Opinie - Sprawy międzynarodowe

Globalne Południe: rosnące znaczenie i ograniczenia wspólnego działania

Drukuj PDF

Sylwester Szafarz

Pojęcie i geneza Globalnego Południa

Globalne Południe (GP; ang. Global South) to umowne określenie szerokiej i zróżnicowanej grupy państw, przede wszystkim z Azji, Afryki, Ameryki Łacińskiej, Karaibów i części Oceanii. Łączą je w różnym stopniu doświadczenia kolonializmu, nierówności rozwojowych oraz ograniczonego wpływu na reguły funkcjonowania światowej gospodarki i polityki. Nie istnieje jednak jedna, powszechnie uznana lista państw Globalnego Południa. Dlatego podawane niekiedy liczby krajów lub udział ich ludności w populacji świata zależą od przyjętej klasyfikacji.

Więcej…
 

Francja: gniew ludu i reakcje polityków

Drukuj PDF

Jan Woźniak

W ostatnich dniach, 17 i 18 października 2026 roku, Francja doświadczyła największej od kilku lat eksplozji gniewu społecznego. Liczebność uczestników protestu była ogromna i zaskoczyła władze. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podało liczbę około 550 tysięcy uczestników w 110 miejscowościach, natomiast centrala związkowa Powszechna Konfederacja Pracy (Confédération Générale du Travail, CGT) oszacowała liczebność uczestników nawet na 800 tysięcy osób, w tym dziesiątki tysięcy zgromadzonych tylko wokół Placu Republiki (Place de la République) w Paryżu.

Więcej…
 

BRICS PLUS – 2026

Drukuj PDF

Sylwester Szafarz                                                                  

Rosnący potencjał BRICS Plus
XVIII Konferencja na szczycie BRICS Plus odbyła się w dniach 12-13 września 2026 r. w New Delhi, pod przewodem Narendry Modi, premiera Republiki Indii. W bieżącym roku 2026 wysoki przedstawiciel Indii pełni już po raz  czwarty  funkcję  rotacyjnego Przewodniczącego BRICS Plus (poprzednio było to w latach: 2012 r., 2016 r. i 2021 r.). Nadrzędne motto merytoryczne  Konferencji zostało sformułowane w następujący sposób: „Umacnianie odporności, innowacji, współpracy oraz zrównoważonego rozwoju”. Systematycznie  zwiększa się liczba państw członkowskich BRICS Plus, np. od kiedy, w roku 2024, do 5 państw założycielskich dołączyły się także: Egipt, Etiopia, Iran, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Indonezja (w roku 2025). Następnie, również  od roku 2025, do kręgu państw partnerskich zaliczają się: Białoruś, Boliwia, Kazachstan, Kuba, Malezja, Nigeria, Tajlandia, Uganda, Uzbekistan i Wietnam.

Więcej…
 

Inicjatywa prezydenta Xi Jinpinga ws. zarządzania globalnego

Drukuj PDF

Sylwester Szafarz

W dniu 1września 2026 roku przypada pierwsza rocznica proklamowania przez prezydenta ChRL Xi Jinpinga bardzo ważnej Inicjatywy ws. Zarządzania Globalnego (GGI – Global Governance Initiative). Wydarzenie to miało miejsce podczas konferencji przywódców państw członkowskich Szanghajskiej Organizacji Współpracy Plus obradujących w rozszerzonym formacie (SOW Plus), w mieście Tianjin. W konferencji na szczycie uczestniczyli łącznie przywódcy 20 krajów i 10 organizacji międzynarodowych. Analizowana kluczowa Inicjatywa uzupełnia merytorycznie i politycznie dotychczasowy zestaw wcześniejszych inicjatyw globalnych zgłoszonych przez najwyższego przywódcę chińskiego a mianowicie: - ws. rozwoju globalnego (z 2021 r.); - ws. bezpieczeństwa globalnego (2022 r.) i - ws. cywilizacji globalnej (2023 r.).
Z całej różnorodności problemów zawartych w analizowanej inicjatywie prezydenta Xi oraz w obradach ww. konferencji na szczycie na szczególną uwagę zasługują te elementy, które służą powszechnemu zrozumieniu i wspólnej ocenie aktualnego stanu stosunków globalnych oraz podjęcia działań i inicjatyw budujących porozumienie, a w perspektywie fundamenty globalnego pokoju.

Więcej…
 

Dramat polsko-rosyjski. I co dalej?

Drukuj PDF

Sylwester Szafarz.

Minione prawie piętnaście stuleci stosunków polsko-rosyjskich jawi się, z nielicznymi wyjątkami, jako jedno wielkie pasmo nienawiści oraz wrogości, a także zaprzepaszczonych szans rozwojowych. Obecnie nienawiść oraz polonofobia tam i rusofobia tutaj sięgają zenitu. Najwyższy już czas, aby położyć temu kres, zapomnieć o bezpowrotnie zmarnowanej przeszłości, aby - niejako - zacząć wszystko od nowa. Bowiem dotychczasową drogą oba ważne ugrupowania słowiańskie nie zajdą daleko i raczej runą do przepaści. Cóż mi pozostało w pamięci, w głowie i w sercu z owej pięknej legendy o trzech braciach (Lech, Czech i Rus), którą Matula opowiadała mi wielokrotnie do poduszki? Zachowały się, głównie, niespełnione jeszcze marzenia. A mym głównym marzeniem („Polish Dream”) jest niezmiennie: normalność, współpraca i braterstwo pomiędzy Lechem i Rusem oraz wszystkimi narodami (łącznie to ponad 360 mln ludzi) i państwami słowiańskimi. Z owej trójki naszych legendarnych protoplastów, tylko Czech ułożył sobie jako tako – i całkiem nieźle – stosunki z pozostałymi braćmi. [1].

Więcej…
 

Złowieszcza remilitaryzacja Japonii

Drukuj PDF

Sylwester Szafarz     

Pierwsza i „druga” Japonia

Piszę ten tekst jako cichy i skromny obywatel Rzeczypospolitej Polskiej przemianowanej, po raz pierwszy, przez Lecha Wałęsę (L.W.) na „drugą” Japonię; działo się to na konferencji prasowej w dniu 24.09.1980., czyli wkrótce po utworzeniu Solidarności (17.09.1980.). Przewodniczący L.W. oświadczył wówczas, co następuje: „zbudujemy w naszym kraju drugą Japonię”, po czym powtarzał tę obietnicę jeszcze wiele razy w swych późniejszych wypowiedziach. Obecnie, po upływie już prawie półwiecza od owych historycznych wydarzeń, nadeszła pora, aby zastanowić się nad tym, na ile nader optymistyczne proroctwa wałęsowe sprawdziły się (lub nie) w praktyce życia społeczno-gospodarczego oraz we współpracy pomiędzy obydwoma czcigodnymi państwami partnerskimi chlubiącymi się bielą i czerwienią swych flag narodowych.

Więcej…
 

HISTORIA MAGISTRA VITAE EST?

Drukuj PDF

Sylwester  Szafarz

(81-wsza rocznica zakończenia II wojny światowej)

Rozmyślania wstępne

81-wsza rocznica zakończenia II wojny światowej (WWII = World War II) skłania do głębokiej zadumy i do refleksji również nad jej współczesnymi konsekwencjami dla naszej cywilizacji w świecie targanym przeróżnymi i groźnymi kryzysami, patologiami oraz niebezpieczeństwami egzystencjalnymi. Tymże refleksjom oraz wnioskom poświęcam niniejsze opracowanie pod ww. starożytnym tytułem: „historia jest nauczycielką życia”. Raczej powinna być, ale, niestety, nie jest! Powiedzenie to sformułował po raz pierwszy wybitny myśliciel rzymski Marcus Tullus Cicero (106 r.p.n.e. - 43 r.p.n.e.). Zapewne nie spodziewałby się on, że owo zawołanie uaktualni się jeszcze bardziej w naszych jakże niepewnych i niespokojnych czasach; oraz w warunkach ostrej konfrontacji między siłami dobra i zła, humanizmu i zezwierzęcenia, pokoju i wojny, pacyfizmu i militaryzmu oraz między Hard Power (siła, przemoc) i Soft Power (dyplomacja, negocjacje). Zdumiewający, wręcz niepojęty jest fakt, że każda dotychczasowa wojna kończyła się zazwyczaj rozmowami i traktatami pokojowymi.

Więcej…
 

Czy właśnie obserwujemy koniec starego porządku świata?

Drukuj PDF

Radek Kobiałko

Świat nie zmienia porządku jednym ruchem. Świat przeciąża mechanizmy starego porządku, które coraz częściej działają już tylko na słowo honoru. Jeśli szybko nie zostaną dostosowane albo zastąpione nowymi, katastrofa nie przyjdzie z jednego miejsca. Przyjdzie równocześnie z wielu stron.
Największym błędem, jaki dziś popełniamy, jest myślenie o świecie w kategoriach zmiany jednego porządku na drugi, jakby historia była dobrze napisanym scenariuszem, w którym jeden akt kończy się wyraźnie, a drugi zaczyna z nową logiką i nowymi bohaterami. Nic takiego się nie dzieje. Chiny budują system płatności i rozliczeń coraz mniej zależny od dolara. Europa, po latach wygodnego życia pod amerykańskim parasolem, zaczyna myśleć o własnym bezpieczeństwie. Kanada, sąsiad i jeden z najważniejszych partnerów USA, coraz głośniej patrzy w stronę Unii Europejskiej, bo polityka Trumpa pokazała, że geografia nie wystarcza, jeśli partner przestaje być przewidywalny.

Więcej…
 

Obrady Parlamentu Chińskiego 2026

Drukuj PDF

Sylwester  Szafarz                                                        

Zgodnie z  istniejącą  tradycją polityczną  w ChRL, w I połowie marca 2026 r., w Pałacu Ludowym w Pekinie miały miejscu dwa doroczne posiedzenia (sławetne Two Sessions) obydwu Izb parlamentarnych. Najpierw (04.- 11.03.2026.) odbyły się obrady Izby doradczej - Chińskiej Ludowej Politycznej Konferencji Konsultatywnej (CLPKK); a następnie (05. - 12.03.2026.) trwało posiedzenie Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (OZPL). W inauguracyjnych (oraz w końcowych) sesjach obydwu Izb uczestniczyli najwyżsi przedstawiciele władz partyjnych i państwowych, na czele z Przewodniczącym Xi Jinpingiem.

Więcej…
 


JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Wydanie bieżące

Recenzje

Są książki, które próbują objaśnić geopolitykę. „Odessanie” Anety Wybieralskiej i Janka Sanockiego robią coś trochę innego: zamiast zaczynać od map, sojuszy i interesów wielkich państw, pozwalają najpierw wejść do miasta i pobyć w nim przez chwilę.

Więcej …
 

Opracowanie „O racji stanu. Ignacy Daszyński 1866-1936” powstało w Roku Daszyńskiego ogłoszonym przez Sejm RP z okazji 90 rocznicy śmierci wybitnego socjalisty i jednego z twórców niepodległości Polski w 1918 roku.

Więcej …
 

W czerwcu, w warszawskim Klubie Księgarza na Rynku Starego Miasta miała miejsce promocja książki prof. Zdzisławy Janowskiej „Dobro wspólne a rzeczywistość polska. Patologia rządzenia”. Książka ta została napisana w oparciu o własne badania Uczonej, o dokumenty i obserwacje uczestniczące. Autorką jest uczoną i zarazem politykiem.

Więcej …
 

 

 
 
 
 
 

Gościmy

Naszą witrynę przegląda teraz 60 gości 

Statystyka

Odsłon : 8472272

Książka „Przegląd Socjalistyczny: Almanach 2004 – 2024” jest zbiorem wybranych artykułów, które ukazały się w okresie ostatnich 20 lat na łamach kwartalnika. Stanowią one niewielką, ale ważną cześć dorobku pisma. Jest to zbiór 60 artykułów: esejów, materiałów publicystycznych, felietonów napisanych przez 42 wybitnych autorów.

Więcej …
 

Więcej …
 

Więcej …

Temat dnia

Burdy polityków wokół Trybunału Konstytucyjnego

Według relacji medialnych w nocy z 30 na 31 października doszło do przepychanek, głównie słownych, z udziałem polityków oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Tłem jest spór o kierownictwo TK: dotychczasowy prezes Bogdan Święczkowski został odsunięty zarządzeniem wydanym przez Annę Korwin-Piotrowską, która przedstawiono jako najdłużej orzekającą sędzię Trybunału. Druga strona sporu kwestionuje jej status jako sędzi TK oraz zarzuca złamanie tym zarządzeniem obowiązujących przepisów.

Więcej …
 
Lula ponownie wybrany na prezydenta Brazylii

Luiz Inacio Lula da Silva wygrał w niedzielę 25 października br. drugą turę wyborów prezydenckich w Brazylii. Według Najwyższego Trybunału Wyborczego uzyskał 51,79 proc. głosów, czyli 64,2 mln, wobec 48,21 proc. i 59,8 mln dla Flavia Bolsonaro. W pierwszej turze 4 października to Bolsonaro prowadził z wynikiem 47,03 proc. wobec 45,16 proc. dla Luli.

Więcej …
 

Na lewicy

W dniu 27 października 2026 roku w Sali kolumnowej Sejmu RP odbyła się konferencja naukowa zorganizowana z okazji 90 rocznicy śmierci Ignacego Daszyńskiego, premiera Rządu Ludowego w 1918 roku i Marszałka Sejmu w II RP. Konferencja odbywała się pod hasłem: „Ignacy Daszyński. Wokół dziedzictwa demokraty, socjalisty, Marszałka Sejmu”.

Więcej …
 

W dniu 1 października 2026 roku w Płocku odbyła się promocja monografii „O racji stanu. Ignacy Daszyński (1866-1936)”, której organizatorem było Towarzystwo Naukowe Płockie. Monografia powstała pod redakcją naukową dra Andrzeja Ziemskiego. Wyboru tekstów i opracowania dokonał redaktor Przemysław Prekiel.

Więcej …
 

W dniu 12 września 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej PPS.
Podczas posiedzenia przedyskutowano aktualną sytuację polityczną w kraju. Zwrócono uwagę na potrzebę podjęcia dyskusji na temat przygotowań do mających się odbyć w roku przyszłym wyborów parlamentarnych.

Więcej …
 

W dniu 31 lipca 2026 roku, w przeddzień kolejnej, 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego w Kwaterze powstańców na Cmentarzu Bródnowskim, w której pochowano bojowców PPS, odbyła się uroczystość złożenia kwiatów.

Więcej …
 

W dniu 23 czerwca 2026 roku w Warszawie z okazji 80-tych urodzin upamiętniono Józefa Oleksego, marszałka Sejmu ( II i IV kadencji w latach 1993–1995 i 2004–2005) i premiera (1995–1996). W godzinach rannych grupa przyjaciół złożyła wieńce na grobie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Józef Oleksy zmarł 9 stycznia 2015 roku.

Więcej …
 

25 maja 2026 roku obchodziliśmy 100 rocznicę urodzin Jana Józefa Lipskiego, człowieka zasłużonego również dla ruchu socjalistycznego. W latach 1990-1991 pełnił funkcję przewodniczącego Rady Naczelnej PPS.

Więcej …
 

W dniu 12 maja 2026 roku w Akademii Piotrkowskiej odbyła się konferencja naukowa z okazji 100 rocznicy zamachu majowego pt. „Wojna Polsko – Polska”.

Więcej …
 

W dniu 9 maja 2026 roku w Warszawie w obrębie ulicy Śmiałej na Żoliborzu dokonano otwarcia skweru imienia prof. Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, wybitnego historyka, działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, uczestnika ruchu oporu podczas II wojny światowej.

Więcej …
 

W dniu 8 maja 2026 roku w 81 rocznicę zakończenia II wojny światowej przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie odbyła się uroczystość poświęcona przypomnieniu również polskiego wysiłku zbrojnego w zdobyciu Berlina w 1945 roku.
Złożono wieńce od centralnych instytucji państwowych, organizacji i stowarzyszeń kombatantów oraz ugrupowań politycznych.

Więcej …
 

W dniu 1 maja 2026 roku Polska Partia Socjalistyczna była organizatorem wiecu pod obeliskiem poświęconym wydarzeniom jakie miały miejsce 13 listopada 1904 roku na Placu Grzybowskim w Warszawie. To tutaj PPS przeszła swój pierwszy „chrzest bojowy” w walce z caratem, co zapoczątkowało późniejsze wydarzenia określane jako Rewolucja 1905 roku.

Więcej …
 

W dniu 26 kwietnia 2026 roku w Warszawie odbyła się uroczystość upamiętnienia powołania przez 50 laty, w 1976 roku związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz przed 35 laty Stowarzyszenia „Pokolenia”.
W Domu Chłopa w Warszawie zebrało się kilkaset osób, które uczestniczyły w powstaniu i działalności  tych organizacji.

Więcej …
 

W dniu 18 kwietnia 2026 roku w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Mazowieckiej Polskiej Partii Socjalistycznej.
Omówiono bieżące problemy polityczne i społeczne rzutujące na zobowiązania PPS wobec społeczeństwa.

Więcej …