Krzysztof Podgórski

Nowy rok 2026 — wszystko na to wskazuje — będzie rokiem wojen. Zatem Szczęśliwego Nowego Roku, bo szczęście będzie nam potrzebne jak rzadko kiedy.
Niezapomniana powieść, nasza lektura ze szkoły średniej, „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza, jak Państwo zapewne pamiętają, zaczyna się tak:
„Rok 1647 był to dziwny rok, w którym rozmaite znaki na niebie i ziemi zwiastowały jakoweś klęski i nadzwyczajne zdarzenia”.
Podobnie było w kończącym się dziś 2025 roku. Rozmaite znaki wskazują, że rok 2026 będzie pełen klęsk, a na pewno wojen.

Sylwester Szafarz

Od „Adama i Ewy” poczynając, aż do dziś, również głupota ludzka (angielska formuła: „human stupidity” pochodzi od łacińskiego czasownika stupere) jest niezwykle szkodliwym i permanentnym zjawiskiem (czy też „instytucją” – jak kto woli?) w odwiecznej nader burzliwej ewolucji człowieczeństwa oraz jego kolejnych pokoleń. Zjawisko to szerzy się nieprzerwanie we wszystkich dziedzinach życia, pracy i działalności ludzi, poszczególnych społeczeństw oraz ogółu ludzkości, w funkcjonowaniu państw i organizacji międzynarodowych, w teorii i w praktyce, słowem wszędzie tam, gdzie człowiek coś robi lub nic nie robi z ewidentną stratą dla siebie. Bez wątpienia, można mówić o odwiecznej globalizacji głupoty. Niepewność, szkody i zagrożenia antyludzkie są coraz poważniejsze, jako że głupoty ciągle przybywa, ale skutecznego lekarstwa na nią jeszcze nie znaleziono. Nie wiem, kiedy i jak ten gigantyczny dylemat cywilizacyjny może zostać rozwiązany, tak aby racjonalna mądrość mogła zniweczyć irracjonalną głupotę?

Sylwester Szafarz

Generalna analiza sytuacji

Podobnie jak cały świat również Polki i Polacy ekscytują się coraz bardziej skomplikowaną sytuacją międzynarodową, oraz, w szczególności, licznymi ogniskami napięć, konfliktami zbrojnymi i niszczycielskimi wojnami, jak np. na Ukrainie, w Palestynie, w Sudanie i in. Nie ma pewności, czy współczesne  pokolenia doczekają się jeszcze spokojniejszych i pomyślniejszych czasów? Mamy do czynienia z niektórymi bojowo usposobionymi przywódcami, jacy każą mordować i rujnować oraz z takimi, którzy woleliby przywrócić ludziom nadzieję, pokój, bezpieczeństwo oraz lepszą wspólną przyszłość. W takiej to zagmatwanej, skrajnie sprzecznej i bezprecedensowo niebezpiecznej sytuacji międzynarodowej doszło niedawno do spotkania na Alasce, (której północna część jest zaliczana do Arktyki) dwóch Panów Prezydentów: Donalda Trumpa i Władimira Putina.

Douglas Macgregor

Historia się toczy. Chiny budują, Indie rosną w siłę, BRICS wyprzedza G7 – podczas gdy Ameryka karze sojuszników i wzmacnia swoich wrogów.
Na Zachodzie rok 1492 jest pamiętany z dwóch wydarzeń: przybycia Kolumba do Ameryki i upadku Grenady, ostatniej twierdzy mauretańskiej Hiszpanii. Jednak jego poważniejsze konsekwencje miały charakter geopolityczny: igła kompasu przesunęła się na zachód, zapoczątkowując trwającą wieki zmianę w globalnych losach. Bogactwo, które niegdyś płynęło w kierunku Azji, przekształciło się w rzeki napędzające rozwój Europy. Srebro, złoto, cukier i przyprawy z Ameryki działały jak paliwo lotnicze. Napędzały naukę, przemysł i imperium. Hiszpania, Francja, Wielka Brytania i Holandia – drapieżniki morskie i handlowe – podniosły się na fali, wydrążając świat osmański i kierując handel z Indii i Chin do Nowego Świata.

Sylwester  Szafarz

Skutki  globalizacji  przestępczości

Przystępując do rozmyślań nad tym opracowaniem nie mogłem oprzeć się przygnębiającemu wrażeniu, iż starożytne powiedzenie „homo homini lupus est” (człowiek człowiekowi jest wilkiem) sprawdza się po stokroć w naszych jakże okrutnych czasach [1]. Podróżując po świecie doświadczyłem tego wielokrotnie niejako na własnej skórze. Oto trzy wymowne i symboliczne przykłady: 1 - uczestnicząc w letniej (młodzieżowej) sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ zostaliśmy zaproszeni do odwiedzenia słynnego nowojorskiego Harlemu, żeby zapoznać się z „prawdziwym obliczem Ameryki”. Tylko niewielu delegatów przyjęło te zaproszenia z uwagi na bardzo ryzykowny charakter wycieczki. Organizatorzy zapewnili ochronę naszej grupie zagraniczniaków w postaci potrójnego „żywego muru” otaczającego ją na każdym kroku. M.in. przyjął nas ówczesny przywódca Partii Czarnych Panter (Black Panthers Party) – z nogami na stole i z pistoletami maszynowymi porozwieszanymi na ścianach gabinetu. Ale na tych ścianach widać było też świeże ślady po pociskach. Na pytanie, o co w tym wszystkim chodziło, przywódca odpowiedział: „nie przejmujcie się, w nocy mieliśmy wizytę policji, ale nikt nie zginął”;

Sylwester Szafarz

Krótki rys historyczny: w dniach 06.– 07.07.2025. odbyła się w Rio de Janeiro doroczna XVII Konferencja na szczycie państw członkowskich BRICS+. Jeszcze do niedawna Rio kojarzyło mi się głównie ze słynnym karnawałem, który obejrzałem bezpośrednio tylko raz w życiu. Obecnie jednak Rio symbolizuje również ww. Konferencję – kolejne doniosłe wydarzenie w rozwoju BRICS+, które pozwoliłem sobie określić symbolicznie jako polityczny „karnawał” w Rio. Bowiem podobnie jak klasyczny karnawał, również tenże polityczny symbolizuje wielobarwność, radość, nadzieję i optymizm dla ludzi.

Sylwester  Szafarz                                                                          

Tytuł niniejszego opracowania wybrałem z pełną świadomością oraz wręcz z premedytacją intelektualną, rzec by można. Taki jest bowiem największy problem i najpoważniejszy dylemat cywilizacyjny całej przeszłości i również naszych czasów! Właśnie teraz ludzkość znalazła się na etapie wielkiego systemowego przełomu jakościowego w swym nieładzie globalnym, którego końca jeszcze nie widać (np. rozpaczliwe starania Prezydenta Donalda Trumpa). Nie wiadomo dokładnie, jak zakończy się etap niezbędnego przechodzenia od dramatycznego i poronionego przez tysiąclecia nieładu do optymalnego i funkcjonalnego ładu międzynarodowego? Właśnie teraz szczególnie aktualne jest powszechnie znane sformowanie wielkiego mistrza pióra Williama Szekspira: „być albo nie być oto jest pytanie” (w oryginale angielskim: „to be or not to be that is the question”). [1]. Każdy z głównych komponentów obecnego nieładu globalnego jest groźny sam przez się, ale najgroźniejsza jest ich zbiorowa kumulacja; bowiem pogorszenie sytuacji w jednej dziedzinie (np. ekonomicznej) może doprowadzić do reakcji łańcuchowej, bądź do eksplozji w innej sferze, czy też w pozostałych dziedzinach (społecznej, ekologicznej, naukowo-technicznej, militarnej itp.). Możliwość taką określa się w politologii mianem „bomby globalnej lub cywilizacyjnej”.

Maksymilian Podstawski

Przyszłość  regionu, w tym pozycja Rosji, Niemiec i Turcji

W poprzednio opublikowanym artykule wymieniłem Jerzego Brauna jako jednego z wielu środkowoeuropejskich wizjonerów. (Integracja Europy Środkowej – wizja i praktyka polityczna). Podczas II wojny światowej był twórcą konspiracyjnej katolickiej organizacji „Unia”, do której należał także Karol Wojtyła. Wracam tu do niezwykle zresztą ciekawej postaci Jerzego Brauna (był twórcą harcerskiej piosenki „Płonie ognisko i szumią knieje”) z innego powodu. Słyszymy obecnie nieustannie o tym, że Stany Zjednoczone wycofują się z Europy bo ważniejszy jest dla nich Pacyfik. Wypada przypomnieć, że Stany wycofują się z Europy na Pacyfik już od II wojny światowej. Jerzy Braun zauważył już w 1942 roku, że „Punkt ciężkości globu przesuwa się nad Pacyfik. Siłą nie da się już powstrzymać na trwałe tych procesów”[1]. Ta myśl nie była obca po II wojnie światowej uczonym i publicystom zajmującym się problematyką międzynarodową w wielu krajach.