego Oniszczuka wydana co prawda w roku 2016, niemniej jej aktualność w ostatnich latach okazała się niezwykle ważna, dotyczy bowiem filozofii konfliktu i dopuszczalności przemocy, co autor wyraźnie podkreśla we wstępie.

Więcej …
 

Książka „Chiny w nowej erze” jest kwintesencją działań naukowych i publicystycznych dra Sylwestra Szafarza. Powstawała ona kilka lat. Jest chronologicznym zbiorem materiałów związanych z przemianami, jakie zainspirowane zostały przygotowaniami i skutkami 20. Zjazdu Krajowego KPCh.

Więcej …
 

Monografia  „Prawne i etyczne fundamenty demokracji medialnej” jest studium z zakresu ewolucji współczesnych demokracji i wskazuje na postępujący proces przenikania polityki i mediów, co znacząco wpływa na kształtowanie się nowych relacji człowiek – polityka w obliczu wolnego rynku i rewolucji technologicznej opartej o systemy cyfrowe. W pracy zostały poddane eksploracji i usystematyzowane zagadnienia, wartości i normy istotne dla zjawiska opisanej w literaturze kategorii społecznej – demokracja medialna.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 28 gości 

Statystyka

Odsłon : 7192932

Temat dnia

79 rocznica wyzwolenia Warszawy

79 lat temu Armia Czerwona wraz z Wojskiem Polskim oswobodziła Warszawę z rąk wroga - hitlerowskich Niemiec. Żołnierze wkroczyli do ruin naszej stolicy. Dowódca 1 armii, generał Stanisław Popławski, 17 stycznia o godz. 14.00 złożył meldunek, że stolica Polski - Warszawa - jest wolna".

Więcej …

Na lewicy

W Warszawie w dniu 3 lutego 2024 roku zebrała się Rada Naczelna Polskiej Partii Socjalistycznej.
Dyskutowano na temat aktualnej sytuacji politycznej, zbliżających się wyborów samorządowych. Przedmiotem obrad i decyzji były sprawy organizacyjne.

Więcej …
 

W dniu 12 stycznia 2024 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS. Poświęcone ono było analizie aktualnej sytuacji politycznej w kraju. Oceniono jej wpływ na zadania i politykę Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 9 grudnia 2023 roku w Warszawie odbyło się zebranie założycielskie Organizacji Młodzieżowej PPS „Młodzi Socjaliści”, która zawiązała się ponownie w wyniku otwartej inicjatywy władz centralnych PPS.

Więcej …
 

W dniu 5 grudnia 2023 roku w Warszawie odbył się pogrzeb Towarzysza Bogusława Gorskiego Honorowego Przewodniczącego Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 25 listopada 2023 roku w Warszawie odbyło się statutowe zebranie Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Przedmiotem obrad była ocena zakończonej wyborami do Sejmu i Senatu RP w dniu 15 października 2023 roku, kampania wyborcza, w której uczestniczyli kandydaci desygnowani przez PPS.

Więcej …
 

W dniu 18 listopada 2023 roku w Warszawie odbyło się spotkanie zorganizowane przez Komitet Warszawski PPS w związku z 131 rocznicą Kongresu Paryskiego, na którym zainicjowano powstanie Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …
 

W dniu 12 listopada 2023 roku w przeddzień 109 rocznicy walk warszawskich robotników pod przywództwem Organizacji Bojowej PPS z wojskami carskimi, w Warszawie na Placu Grzybowskim, pod obeliskiem upamiętniającym to wydarzenie, odbyło się uroczyste złożenie kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 9 listopada 2023 roku odbyło się posiedzenie Rady Wojewódzkiej PPS – Mazowsze w sprawie wyborów parlamentarnych 2023..

Więcej …
 

W dniu 7 listopada 2023 roku przypadła 105 rocznica powołania w Lublinie Rządu Ludowego z premierem Ignacym Daszyńskim na czele. Z tej okazji przed pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w Warszawie spotkali się działacze polskiej lewicy. Złożono kwiaty.

Więcej …
 

Państwowa Komisja Wyborcza podała w dniu 17 października 2023 roku pełne wyniki wyborów parlamentarnych, które odbyły się 15 października.
Frekwencja wyniosła 74,38 proc.

Więcej …
 

W dniu 15 października 2023 roku odbyły się w Polsce wybory parlamentarne. Frekwencja rekordowa w III RP wynoisła 72,9%. Z badania exit poll sondaż Ipsos, za: tvn24.pl, wynika, że to Prawo i Sprawiedliwość z wynikiem 36,8 proc. wygrywa wybory 2023. Koalicja Obywatelska zdobyła 31,6 proc. poparcia, Trzecia Droga 13 proc., Lewica 8,60 proc., Konfederacja 6,20 proc., Bezpartyjni Samorządowcy 2,40 proc. Według prognoz KO, Trzecia Droga i Lewica mają szansę na 248 mandaty.

 

W dniu 10 września  2023 roku odbyły się uroczystości z okazji 79 Rocznicy Bitwy Partyzantów III Brygady Armii Ludowej im. gen. Józefa Bema z okupantem niemieckim. W zwycięskiej bitwie pod Ewiną brały udział Socjalistyczne Odziały Bojowe oraz Odziały Wojskowe Polskiej Partii Socjalistycznej.

Więcej …